Qazaq mәdeniyeti jәne Vietnamdyq studentter
2026 jyldyng 23 tamyzynda onlayn formatta Vietnamdaghy The «Rosy Hub bilim beru» ortalyghynyng negizin qalaushysy әri aghylshyn tili múghalimi Ngok Thao Ngue(Ngọc Thảo Nguyễn) jәne Qazaqstandaghy aghylshyn tili múghalimi Maghjan Qabdyl Bauyrjanúlynyng úiymdastyruymen «Customs of Love and Marriage in Kazakhstan», yaghni, «Qazaqstandaghy mahabbat pen neke salt-dәstýrleri» degen taqyrypta halyqaralyq vorkshop ótti.
Atalmysh vorkshopqa qazaqstandyq aghylshyn tili men әdebiyeti múghalimi Maghjan Qabdyl Bauyrjanúly Qazaqstan atynan túnghysh bolyp spiyker retinde qatysty. Vorkshop barysynda Qabdyl Maghjan Bauyrjanúly Vietnamnan qatysqan studentterge qazaq halqynyng mahabbat, neke jәne otbasygha baylanysty dәstýrleri turaly aityp berdi. Tolyghyraq mәlimetti Qabdyl Maghjan Bauyrjanúlynyng ózinen súraudy jón kórdik.
– Jaqynda sizding Qazaqstan men Vietnam arasynda mәdeniyetaralyq baghytta halyqaralyq dengeyde vorkshop ótkizgeniniz turaly quanyshty habardy estidik. Vorshopty úiymdastyru turaly iydeya qaydan keldi?
Maghjan QABDYL:
– Halyqaralyq tәjiriybemning bir manyzdy bóligi – Vietnam studentterine arnalghan «The Rosy Passport» mәdeny almasu jobasynyng alghashqy vorkshopyn ótkizuim boldy. Vietnamdaghy «The Rosy Hub» bilim beru ortalyghynyng negizin qalaushy, aghylshyn tili múghalimi Ngok Thao Nguenmen (Ngọc Thảo Nguyễn) 2026 jylghy 28–31 mamyr aralyghynda ótken AsiaTEFL halyqaralyq konferensiyasynda tanystym. Konferensiya barysynda bilim beru, aghylshyn tilin oqytu jәne halyqaralyq tәjiriybe turaly pikir almastyq. Ortaq kәsiby qyzyghushylyqtarymyzdyng arqasynda keyin baylanysymyzdy jalghastyryp, birge halyqaralyq joba úiymdastyru turaly oy payda boldy.

Suret: Avtordyng jeke arhiyvinen alyndy.
– Búl kimning bastamasy boldy? Sol jayynda aityp ótseniz.
Maghjan QABDYL:
– Ngok Thao Nguenning bastamasymen Vietnam studentterine әlemning әrtýrli elderining mәdeniyeti men dәstýrlerin tanystyrugha baghyttalghan «The Rosy Passport» jobasy qolgha alyndy. Jobanyng basty maqsaty – studentterge tek aghylshyn tilin jetildiruge mýmkindik beru emes, sonymen qatar әlemning әrtýrli elderinen kelgen múghalimdermen jәne spiykerlermen tikeley qarym-qatynas jasap, mәdeny tәjiriybe almasu arqyly dýniyetanymyn keneytu boldy. Búl jobanyng alghashqy spiykeri retinde men Qazaqstandy tanystyrdym. Yaghny «The Rosy Passport» mәdeny sayahaty Qazaqstannan bastaldy. Búl men ýshin zor mәrtebe әri ýlken jauapkershilik boldy, sebebi sheteldik studentterge osy jobanyng ayasynda óz elimning mәdeniyetin alghash bolyp tanystyru mýmkindigine ie boldym.
– Vorkshoptyng baghdarlamasy Qazaqstan mәdeniyeti turaly qanday tyng taqyryptardy qamtydy? Is-shara barysynda Vietnam studentteri tarapynan súraqtar tuyndady ma?
Maghjan QABDYL:
– Vorshop barysynda men «Qúda týsu», «Syrgha salu», «Ýilenu toyy» siyaqty salt-dәstýrlerge toqtalyp, olardyng qazirgi Qazaqstandaghy kórinisi turaly da bólistim. Alayda vorkshop tek mening Qazaqstan turaly әngimemmen shektelgen joq. Is-shara barysynda kóptegen interaktiv úiymdastyryldy: studentter qazaq mәdeniyetine baylanysty viktorinagha qatysyp, súraqtargha jauap berdi, pikir almasty jәne týrli taqyryptardy talqylady. Eng qyzyghy vietnamdyq studentterding ózderi de Vietnamdaghy ýilenu salttary men dәstýrleri turaly bólisti. Olar óz elderindegi ýilenu rәsimderi, otbasylyq qúndylyqtar jәne qazirgi jastar arasyndaghy neke dәstýrleri jóninde aityp berdi.
– Atalmysh vorkshop nesimen erekshe este saqtaldy? Vorkshoptyng basqa jobalardan erekshelegi qanday?
Maghjan QABDYL:
– Bizde birjaqty dәris emes, Qazaqstan men Vietnam mәdeniyetining arasyndaghy baylanys turaly shynayy dialogy qalyptasty. Men olargha Qazaqstandy tanystyrsam, olar maghan Vietnamdy tanytty. Eki elding dәstýrlerindegi úqsastyqtar men aiyrmashylyqtardy birge talqylap, bir-birimizding mәdeniyetimizge qatysty súraqtar qoyyp, óz kózqarastarymyzben bólistik. Vorkshoptyng taghy bir manyzdy ereksheligi – onyng aghylshyn tilinde ótui. Studentter bir mezette aghylshyn tilin jetildirip, basqa elding mәdeniyetimen tanysty. Búl shetel tilin ýirenuding eng tiyimdi joldarynyng biri, ony naqty kommunikasiya men mәdeniyetaralyq qarym-qatynas barysynda qoldanu ekenin kórsetti.
