حالىقارالىق بۋكەر سىيلىعىنىڭ بيىلعى جەڭىمپازى رەسمي تۇردە جاريالاندى. جۇلدە تايۋاندىق جازۋشى Yang Shuangzi-دىڭ «Taiwan Travelogue» اتتى رومانىنا بۇيىردى. شىعارما سوڭعى شەشۋشى كەزەڭگە وتكەن التى تۋىندىنىڭ اراسىنان وزىپ شىعىپ، الەم ادەبيەتىندەگى ەڭ بەدەلدى ماراپاتتاردىڭ ءبىرىن يەلەندى. بۋكەر سىيلىعىنىڭ رەسمي سايتى جەڭىمپاز قالامگەردى قۇتتىقتاپ، باس بەتىندە جازۋشىنىڭ ۇلكەن سۋرەتىن جاريالادى.

اعىلشىن تىلىندەگى اتاۋى «Taiwan Travelogue» بولعان بۇل شىعارمانى قازاقشا «تايۋاندى ارالاۋ» دەپ اۋدارۋعا بولادى.

رومان اۆتورى تايۋاندىق جازۋشى ياڭ روسى. ول ەگىز اپكەسىمەن بىرگە «ياڭ شۋاڭزى» دەگەن ورتاق ادەبي بۇركەنشىك اتتى قولدانادى. شىعارما العاش جاپون تىلىندە جازىلىپ، جاپونيادا جارىق كورگەنىمەن، باستاپقىدا كوپشىلىك نازارىن اۋدارا قويماعان. الايدا بىرنەشە جىلدان كەيىن تايۋاندا قىتاي تىلىندەگى نۇسقاسى جاريالانعان سوڭ، ادەبي ورتادا زور سەرپىلىس تۋعىزدى.
كىتاپ تايۋاننىڭ ەڭ بەدەلدى ادەبي ماراپاتتارىنىڭ ءبىرى «التىن تۇلپار» سىيلىعىن يەلەندى. سونىمەن قاتار، 2024 جىلى اقش-تىڭ ۇلتتىق ادەبي اۋدارما سىيلىعى مەن ازيا قاۋىمداستىعى تاعايىندايتىن «بايفاڭ شيەر كىتاپ سىيلىعىنا» دا يە بولعان.

رومان ەكى ايەل اراسىنداعى كۇردەلى سەزىم حيكاياسىن بايانداي وتىرىپ، ءتىل، تاريح جانە بيلىك اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى تەرەڭ زەردەلەيدى.
وقيعا 1938 جىلدىڭ مامىر ايىندا ءوربيدى. بۇل تايۋاننىڭ جاپونيا وتارىنداعى كەزەڭى. جاس جاپون جازۋشىسى اوياما چيزۋرۋ ناگاساكيدەن كەمەمەن تايۋانعا كەلەدى. ونى جاپونيا ۇكىمەتى ارنايى شاقىرعانىمەن، چيزۋرۋ رەسمي قابىلداۋلار مەن يمپەريالىق ناسيحاتقا قىزىقپايدى. كەرىسىنشە، ول ارالدىڭ شىنايى تۇرمىسىن كورىپ، جەرگىلىكتى مادەنيەتپەن تانىسۋدى قالايدى.

كوپ ۇزاماي وعان وزىمەن اتتاس تايۋاندىق جاس قىز ءتىلماش بولىپ بەكىتىلەدى. ادەمىلىگى مەن بىلىمدىلىگى قاتار جاراسقان بويجەتكەن چيزۋرۋدىڭ تايۋاننىڭ وڭتۇستىگىنە ساپارىن ۇيىمداستىرىپ، جەرگىلىكتى تاعامدارمەن تانىستىرادى. پويىزبەن ساپار شەككەن چيزۋرۋ كوركەم تابيعاتقا ءسۇيسىنىپ، ءتۇرلى ۇلتتىق اس-اۋقاتتان ءدام تاتا ءجۇرىپ، ءتىلماش قىزعا بىرتىندەپ عاشىق بولا باستايدى.

الايدا بويجەتكەن وعان جاقىنداي تۇسكەن سايىن الىستاي بەرەدى. وسى تۇسىنىكسىز قاشقاقتاۋ چيزۋرۋدى مازالاي تۇسەدى. تەك كەيىن عانا ول ولاردىڭ اراسىنا تۇسكەن كوزگە كورىنبەيتىن كەدەرگىنىڭ وتارلىق ساياسات پەن تاريحي قايشىلىقتاردىڭ سالدارى ەكەنىن تۇسىنە باستايدى.

روماننىڭ باستى ەرەكشەلىگى تايۋاننىڭ جاپون وتارلىعىنداعى كەزەڭىن نازىك ءارى باتىل سۋرەتتەۋىندە. شىعارمانىڭ العاش جاپون تىلىندە جازىلۋى دا كەزدەيسوق ەمەس. كەي ادەبيەتتانۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە، اۆتور وسىلايشا تايۋانداعى مادەني-ساياسي شەكتەۋلەردەن اينالىپ ءوتۋدى كوزدەگەن بولۋى مۇمكىن.

كىتاپتا وتارلىق بيلىكتىڭ جەكە ادامدار تاعدىرىنا قالاي اسەر ەتەتىنى ايقىن كورسەتىلەدى. اۆتور ماحاببات تا، ادامنىڭ ارمانى مەن قايعىسى دا ساياسي بيلىك الدىندا دارمەنسىز بولىپ قالاتىنىن شەبەر بەينەلەيدى.

شىعارما وقىرماندى تاريحقا تۋرا قاراۋعا شاقىرادى. وتكەندى جاسىرۋ نەمەسە ۇمىتتىرۋ قوعامدى العا باستىرمايتىنىن اڭعارتادى. رومانداعى وقيعالار كوركەم قيالدان تۋعانىمەن، ول تايۋاننىڭ ءبىر كەزەڭدە جاپونيا وتارىندا بولعان تاريحي شىندىق ەكەنىن ەسكە سالادى.

دۇيسەنالى الىماقىن

Abai.kz