جەتپىسىنشى جىلدارى افريكالىق ەلدەرگە تەحنيكالىق كومەك كورسەتۋ باعدارلاماسى اياسىندا يتالياندىق كەڭەسشى، كاسىپكەر ەرنەستو سيروللي وڭتۇستىك زامبياعا اتتانادى. بۇل — جاي عانا ءىسساپار ەمەس، دامۋشى ەلدەرگە "وركەنيەت اكەلەمىز" دەگەن ءور كوكىرەك باتىستىڭ كەزەكتى تالپىنىسى ەدى.
ولار زامبەزي وزەنىنىڭ بويىنداعى شۇرايلى اڭعارعا تابان تىرەيدى. تابيعاتى تاماشا، توپىراعى قۇنارلى، اۋا رايى قولايلى.
بىراق وسىنداي باي جەردە جەرگىلىكتى حالىق اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسپايتىنى ولاردى تاڭعالدىرادى
بىراق ولار بۇل سۇراقتىڭ جاۋابىن ىزدەپ باس قاتىرمايدى. ەشكىمنەن سۇرامايدى دا...
كەرىسىنشە، وزدەرىمەن الا كەلگەن يتاليان قىزاناقتارىنىڭ تۇقىمىن سەۋىپ، زامبيالىقتارعا "ناعىز ەگىنشىلىكتىڭ" نە ەكەنىن ۇيرەتە باستادى. وزدەرى ويلاعانداي-اق، قىزاناقتار جاقسى ءوسىپ كەلە جاتقاندا. جەرگىلىكتى حالىققا «مىنە، قاراڭىزدار، اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋ دەگەن – وسىنداي وڭاي نارسە!» – دەپ ماقتانا باستايدى.
بىراق تابيعاتتىڭ ءو ەرەجەسى بار.
ءبىر تۇندە وزەننەن ەكى جۇزدەي سۋسيىر شىعىپ، ءپىسىپ قالعان قىزاناقتاردى جەپ كەتەدى.
يتالياندىقتار شاشتارىن جۇلىپ، ەسەڭگىرەپ جاتقاندا، جەرگىلىكتى حالىق «نەگە بۇل جەردە ەگىن ەكپەيتىنىمىزدى تۇسىندىڭدەر مە؟» - دەيدى..
— نەگە بۇنى بۇرىن ايتپادىڭىزدار؟
— سىزدەر سۇرادىڭىزدار ما؟.
بۇل ءبىر وقيعا عانا ەمەس. بۇل — ونداعان، جۇزدەگەن وسىنداي ءساتسىز جوبالاردىڭ بەتپەردەسىن اشقان شىنايى كورىنىس. الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە دامۋشى ەلدەرگە كومەك كورسەتۋ دەگەن جەلەۋمەن سىرتتان كەلگەن ساراپشىلار سول ەلدىڭ ناقتى جاعدايىنا، تابيعاتىنا، تاريحىنا، مادەنيەتىنە ۇڭىلمەستەن شەشىم قابىلداپ جاتادى. ولار كوبىنە ءبىر عانا نارسەنى ۇمىتادى: جەرگىلىكتى حالىق – جاي «قابىلداۋشى» ەمەس، ءوزىنىڭ ءومىرىن، بولمىسىن، تاجىريبەسىن جاقسى بىلەتىن سۋبەكت.
بۇل وقيعا – تەك افريكاداعى وقيعا ەمەس. بۇل — كەڭەس زامانىنداعى ورتالىقتان باسقارىلاتىن رەفورمالاردىڭ، حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جوبالارىنىڭ، قازىرگى زامانعى «الەۋمەتتىك ستارتاپتار» مەن دونورلىق باعدارلامالاردىڭ دا اششى شىندىعى.
سۇراماي تۇرىپ شەشىم قابىلداۋ — ەڭ قاۋىپتى قاتەلىك. كەڭسە تورىندە وتىرىپ، كارتامەن جۇمىس ىستەپ، PowerPoint كورسەتىپ، «ءبىزدىڭ ءتاسىل – امبەباپ» دەۋ وڭاي. بىراق شىنايى ومىردە ءاربىر اۋىلدىڭ، ءاربىر حالىقتىڭ، ءتىپتى ءاربىر وزەن اڭعارىنىڭ دا ءوز لوگيكاسى، ءوز دانالىعى بار.
سيروللي بۇل وقيعادان كەيىن ءوزىنىڭ بارلىق جۇمىس ءادىسىن تۇبەگەيلى وزگەرتەدى. ول «ءۇنسىز تىڭداۋ» ءپرينتسيپىن نەگىزگە الادى. ونىڭ ايتۋىنشا، كەز كەلگەن كومەك ءۇش سۇراقتان باستالۋى كەرەك: سەندەر نە قالايسىڭدار؟ نە ىستەگىلەرىڭ كەلەدى؟ ءبىز كومەكتەسە الامىز با؟
سول سەكىلدى، ءبىزدىڭ وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترىنىڭ ءوزى بار، ورتا ءبىلىم بەرۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى بار، "ورلەۋى" بار، باسقاسى بار - ءبارى مۇعالىمدەردى ۇيرەتىپ جاتىر..
4000 پەداگوگ-شەبەردى ونلاين جيناعاندا مينيستر ولارعا نە ۇيرەتە الدى؟
دۇنيەجۇزىلىك ۇيىمدار "سيروللي كەيسىن" تالداپ-تالقىلاپ ساباق الدى.
ولار تاجىريبە بۇكىل كومەك كورسەتۋ فيلوسوفياسىن قايتا وي ەلەگىنەن وتكىزىپ جاتىر..
ساباق قانداي؟
ەگەر شىن كومەكتەسكىڭ كەلسە — الدىمەن تىڭدا.
ەگەر وزگەرتكىڭ كەلسە — ءتۇسىن.
ال ەگەر تەك ۇيرەتكىڭ كەلسە "سۋسيىرلار جەپ كەتپەيتىنىنە" سەنىمدى بول.

ءومىر شىنىبەكۇلى،

قر ءبىلىم سالاسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى

Abai.kz