كەز كەلگەن جانعا ۇلكەن وي سالسام دەپ ەدىم...

تەك كارىلەرگە عانا ەمەس، 60 جاستان كەيىن ادامدى قارتايتاتىن نارسە جاس ەمەس. تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلەنى بايىپپەن تالقىلاپ كورەيىك. اسىرەسە 50–70 جاس ارالىعىنداعى جاندار ءۇشىن...

ادامدى نە قارتايتادى دەسەڭ:

- كىشكەنتاي ماقساتتار.

- نەمەسە مۇلدەم ماقساتتىڭ بولماۋى.

مىسال كەلتىرەيىك: ءبىر ادام كۇن سايىن تاڭەرتەڭ ساياباققا بارىپ، 1 ساعات جۇگىرەدى. وتە جاقسى:

جۇرەككە پايدالى...

وكپەگە پايدالى...

بۇلشىقەتكە پايدالى...

كوڭىل-كۇيگە پايدالى...

زەرتتەۋلەر بويىنشا، تۇراقتى جەڭىل جاتتىعۋلار ءولىم قاۋپىن 20–35%-عا تومەندەتەدى. كەرەمەت. بىراق ءبىر ماسەلە بار. ول جۇگىرىپ جۇرگەن ادام تەك ءوزىن عانا قۇتقارىپ جاتىر.

ەندى ەكىنشى مىسالدى الايىق: سول ادام ءبىر كۇنى «ساياباقتىڭ ءبىر شەتىنە 5 000 ءتۇپ اعاش ەگەمىن...» دەپ شەشتى دەلىك. ءدال وسى ساتتەن باستاپ ءبارى وزگەرەدى. ەندى ول جاي عانا جالعىز جۇگىرىپ جۇرگەن ادام ەمەس. ەندى ول ۇلكەن ءبىر قوزعالىستى باستاۋشى جان...

ايىرماشىلىعى نەدە؟

ءبىرىنشى ماقسات: ءوزىن-ءوزى ساقتاۋ بولاتىن...

ەكىنشى ماقسات: وزىنەن دە بيىك، اسقاق ماقساتقا اينالدى...

پسيحولوگيالىق تۇرعىدا بۇل وتە ۇلكەن ايىرماشىلىق.

زەرتتەۋلەرگە سۇيەنسەك، وزىنەن دە ۇلكەن اسقاق ماقساتى بار ادامداردىڭ:

-  سترەسكە توزىمدىلىگى جوعارى...

-  دەپرەسسياسى از...

-  قابىلەتتەرىنىڭ تومەندەۋى (قارتايۋى) باياۋ...

- ومىرگە دەگەن قاناعاتتانۋ دەڭگەيى وتە جوعارى بولادى.

جۇگىرۋ ءۇشىن نە كەرەك؟ 

كروسسوۆكا...

ۋاقىت...

قالاۋ...

ال اعاش ەگۋ ءۇشىن نە كەرەك؟

ادامدار...

ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى...

قارجى...

سەرىكتەستىك...

قالا اكىمدىگىنىڭ رۇقساتى...

جوسپارلاۋ...

سۋارۋ جۇيەسى...

كۇتىم جاساۋ...

باسقاشا ايتقاندا، ءسىزدىڭ ميىڭىز بەن دەنەڭىز تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەيدى. ءتىپتى جەتپەي دە جاتادى. وسىلايشا مي داميدى، دەنە شىنىعادى، قارتايۋ تۋرالى ويلانۋعا مۇرشا دا بولمايدى.

مۇنى نەيروعىلىمدا: ماقساتقا باعىتتالعان نەيروپلاستيكالىلىق دەپ اتايدى. ماقساتى بار مي ءوزىن ۇنەمى جاڭارتىپ وتىرادى.

ءبىر ساعات جۇگىرگەندە 400–700 كالوريا جاعىلۋى مۇمكىن. ال 10 000 اعاش ەگۋ جوباسىن باستاعاندا شە؟

ءسىز:

كۇن سايىن جاياۋ جۇرەسىز...

ادامدارمەن كەزدەسەسىز...

قارجى جينايسىز...

جوسپارلايسىز...

شەشىم قابىلدايسىز...

