تولەم ۇيىمدارى ەسۋ-عا نارازى: سەنات نە دەيدى؟
![](https://abai.kz/content/uploads/2024/06/b8061fd7-5c52-4c5c-8689-16b7b38c73ec.jpeg)
تولەم ۇيىمدارى ەسۋ-عا نارازىلىقتارىن ءبىلدىرىپ، نورمانى قايتا قاراۋعا ۇسىنىس ءبىلدىردى.
قازاقستاندىق ءباسپاسوز كلۋبىندا قازاقستاننىڭ جەتەكشى تولەم ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قر پارلامەنتى سەناتىنا تولەم قىزمەتتەرى نارىعىندا جەكە مونوپوليست-دەلدال قۇراتىن نورمانى ماجىلىسكە قايتا قاراۋعا قايتارۋ تۋرالى ءوتىنىش ءبىلدىردى.
ماجىلىستەگى ەكىنشى وقىلىم قارساڭىندا زاڭ جوباسىنا ەسۋ (بىرىڭعاي ەسەپكە الۋ جۇيەسىن) قۇرۋ تۋرالى نورما ەنگىزىلدى. جاڭا نورما تولەمدەردى جۇزەگە اسىراتىن، بىرىڭعاي ەلەكتروندىق ءامياندى جۇرگىزەتىن، كليەنتتەرمەن ەسەپ ايىرىسۋدى جۇرگىزەتىن جەكە زاڭدى تۇلعانىڭ كومەگىمەن مەملەكەتتىك رەتتەۋدى جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەيدى. بۇل رەتتە رەتتەلەتىن نارىق كولەمى جىلىنا 1,2 تريلليون تەڭگەنى قۇرايدى.
ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ەو قۇرۋ تولەم ۇيىمدارى مەن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ قۇقىقتارىن بۇزادى، ويتكەنى بۇل ترانزاكتسيالىق بيزنەس، ەكۆايرينگ، ەلەكتروندىق اقشا شىعارۋ جانە ەلەكتروندىق امياندارعا قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى نارىقتىڭ ەداۋىر ۇلەسىن قايتا بولەتىن جاساندى ءمونوپوليستتىڭ پايدا بولۋىنا اكەلەدى.
PayDala تولەم ۇيىمىنىڭ كوممەرتسيالىق ديرەكتورى يليا ەفيمەنكو جاڭا قازاقستان دەپ ۇرانداتقانىمىزبەن، ەسكى قازاقستانشا ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىمىزدى ايتىپ، وزىندەگى جان ايقايىمەن ءبولىستى:
- ءبىز نە ءۇشىن سالىق تولەيمىز؟ ءبىزدىڭ سالىقتارىمىز كىمنىڭ جالاقىسىنا كەتەدى؟ جاۋاپ، وكىنىشكە وراي، قاراپايىم - ولار ءبىزدىڭ بيزنەسىمىزدى جاۋىپ، سالانى وزدەرىنە الىپ كەتەتىن شەنەۋنىكتەرگە كەتەدى! بۇل ناعىز رەيد! تەك رەسمي تۇردە دەگەنى بولماسا، ۇكىمەت كوتەرمەلەيتىن رەيد. ول رەتتەۋشىلىك اسەردى تالداۋسىز، ازرك جانە ۇلتتىق بانكتىڭ كەلىسىمىنسىز ونداعان مىڭ ازاماتتان تابىس كوزىن الىپ تاستايدى! بۇكىل سالانى ءولتىرىپ، ونىمەن بىرگە IT-سەكتوردا جانە فينتەحتە دەگراداتسيانى، قوعامدا جانە شوب-تا وراسان زور شىعىندى تۋدىرۋ-وسك پايدا بولۋىنىڭ ارتىندا تۇرعان ەسكى قازاقستاننىڭ سول لوببيستەرى (نەمەسە قازىر ەسۋ-ءدى قالاي دۇرىس ايتۋ كەرەك) قول جەتكىزىپ وتىر. مۇنىڭ ءبارى سىبايلاس جەمقورلاردىڭ جەكە قالتالارىنىڭ پايداسىنا جاسالادى. مۇنداي تاسىلمەن قازاقستاندا اقشا تاپقان بيزنەس ەلگە ينۆەستيتسيا سالۋدى جالعاستىرادى دەپ قالاي سەنۋگە بولادى؟ ءبىزدىڭ سالادا جۇمىس ىستەيتىن ونداعان مىڭ قىزمەتكەردىڭ اتىنان تابىس كوزى 1 ادامعا بەرىلەدى. مەن سەناتورلارعا جۇگىنەمىن، قۇرمەتتى سەناتورلار! سىزدەن سۇرايمىن! "امانات" پارتياسىنىڭ دەپۋتاتى ەلنۇر بەيسەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا، زاڭ جوباسىندا بىرىڭعاي ەسەپكە الۋ جۇيەسى تۋرالى نورمانىڭ پايدا بولۋىنىڭ شىنايى ماقساتتارىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن ەسكى قازاقستاننىڭ ىقپالدى كۇشتەرى تۇر. قۇرمەتتى سەناتورلار، وسى زاڭ جوباسىن توقتاتىڭىزدار. ەسۋ سياقتى مونوپوليالاردىڭ پايدا بولۋى پرەزيدەنت توقاەۆ بارىمىزگە ۋادە ەتكەن ءادىل قازاقستان قاعيداتتارىنا قاۋىپ توندىرەدى!
ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىندا ءسوز سويلەگەن كاسىپكەر، CashMaster كومپانيالار توبىنىڭ باس ديرەكتورى بەيبىت اسانباەۆ ەسۋ قۇرىلۋى تولەم ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتتەرىن قاتارداعى تۇتىنۋشىلارعا، اسىرەسە قازاقستاننىڭ شالعاي وڭىرلەرىندە قالاي اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى:
- ءبىزدىڭ كومپانيا 2009 جىلدان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق اۋماعىندا تولەم تەرمينالدارىن ورناتۋمەن اينالىسادى. تولەم تەرمينالدارى تەك ۇلكەن قالالاردا عانا ەمەس، بانكوماتتارى جوق شاعىن اۋىلداردا دا ورناتىلادى. كوپتەگەن اۋىل تۇرعىندارىندا كاسپي نەمەسە حالىق بانك كارتالارى جوق. سوندىقتان اۋىلداردىڭ كوپتەگەن تۇرعىندارى ءبىزدىڭ QIWI تولەم تەرمينالدارىن پايدالانا وتىرىپ، قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن كارتاسىن تولىقتىرادى. كوپتەگەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بالالارى قالالاردا وقيدى جانە اقشا جىبەرۋدىڭ جالعىز جولى - بۇل QIWI تولەم تەرمينالدارى بۇل ىڭعايلى تەز جانە ارزان. ەسۋ قۇرۋ ءبىزدىڭ بيزنەسىمىزدى ولتىرەدى. بۇل توسەم ەشنارسە جاساماي، قالتامىزعا كىرگىسى كەلەدى جانە سالىقتاردى، جالاقىنى ، كاسىپكەرلەردىڭ جالداۋ اقىسىن تولەۋگە ارنالعان سىياقىلارىمىزدى ادال ەمەس جولمەن الۋدى جوسپارلاپ وتىر. كاسىپكەر رەتىندە مەن ءوز ۇكىمەتىمىزگە جانە شەنەۋنىكتەرىمىزگە ايتارىم-بيزنەسكە كومەكتەسۋدىڭ قاجەتى جوق، بىزگە ارزان نەسيە قاجەت ەمەس، كەدەرگى جاساماۋىمىز كەرەك. ەگەر ەسۋ ەنگىزىلسە ءبىز نارىقتان، ياعني اۋىلداردان تولەم تەرمينالدارىن الىپ تاستاۋعا ءماجبۇر بولامىز. وسىلايشا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومىرىن قيىنداتامىز.
ال Tarlan Payments تولەم ۇيىمىنىڭ زاڭ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ساۋلە عابدۇلعازيزوۆا ەسۋ-دىڭ كەرى اسەرلەرىن اتاپ ءوتتى. ولار:
1. جاڭا نورما رەتتەۋشىلىك اسەرگە قاجەتتى تالداۋدان وتپەي، كاسىپكەرلىك كودەكستىڭ 83-بابىنىڭ تالاپتارىن بۇزادى;
2. جاساندى مونوپوليست قۇرۋ: يننوۆاتسيا باسەكەلەستىكتى ايتارلىقتاي بۇرمالايتىن جانە قولدانىستاعى تولەم ۇيىمدارى مەن بانكتەردىڭ قۇقىقتارىن شەكتەيتىن تولەم جۇيەسى مەن قارجى نارىعىنىڭ ماڭىزدى اسپەكتىلەرىن رەتتەيتىن جەكە مونوپوليست قۇرۋعا اكەلەدى;
3. ۇلتتىق بانكپەن ۇيلەستىرۋدىڭ بولماۋى: قر ۇلتتىق بانكىمەن جاڭا نورمانى ەنگىزۋ كەلىسىلمەگەن، بۇل شەشىم قابىلداۋ پروتسەسىنىڭ اشىقتىعىن جانە ەلدىڭ نەگىزگى ينستيتۋتتارى اراسىندا ۇيلەستىرۋدىڭ جوقتىعىن كورسەتەدى;
4. قارجى نارىعىنا اسەرى: تولەم ۇيىمدارى مەن ۇلتتىق بانكتىڭ وكىلدەرى، اسىرەسە ونىڭ ترانزاكتسيالىق بيزنەسكە جانە ەلەكتروندىق ءاميان قىزمەتتەرىنە اسەرىن ەسكەرە وتىرىپ، وسى نورمانى قابىلداۋدان بولاتىن ىقتيمال ەكونوميكالىق زالال تۋرالى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى;
5. ماجىلىستە قايتا قاراۋ تۋرالى ءوتىنىش: تولەم ۇيىمدارى سەناتتىڭ وزگەرىستەردى قابىلداۋدان باس تارتۋىن جانە رەتتەۋشىلىك اسەردى مىندەتتى تالداۋدى قوسا العاندا، بارلىق قاجەتتى راسىمدەردى جۇرگىزۋ ءۇشىن ولاردى ماجىلىسكە قايتا قاراۋعا قايتارۋىن تالاپ ەتەدى;
6. دۇرىس ەمەس دەرەكتەر ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك: وزگەرىستەردى قولداۋ ءۇشىن ۇسىنىلعان دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعىنا كۇماندانۋ زاڭنامالىق باستامالاردى تۇجىرىمداۋ كەزىندە قولدانىلاتىن اقپاراتتى مۇقيات تەكسەرۋ قاجەتتىلىگىن كورسەتەدى.
داريعا اسقار
Abai.kz