حالىقارالىق فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ (فيفا) پرەزيدەنتى دجانني ينفانتينو فۋتبولدان يران قۇراماسىنىڭ تۇركيا جەرىندەگى جاتتىعۋ بازاسىنا كەلىپ، كوماندامەن جەكە كەزدەستى. سودان سوڭ «يران فۋتبولشىلارى اقش-تا وتەتىن الەمدىك دوپ دوداسىنا قاتىسا الادى» دەپ مالىمدەدى. بىراق ماسەلە ول ويلاعانداي تولىق شەشىلە قويماعان سياقتى.

ءۇش ەلدە – اقش-تا، مەكسيكادا جانە كانادادا ۇيىمداستىرىلاتىن 2026 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ باستالۋىنا ەكى ايدان ءسال-اق استام ۋاقىت قالدى. سوعان قاراماستان دوپ دوداسىنا قاتىساتىن 48 كوماندانىڭ ءبىرىنىڭ – يران قۇراماسىنىڭ فۋتبول تويىنا بارۋ-بارماۋى ءالى نەعايبىل. سەبەپ بەلگىلى – اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىس قيمىلدارى، وعان جاۋاپ رەتىندە يران جاعىنىڭ كورشى ەلدەردەگى امەريكا اسكەري بازالارىن اتقىلاۋى، ءوزارا كەلىسسوزدەردىڭ تۇيىققا تىرەلۋى، جاعدايدىڭ تەز ارادا رەتتەلمەك تۇگىلى، قايتا ۋشىعا ءتۇسۋى.

وسى تۇرعىدان كەلگەندە اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ جان دوسى سەكىلدى جانىنان ءۇيىرىلىپ شىقپاي جۇرگەن دج.ينفانتينونىڭ سوعىس جاعدايىنا وراي قاۋىپسىزدىك ءۇشىن تۇرىك جەرىندە جاتتىعىپ جاتقان يران فۋتبولشىلارىنىڭ بازاسىنا ارنايى ات باسى بۇرۋى – تۇسىنىكتى جايت. يران قۇراماسى كەشە سول جەردە كوستا-ريكا كومانداسىن 5:0 ەسەبىمەن ۇتتى. بۇل ويىندى الەم فۋتبولىنىڭ باسشىسى ءوز كوزىمەن كورىپ، تاماشالادى.

مۇنىڭ الدىندا يران فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ باسشىسى مەحدي تادج فيفا پرەزيدەنتىنە ارنايى حات جازىپ، «يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ قاسيەتتى توپىراعىنا باسىپ كىرگەن دۇشپاننىڭ ارەكەتى كەسىرىنەن بەيبىت تۇرعىنداردىڭ، ونىڭ ىشىندە قانشاما بالالاردىڭ قازا تاپقانىن، باسقا دا ينفراقۇرىلىمدىق شىعىنداردىڭ سىرتىندا بىرنەشە فۋتبولشىنىڭ دا وپات بولعانىن، سپورت سارايلارىنىڭ، اسىرەسە يران ۇلتتىق فۋتبول ورتالىعى عيماراتىنىڭ بىت-شىت بوپ بۇلىنگەنىن» ءسوز ەتكەن. ءسويتىپ، سىرتقى جاۋ اگرەسسياسىنىڭ سالدارىنان ەل فۋتبولىنا تيگەن زارداپتىڭ اۋقىمىن سارالاۋعا شاقىرعان.

«جاۋ شابۋىلدارىنىڭ سالدارىنان يراننىڭ فۋتبولدان، فۋتزالدان جانە جاعاجايداعى فۋتبولدان ءتۇرلى جاستاعى 18 ەرلەر جانە ايەلدەر قۇرامالارىنىڭ وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى وتپەي قالدى. جاس فۋتبولشىلاردىڭ شەبەرلىگىن شىڭداۋ جۇمىستارى توقتاپ تۇر. ارينە، ءوز پەرزەنتتەرىنىڭ ولىمىنە قايعىرىپ، ازا تۇتىپ، جوقتاۋ ايتىپ جاتقان انالاردىڭ كوز جاسىن كورە وتىرىپ، مۇنداي جايتتاردى ءسوز ەتۋىم ءجون ەمەس شىعار، الايدا مەن ءوزىم باسقاراتىن سالاداعى قيىندىقتاردى سىزگە ءمالىم ەتۋىم قاجەت ەكەنى دە انىق» دەلىنگەن م.تادجدىڭ حاتىندا.