– Vorshoptyng basty iydeyasy nege sayady? Jobanyng qúndylyghy nede dep oilaysyz?
Maghjan QABDYL:
– «The Rosy Passport» atauynyng ózi jobanyng iydeyasyn jaqsy kórsetedi. Búl Vietnam studentterining әlemdi «sayahattap», әrtýrli elderding mәdeniyetimen tanysyp, sol elderding ókilderimen tәjiriybe almasuyna arnalghan mәdeniy-bilim beru seriyasy. Árbir jana vorkshop olar ýshin jana bir elge jasalghan sayahat ispetti. Al osy mәdeny sayahattyng alghashqy ayaldamasy Qazaqstan bolghany men ýshin erekshe quanyshty. Qazaqstannan keyingi baghyttardyng biri – Avstriya, osylaysha, joba bir elmen shektelmey, Vietnam studentterine әlemning әrtýrli mәdeniyetterin birtindep tanystyrudy jalghastyrady.
Mening oiymsha, múnday jobalardyng qúndylyghy jastargha әlemdi tek kitaptan nemese internetten emes, sol elding mәdeniyetin ózderi tanystyratyn adamdar arqyly tanugha mýmkindik beruinde. Mәdeny almasu barysynda bir el ekinshi elge óz qúndylyqtaryn kórsetip qana qoymaydy, eki tarap ta bir-birinen ýirenedi. Men ýshin búl joba Qazaqstandy halyqaralyq auditoriyagha tanystyrudyng taghy bir mýmkindigi boldy. Bolashaqta da osynday halyqaralyq bilim beru jәne mәdeniyetaralyq jobalargha belsendi qatysyp, Qazaqstandy әlemge tanystyryp qana qoymay, әlemning týrli elderining tәjiriybesin Qazaqstan jastaryna jetkizgim keledi. Sebebi men ýshin halyqaralyq bilimning basty qúndylyghy – әlemdi Qazaqstanmen, al Qazaqstandy әlemmen baylanystyratyn kópir bolu.
– Sizding aghylshyn tili men әdebiyeti múghalimi ekeninizden kópshilik oqyrman habardar. Osy orayda sizge qazirgi bilim beru jýiesi turaly súraq qoigha rúqsat etseniz. HHI ghasyrdyng múghalimi qanday boluy kerek dep oilaysyz?
Maghjan QABDYL:
– Meninshe, HHI ghasyrdyng múghalimi eng aldymen ýnemi ósip, ózgerip, beyimdelip otyratyn maman boluy kerek. Múghalim bir diplom alyp, sol bilimmen býkil enbek jolyn jalghastyra almaydy. Qazirgi zamanda kәsiby damu múghalimning qosymsha artyqshylyghy emes, onyng júmysynyng ajyramas bóligi. Men múny óz tәjiriybemnen de kórip jýrmin. Halyqaralyq is-sharalargha qatysu, әrtýrli elderding mamandarymen júmys isteu, kәsiby biliktilikti arttyru baghdarlamalary men taghylymdamalargha qatysu maghan ýnemi jana nәrse ýirenuge mýmkindik berdi. Múghalim de osynday izdenisten toqtamauy kerek dep esepteymin. Taghy bir manyzdy mәsele – qazirgi balalardy týsinu. Býgingi oqushylardyng qyzyghushylyghy, aqparatty qabyldau tәsili jәne әlemge degen kózqarasy óte jyldam ózgerip jatyr. Keyde aralarynda eki-ýsh jas aiyrmashylyghy bar oqushylardyng ózderi bir-birinen aitarlyqtay erekshelenedi. Sondyqtan múghalim әr jana buynmen birge ózining әdistemesin de janartyp otyruy qajet. Men ýshin jaqsy múghalim – tek óz pәnin jaqsy biletin adam emes. Ol oqushyny týsinuge tyrysatyn, jana tehnologiyalardy mengeretin, óz bilimin ýnemi tolyqtyratyn jәne ózgeristen qoryqpaytyn maman. Óitkeni balalar ózgerip jatqanda, múghalim de olarmen birge ózgerui kerek.
– Bolashaghynyzdy qalay elestetesiz? Keleshekte magistraturany shetelde oqu josparynyzda bar ma?
Maghjan QABDYL:
– Bolashaghymdy bilim beru salasymen tikeley baylanystyramyn. Men aghylshyn tili múghalimi retinde bastaghan jolymdy magistratura arqyly akademiyalyq túrghydan jalghastyrghym keledi. Biraq qay elde bilim alsam da, negizgi maqsatym – óz salamda myqty maman bolyp qalyptasu jәne Qazaqstandaghy bilim beru jýiesine óz ýlesimdi qosu. Sondyqtan aldaghy ýsh jyldy tek diplom alu ýshin emes, kәsiby tәjiriybe jinaqtap, halyqaralyq baylanystar ornatyp, ózimdi odan әri damytu ýshin paydalanghym keledi.
– Ángimenizge kóp kóp rahmet!
Súhbattasqan, Altynshash Qúrmanaeva,
Kókshetau qalasy, №2 mektep-liyseyining qazaq tili múghalimi.
Abai.kz