قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ كۇشىنە ەنۋى – ەل تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ. اتا زاڭدا العاش رەت ادام كاپيتالىن، ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن، عىلىمدى جانە سەرپىندى يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ باسىمدىقتارى ەڭ جوعارى كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلدى. بۇل ماڭىزدى قادام ەل دامۋىنىڭ جاڭا ىرگەلى باعدارلارىن ايقىنداپ، ونىڭ وزەگىنە ادامدى، ونىڭ ءبىلىمى مەن كاسىبي قۇزىرەتتەرىن، زياتكەرلىك الەۋەتىن تولىق جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىگىن قويدى.

وتاندىق عىلىم مەن جوعارى ءبىلىم سالاسى ءۇشىن بۇل وزگەرىستەر ساپالى كادرلار دايارلاۋعا، زاماناۋي عىلىمي-زەرتتەۋ ورتاسىن دامىتۋعا جانە وزىق يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋگە قولايلى ەكوجۇيە قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان جاڭا كەزەڭنىڭ باستالعانىن بىلدىرەدى.

مەملەكەت تاريحىندا العاش رەت ءبىلىم ەكونوميكاسىنا كوشۋگە باعىتتالعان ستراتەگيالىق مىندەتتەر وسىنداي بەرىك قۇقىقتىق نەگىزگە يە بولدى. جاھاندىق تەحنولوگيالىق سىن-قاتەرلەر داۋىرىندە جاڭا كونستيتۋتسيا ءبىلىم ساپاسى مەن بولاشاق تەحنولوگيالارىن جەدەل مەڭگەرۋ قابىلەتى قازاقستاننىڭ الەمدىك ارەناداعى قۋاتىنىڭ، ەگەمەندىگىنىڭ جانە جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ باستى كورسەتكىشى ەكەنىن ناقتى ايقىندايدى.

بۇل كونستيتۋتسيالىق قاعيداتتار بۇگىندە ناقتى زاڭنامالىق شەشىمدەر ارقىلى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە عىلىم، عىلىمدى قاجەتسىنەتىن اۋماقتار، الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ، ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە اسكەري قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. قۇجات عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى جەتىلدىرۋگە، عىلىمي الەۋەتتى نىعايتۋعا، عىلىمي ازىرلەمەلەردى كوممەرتسيالاندىرۋدى قولداۋعا جانە جوعارى بىلىكتى كادرلار دايارلاۋعا باعىتتالعان.

وسى باعىتتاعى جۇمىستار اياسىندا ەلىمىزدە جوعارى ءبىلىم الۋعا قولجەتىمدىلىك مۇمكىندىكتەرى جۇيەلى تۇردە ارتىپ كەلەدى. سوڭعى بەس جىلدا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىنىڭ كولەمى ءبىر جارىم ەسەدەن استام ءوستى. اتاپ ايتقاندا، باكالاۆريات باعدارلامالارى بويىنشا مەملەكەتتىك گرانتتار سانى 2019 جىلعى 51 023-تەن 2025 جىلى 77 084-كە دەيىن ارتتى.

سونىمەن قاتار حالىقارالىق اكادەميالىق ورتانى دامىتۋ جۇمىستارى قارقىندى جالعاسىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان ورتالىق ازيانىڭ جەتەكشى ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىنا اينالىپ كەلەدى. بۇگىندە ەلىمىزدە 32 شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورنى مەن ولاردىڭ فيليالدارى جۇمىس ىستەيدى. بۇل ۇزدىك حالىقارالىق تاجىريبەلەردى ەنگىزۋگە، اكادەميالىق ۇتقىرلىقتى دامىتۋعا جانە ماماندار دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.

وتاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بازاسىندا اكادەميالىق جانە عىلىمي-زەرتتەۋ ارتىقشىلىق ورتالىقتارى قۇرىلىپ جاتىر. قازىرگى تاڭدا مۇنداي ورتالىقتار ەكولوگيا، سۋ رەسۋرستارى، ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك، تاۋ-كەن مەتاللۋرگياسى، بيوتەحنولوگيا جانە اگروونەركاسىپتىك كەشەن سياقتى ەل ءۇشىن باسىم باعىتتار بويىنشا 11 جوعارى وقۋ ورنىندا قالىپتاستى.

كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر اشىق اكادەميالىق ورتانى قالىپتاستىرۋعا دا تىكەلەي ىقپال ەتەدى. ولار حالىقارالىق عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە، وزىق تاجىريبە الماسۋدى جەدەلدەتۋگە جانە قازاقستاندىق عىلىمنىڭ جاھاندىق عىلىمي كەڭىستىككە تولىققاندى كىرىگۋىنە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىپ وتىر.

Abai.kz