حاتتى الا سالا يران فۋتبول قۇراماسىنىڭ جاتتىعۋ بازاسىنا ۇشقان ينفانتينو كوماندانى قولداپ-قۋاتتاۋعا تىرىسقان. «الەمدىك فۋتبول قوعامداستىعى سىزدەرمەن بىرگە. مەن جاعدايلارىڭىزدان حاباردارمىن، كەز كەلگەن ادام سەكىلدى، پەرزەنتتەرىنەن ايرىلۋ اتا-انا ءۇشىن سۇمدىق سوققى ەكەنىن تۇسىنەمىن. مۇنداي احۋالدا فۋتبول الەمدەگى بارشا ادامدار ءۇشىن جاعىمدى ءرول ويناي الادى. ءبىز ساياساتپەن اينالىسپايمىز، ويتكەنى ساياساتكەر ەمەسپىز. ءبىزدىڭ جۇمىسىمىز – فۋتبول، سول فۋتبولدىڭ كومەگىمەن ادامداردى بىرىكتىرۋگە، تابىستىرۋعا ۇمتىلۋ. مەن يران كومانداسىنىڭ كەشەگى جەڭىسىنە كەرەمەت ءسۇيسىندىم. سىزدەردىڭ فۋتبولشىلارىڭىز بىلتىرعى ىرىكتەۋ كەزەڭىندە دە جاقسى ويناپ، فينالدىق تۋرنيرگە جولدامانى ءادىل جەڭىپ الدى. ەندى دوپ دوداسىنىڭ سول شەشۋشى سىنىنا بارۋى، قاتىسۋى قاجەت دەپ بىلەمىن» دەپتى فيفا پرەزيدەنتى.

ەڭ قيىنى – چەمپيوناتتى ءۇش ەل بىرىگىپ وتكىزگەلى جاتقانىمەن، يران قۇراماسى جەرەبە بويىنشا ءوز توبىنداعى ءۇش ويىنىن دا اقش اۋماعىندا ويناۋعا ءتيىس. مەحدي تادج الدىڭعى ءبىر سوزىندە: «ءبىز ەلىمىزگە سوعىس اشقان اگرەسسور ەلدىڭ جەرىندە دوپ تەبۋدى ءجونسىز دەپ سانايمىز. يران كومانداسىنىڭ ويىندارىن كورشى مەكسيكا قالالارىنا اۋىستىرۋدى تالاپ ەتەمىز» دەپ مالىمدەگەن بولاتىن. مەكسيكاداعى ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىمەن كەلىسسوز دە جۇرگىزە باستاعان-دى. مەكسيكا پرەزيدەنتى كلاۋديا شەينباۋم ءتىپتى يران كومانداسىنىڭ ويىندارىن ءوز ەلىندە وتكىزۋگە قارسى ەمەس ەكەنىن بىلدىرگەن ەكەن.

الايدا بۇعان فيفا قارسى بوپ وتىر. دجانني ينفانتينو: «بۇل مۇمكىن ەمەس. بيلەتتەرى ساتىلىپ كەتكەن ول ويىنداردىڭ الدىن الا جوسپارلانىپ قويعان ورىندارىن اۋىستىرۋعا ەندى كەش. يران فۋتبولشىلارى اقش قالالارىندا وينايدى» دەپ كەسىپ ايتتى.

...كۇنى كەشە يران سپورت مينيسترلىگى جاڭا وكىم شىعاردى. وندا ەلدىڭ ۇلتتىق جانە كلۋبتىق سپورت كوماندالارىنىڭ «دۇشپان مەملەكەتتەردىڭ» اۋماعىندا وتەتىن جارىستارعا بارۋىنا تىيىم سالىنعان.

سونىمەن يران فۋتبول كومانداسى اقش-تا وتەتىن الەم چەمپيوناتىنا بارا ما، بارماي ما؟ ازىرگە ەشتەڭە انىق بولماي تۇر.

ساكەن سىبانباي

Abai.kz