فۋتزال ليگاسىنىڭ بولاشاق باسشىسى قارجى جانە ءوز جوسپارى تۋرالى

«Nur.kz» اقپاراتتىق پورتالى قازاقستاندا جاڭادان قۇرىلاتىن «كاسىبي فۋتزال ليگاسىن» تالعات كوسمۇحامبەتوۆ باسقارۋى مۇمكىن ەكەنىن جازىپتى. ءبىز تالعات اجدارۇلىنان قارجى ماسەلەسى، «قايرات» كلۋبىنىڭ ماسەلەسى مەن ءوزىنىڭ جوسپارلارى تۋرالى سۇراپ كوردىك.

– تالعات اجدارۇلى،  بۇگىنگى قازاقستان فۋتزالىن ءبىر سويلەممەن قالاي سيپاتتار ەدىڭىز؟

– قازاقستان فۋتزالى دەگەن – 2021 جىلعى الەم چەمپيوناتىنداعى ءتورتىنشى ورىن دەگەن ءسوز. بۇل – پرەمەر-ليگاداعى 12 كاسىبي كلۋب پەن ءبىرىنشى ليگاداعى 8 كلۋب دەگەن ءسوز. بۇل – قازاقستاننىڭ ءار وڭىرىندەگى ونداعان بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر مەكتەبى مەن اكادەمياسى دەگەن ءسوز. بىزدە سپورتتىڭ لوكوموتيۆىنە اينالۋعا جەتكىلىكتى مىقتى نەگىز بار. بىراق وعان جۇيەلىلىك جەتىسپەيدى.

– وتكەن اپتادا قازاقستاندىق فۋتزالدا ۇلكەن رەزونانس تۋدىرعان جاعداي بولدى – «قايرات» اكادەمياسى  تورت جاس ساناتى بويىنشا جاتتىعۋلارىن توقتاتتى. كەيىن ماسەلە «رەتتەلدى». اقشانى كىم بەرگەنىن بىلەسىز بە؟

– قارجى كوزى تۋرالى كلۋبتىڭ ءوزى ايتسىن، قازىر بۇل باستى ماسەلە ەمەس. مەنىڭ ويىمشا، «قايرات» قولداۋعا ابدەن لايىق كلۋب. كوپ جىلدار بويى فۋتزالدى جۇيەلى تۇردە دامىتىپ كەلەدى جانە حالىقارالىق ارەنادا قازاقستاننىڭ نامىسىن قورعاپ ءجۇر.

ماسەلە كلۋبتا ەمەس. ماسەلە جۇيەنىڭ وزىندە. مىسالى، 2025 جىلى «Sport Qory» ۇزىن-ىرعاسى 32 ميلليارد تەڭگە ءبولدى، بىراق كاسىبي فۋتزال كلۋبتارىنىڭ ىشىنەن قولداۋعا تەك ءبىر كلۋب يە بولدى. ءبارى ءبىر عانا كەلىسىمگە تاۋەلدى بولعان كەزدە، كەز كەلگەن اقاۋ جۇزدەگەن بالانى سپورت زالىنسىز قالدىرۋى مۇمكىن.

راس، بۇل جولى ماسەلە شەشىلدى، بۇل – جاقسى. بىراق، تۇراقتى جۇيە ءالى قۇرىلعان جوق. ال ونىڭ فورمۋلاسى قاراپايىم: بارلىق كلۋبتاردى ناتيجەسىن، بالالارمەن جۇمىسىن جانە فۋتزالدى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسىن ەسكەرە وتىرىپ، بىرىڭعاي، تۇسىنىكتى ءارى ءادىل ەرەجەلەر بويىنشا قولداۋ كەرەك. ءبىر كلۋبپەن جاسالعان ءبىر عانا كەلىسىمگە سۇيەنۋگە بولمايدى.

– بىراق ماسەلە رەتتەلدى عوي. مۇمكىن، ءدال وسى جۇيە ءالى دە بولسا ءتيىمدى جۇمىس ىستەپ تۇرعان شىعار؟

– بىرەۋ ماسەلەنى قولمەن باسقارۋ ارقىلى شەشىپ ۇلگەرگەن كەزدە عانا جۇمىس ىستەيتىن جۇيە – جۇيە ەمەس. بالالار قايتادان جاتتىعىپ جاتىر، بۇل دۇرىس. بىراق «رەتتەلدى» دەگەن ءسوز «قورعالدى» دەگەندى بىلدىرمەيدى.

– الماتىدا مۇنى بىلاي قابىلداۋى مۇمكىن: ءوڭىرلەر «قايراتقا» قىزعانىشپەن قارايدى جانە ونىڭ اقشاسىن وزدەرىندە بولعانىن قالايدى...

– «قايرات» – ەلدەگى ەڭ مىقتى كلۋب ءارى ۇلتتىق قۇرامانىڭ نەگىزى. مەن ونىڭ بىردە-ءبىر جەڭىسىنە كۇمان كەلتىرمەيمىن. وڭىرلەر «قايراتقا» قىزعانبايدى. وڭىرلەر وزدەرىنىڭ «قايراتىن» وسىرۋگە مۇمكىندىك بولعانىن قالايدى.