ماسەلەلەردى شەشەسىز...

اعاش ەگەسىز...

قوزعالىستا بولاسىز...

سۋاراسىز، قورعايسىز...

ولاردىڭ ءوسىپ جاتقانىن كورەسىز...

تەلەديدارعا شىعىپ، سۇحبات بەرەسىز...

ياعني، دەنە دە جۇمىس ىستەيدى...

مي دا جۇمىس ىستەيدى...

قوعامداعى ورنىڭىز دا وسەدى...

ەڭ قىزىعى: 5 000 اعاش جىلىنا شامامەن 100–200 توننا كومىرقىشقىل گازىن ($CO_2$) جۇتادى.

سونىمەن قاتار:

سايا بولادى...

اۋانى تازارتادى...

بالالار وينايدى...

قۇستار ۇشىپ كەلەدى...

قالا تىنىستايدى...

ءسىز بۇل دۇنيەدەن وتسەڭىز دە، ءىسىڭىز جالعاسا بەرەدى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا جۇگىرۋ، ءتىس جۋعانمەن بىردەي. كەرەك نارسە. بىراق بۇل تەك وزىڭە عانا كۇتىم جاساۋدىڭ ءبىر ءتۇرى.

ال 5 000 اعاش ەگۋ، ءۇي سالۋمەن تەڭ. ارتىڭدا ءىز قالدىرۋ.

تۋراسىن ايتار بولساق: كەيبىر ادامدار 65 جاسقا كەلىپ: «بۇگىن 8 000 قادام باستىم»، - دەيدى. جاقسى-اق. بىراق قايدا قاراي باستىڭىز؟ جاي عانا اينالىپ قايتتىڭىز با؟ الدە تاريح جاساۋ جولىندا باستىڭىز با؟ بۇل ەكەۋى جەر مەن كوكتەي.

گەرونتولوگيادا (قارتايۋدى زەرتتەيتىن عىلىمدا) ءبىر ۇلكەن ۇعىم بار. گەنەراتيۆتىلىك دەپ اتالادى. بۇل كەلەسى ۇرپاققا قانداي دا ءبىر قۇندى نارسە قالدىرۋعا دەگەن ۇمتىلىستى بىلدىرەدى. بويىندا بۇل قاسيەتى دامىعان ادامدار ۇزاق ۋاقىت بەلسەندى بولىپ، رۋحاني ءارى ينتەللەكتۋالدى تۇرعىدان ۇزاق ۋاقىت جاس قالپىن ساقتايدى. ادام جاي عانا ءتىرى بولعانى ءۇشىن ۇزاق ءومىر سۇرمەيدى. كەرەكتى، پايدالى بولعانى ءۇشىن ۇزاق ءومىر سۇرەدى.

ياعني، «قارتايماۋ» دەگەن ماقسات - كىشكەنتاي ماقسات. ال ءومىرىڭنىڭ قالعان بولىگىندە قوعامعا پايدالى، ارتىڭدا قالاتىن دۇنيە جاساۋ بۇل ۇلكەن ماقسات. ۇلكەن ماقسات ادامدى العا سۇيرەيدى. كىشكەنتاي ماقسات ادامدى تەك بۇگىنگى كۇننىڭ شەڭبەرىندە عانا قالدىرادى.

قورىتا ايتقاندا:

كۇن سايىن ءبىر ساعات جۇگىرىپ، 90 جاسقا جەتۋگە بولار. بىراق 5 000 اعاش ەككەن ادام 90 جاسقا جەتپەي-اق، ءوزىنىڭ ۇلكەن ورمانى مەن توعايىن جاساپ ۇلگەرەدى. ول ورمان سول ادامنان كەيىن دە جۇزدەگەن جىلدار بويى ءومىر ءسۇرۋىن جالعاستىرادى. ول ادام جاي عانا جاس جاساماعان. ول ءوزىنىڭ ماڭگىلىك تاريحىن قالاپ كەتكەن جان.

سولاي. كەز كەلگەن جانعا ۇلكەن وي سالسام دەپ ەدىم. تەك كارىلەرگە عانا ەمەس...

امانتاي تويشىبايۇلى

Abai.kz