2030 جىلعا قاراي الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسىنان شىعارىلاتىن دايىن ءونىم ەكسپورتىن 1,5 ملرد اقش دوللارىنا ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل تۋرالى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى ۇيىمداستىرعان الماتى مەن الماتى وبلىسىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىنە ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەلدە ايتىلدى.

ءىس-شاراعا ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى ارمان شاققاليەۆ، الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ولجاس سماعۇلوۆ، سونداي-اق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ، كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ جانە بيزنەس قاۋىمداستىقتىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

قازىرگى تاڭدا الماتىلىق اگلومەراتسيادا 4 ملن-عا جۋىق ادام تۇرادى جانە ەلدەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ 35 پايىزدان استامى وسى وڭىردە شوعىرلانعان. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا الماتى قالاسىنىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمى 33,6 ملرد اقش دوللارىنا جەتىپ، 5,2 پايىزعا ءوستى. ەكسپورت كولەمى 6 ملرد دوللاردى قۇرادى. قىتاي، ورتالىق ازيا ەلدەرى، ەۋروپا جانە تمد مەملەكەتتەرىنە جەتكىزىلىمنىڭ تۇراقتى ارتۋى ءوڭىر ونىمدەرىنە سۇرانىستىڭ جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى.

الماتى وبلىسىندا ءوسىم قارقىنى بۇدان دا جوعارى. ءوڭىردىڭ تاۋار اينالىمى 15,6 پايىزعا ءوسىپ، 4,2 ملرد دوللارعا جەتتى. ەكسپورت كولەمى 28 پايىزعا ۇلعايىپ، 1,1 ملرد دوللاردان استى. ءوسىمنىڭ نەگىزگى درايۆەرى – دايىن ءونىم ءوندىرىسى. بۇل ەكونوميكانىڭ شيكىزاتتىق مودەلدەن يندۋستريالىق-اگرارلىق باعىتقا بىرتىندەپ اۋىسىپ جاتقانىن اڭعارتادى.

مينيستر ارمان شاققاليەۆتىڭ ايتۋىنشا، قىزمەت كورسەتۋ ەكسپورتى دا قوسىمشا سەرپىن بەرە الادى. ونىڭ سوزىنشە، الماتى ىسكەرلىك جانە ءىت-قىزمەتتەر ەكسپورتىندا كوش باستاپ تۇر، كولەمى 300 ملن دوللاردان اسادى. زياتكەرلىك مەنشىك، تسيفرلىق شەشىمدەر، كونسالتينگ، قارجى، جارناما جانە اناليتيكا شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتىڭ جاڭا درايۆەرلەرىنە اينالۋدا.

ەلەكتروندى ساۋدا دا ەكسپورتتىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرىپ وتىر. قازاقستانداعى ونلاين-ساتىلىمنىڭ جارتىسىنان استامى الماتىنىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى، كولەمى شامامەن 3 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن سىرتقى نارىقتارعا شىعۋدىڭ دايىن ينفراقۇرىلىمى سانالادى.

مينيسترلىكتىڭ باعالاۋىنشا، الماتى اگلومەراتسياسىنىڭ جيىنتىق ەكسپورتتىق الەۋەتى شامامەن 1,5 ملرد دوللارعا تەڭ. نەگىزگى رەزەرۆتەر ازىق-تۇلىك ونەركاسىبى، حيميا، ماشينا جاساۋ، فارماتسەۆتيكا، قۇرىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسى جانە ءىت سەكتورىندا شوعىرلانعان.

ستراتەگيالىق ماقسات – الماتى مەن الماتى وبلىسىن ورتالىق ازياداعى جەتەكشى شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورت حابىنا اينالدىرۋ. وسىعان بايلانىستى تۇراقتى ەكسپورتتىق كلاستەرلەردى قالىپتاستىرۋ، ساۋدا ميسسيالارىن كەڭەيتۋ، تسيفرلىق B2B-پلاتفورمالاردى دامىتۋ، ەكسپورتقا دەيىنگى دايىندىق ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋ جوسپارلانعان. ونىڭ قۇرامىنا سەرتيفيكاتتاۋ زەرتحانالارى مەن e-commerce حابتارى كىرەدى.

سونداي-اق ەكسپورتتىق-كرەديتتىك اگەنتتىكپەن بىرلەسىپ الماتىنىڭ ەكسپورتتىق قارجى پۋلىن قۇرۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلۋدا. بۇل شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە، ساقتاندىرۋ جانە لوگيستيكالىق سۋبسيديالار الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

جاڭارتىلعان «بىرىڭعاي تەرەزە» جۇيەسى ەكسپورتتاۋشىلارعا كادر دايارلاۋ، ءونىمدى حالىقارالىق ستاندارتتارعا بەيىمدەۋ، سەرتيفيكاتتاۋ، سەرىكتەستەر تابۋ جانە ەكسپورتتىق مامىلەلەردى سۇيەمەلدەۋ بويىنشا كەشەندى قولداۋ كورسەتۋدى كوزدەيدى.

جالپى، ۇسىنىلىپ وتىرعان شارالار 2030 جىلعا قاراي الماتى اگلومەراتسياسىنىڭ ەكسپورتىن 1,5 ملرد اقش دوللارىنا ۇلعايتىپ، ءوڭىر ەكونوميكاسىن وڭدەۋ، تەحنولوگيا جانە قازاقستاندىق ءونىمنىڭ جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنە نەگىزدەلگەن جاڭا تۇراقتى دامۋ مودەلىنە كوشىرۋگە باعىتتالعان.

Abai.kz