Әлсіреген Ресей және оның тілі өзінің негізгі ықпал ету аймағы – Орталық Азияда өз орнын жоғалтып барады.

Жақында ғана Кремльдің айрықша ықпалында болған бұл аймақта орыс тілінің позициясы төмендеп келеді. Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан және басқа да аймақ елдерінде халық жаппай қытай тілін үйренуге көшті.

2024 жылдың соңына қарай Орталық Азияның 150 000-ға жуық тұрғыны қытай тілін білу деңгейін анықтайтын тесттерден сәтті өтті. Қытай тілін оқытатын жекеменшік мектептердің саны бірнеше жүзге жетті. Бейжің бұл үрдісті белсенді түрде қолдап, аймақ елдерінде өзінің тілі мен мәдениетін насихаттайтын Конфуций институттары мен орталықтарын ашуда.

Жыл сайын Орталық Азия тұрғындары арасында орыс тіліне қарағанда қытай тілін үйренгісі келетіндердің қатары артып келеді. Аймақ жұртшылығы қытай тілін Қытайда жұмысқа орналасуға, бизнес жүргізуге және жоғары білім алуға жол ашатын «болашақтың тілі» деп санайды. Олардың айтуынша, Қытай үкіметі мұндай жобаларды жомарттықпен қаржыландырып, дарынды студенттерге қомақты стипендиялар бөледі.

Бұл тәсіл Бейжіңге Орталық Азия тұрғындарын бизнес, мәдениет және әлеуметтік салалардағы екіжақты қарым-қатынастарды дамытуға белсенді түрде тартуға мүмкіндік береді. Аймақ тұрғындарының басым бөлігі қазіргі Қытайды болжау мүмкін емес, санкцияларға ұшыраған Ресейге қарағанда, болашағы зор әрі сенімді серіктес ретінде қабылдайды.

Бейжің Орталық Азиядағы экономикалық және геосаяси ықпалын жедел арттырып, соғыстан әлсіреген Ресейді біртіндеп ығыстырып жатқаны анық. Жаңа сауда жолдарының дамуымен, сондай-ақ ғылыми, техникалық және мәдени ынтымақтастықтың кеңеюімен қатар Қытайдың «жұмсақ күші» бұрын аймақтық қауіпсіздіктің жалғыз кепілі саналған Ресейді орнынан тайдыруда. Қазіргі уақытта Орталық Азия елдерінің сыртқы саудасындағы Қытайдың үлесі 40%-ға жетті, ал Ресейдің үлесі 2025 жылға қарай шамамен 15%-ға дейін төмендейді деп күтілуде.

Керімсал Жұбатқанов

Abai.kz