مەن «فلاگمان كلۋبتان الىپ قويىڭدار» دەپ وتىرعان جوقپىن. مەن «وسىنداي كلۋبتار كوبىرەك بولۋى ءۇشىن جاعداي جاسايىق» دەپ وتىرمىن. «تۇلپار»، «ايات»، «اقتوبە»،  «اتىراۋ»،  «سەمەي» جانە باسقا كلۋبتاردىڭ اكادەميالارى ورتاق ەرەجەلەر بويىنشا جۇمىس ىستەپ، مەملەكەتتىك قولداۋعا تەڭ قولجەتىمدىلىككە يە بولۋى كەرەك. بارلىعى تەك ەنتۋزيازمعا سۇيەنىپ قالماۋى ءتيىس.

– جاقسى، «جۇيە» دەيسىز. ۇسىنىسىڭىزدى ناقتىلاپ ايتىپ بەرىڭىزشى.

– «فۋتزال: 2027–2029 جىلدارعا ارنالعان دايارلاۋ جۇيەسى» اتتى ءۇش جىلدىق باعدارلاما. ونىڭ وپەراتورى – ليگا.

كەز كەلگەن كاسىبي كلۋب بىرىڭعاي تالاپتار بويىنشا ءوتىنىم بەرە الادى: اكادەمياسى، جاتتىقتىرۋشىلارى جانە سپورتتىق كورسەتكىشتەرى ەسكەرىلەدى. ودان كەيىن ناقتى كورسەتكىشتەر بەلگىلەنەدى، ەسەپتىلىك اشىق جۇرگىزىلەدى، سىرتقى اۋديت پەن قوعامدىق باقىلاۋ جۇزەگە اسىرىلادى.

– ليگا نەگە قوردان ءتيىمدى؟ «اقشا تاراتقىسى كەلەدى، تاعى ءبىر ارتىق بۋىن پايدا بولادى» دەگەن ءسوز ايتىلۋى مۇمكىن.

– اقشا ءوتىپ، قايدا كەتكەنى بەلگىسىز بولسا، بۇل – ارتىق بۋىن. ال ءبىز كەرىسىنشە ءار تەڭگە كورىنىپ تۇرادى، جىل سايىن ەسەپ بەرىلەدى، سىرتقى اۋديت جۇرگىزىلەدى دەگەندى ۇسىنىپ وتىرمىز...

سونىمەن قاتار، كلۋبتاردىڭ قارسى مىندەتتەمەلەرى بولادى: 2026/27 ماۋسىمىنان باستاپ ليتسەنزيالاۋ، پرەمەر-ليگاعا قاتىسۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە U-13–U-19 جاس ساناتتارىنا ارنالعان اكادەميانىڭ بولۋى جانە وتىنىمدەگى ءوز تاربيەلەنۋشىلەرىنىڭ ۇلەسى بەلگىلەنەدى.

قور كلۋبتارعا مۇنداي تالاپ قويا المايدى. ال ليگا قويا الادى.

– كلۋب اكادەميالارى مەملەكەتتىك قولداۋعا دا،  جان باسىنا شاققانداعى نورماتيۆكە دە كىرمەيدى. بۇل جاعدايدى وزگەرتۋگە تىرىساسىزدار ما؟

– ءيا. قازىر نورماتيۆ تەك مەملەكەتتىك سپورت مەكتەپتەرىنە قاراستىرىلعان. ال ۇلتتىق قۇراماعا ويىنشىلاردى كلۋبتار دايىندايدى. ءبىز مينيسترلىككە ونى اككرەديتتەلگەن كلۋب اكادەميالارىنا دا قولدانۋدى ۇسىنامىز. بۇل جەكەمەنشىك مەكتەپتەرگە كورسەتىلەتىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك قولداۋعا ۇقساس بولادى.

العاشقى قادام رەتىندە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىمەن، قور جانە كلۋبتارمەن جۇمىس كەزدەسۋىن وتكىزۋدى ۇسىنامىز. ونى كۇزدە ءوزىمىز باستاماشىلىق ەتەمىز.

– 2025 جىلدان باستاپ زاڭ بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن لەگيونەرلەردى ۇستاۋعا تىيىم سالادى. بۇل فۋتزال ءۇشىن مۇمكىندىك پە، الدە ۇكىم بە؟

– ەگەر ۇلگەرسەك – مۇمكىندىك. الەم چەمپيوناتىنداعى ءتورتىنشى ورىنعا ناتۋراليزاتسيالانعان ويىنشىلار دا، ءوز تاربيەلەنۋشىلەرىمىز دە ۇلەس قوستى. ماسەلە – كەلەسى جەتىستىكتى كىمدەرمەن باعىندىراتىنىمىزدا.

مەملەكەت ناقتى ايتتى: ءوز ويىنشىلارىڭدى دايىنداڭدار. دەمەك، ۇلتتىق قۇرامانىڭ بولاشاعى – ءبىر قالاداعى عانا ەمەس، بۇكىل ەلدەگى كلۋب اكادەميالارىندا.

وسىنداي زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن كلۋب اكادەميالارىنا قولداۋ كورسەتپەۋ – ۇلتتىق قۇرامانىڭ بولاشاعىنا ءوز قولىمىزبەن بالتا شابۋ دەگەن ءسوز.

– ال جۇمىستىڭ ءساتسىز بولعانىن قالاي تۇسىنەسىز؟

– ەگەر 2029 جىلى ءبىز ءالى دە بالالار جاتتىعۋلارىنىڭ كەزەكتى توقتاتىلۋىن كىم جانە قالاي «رەتتەگەنىن» تالقىلاپ جۇرسەك، وندا ءبىز ءوز مىندەتىمىزدى ورىنداي المادىق دەگەن ءسوز. مۇنى مەن اشىق تۇردە ءوزىم دە ايتامىن.

Abai.kz