ۋكراينا مەن رەسەي اراسىنداعى سوعىس مايدان شەبىندە عانا ەمەس، ەنەرگەتيكا سالاسىندا دا بارعان سايىن كۇشەيىپ كەلەدى. سوڭعى ايلاردا ۋكراينانىڭ ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى رەسەيدىڭ مۇناي وڭدەۋ ينفراقۇرىلىمىنا جۇيەلى تۇردە سوققى جاساپ، ەلدەگى جانارماي وندىرىسىنە ايتارلىقتاي اسەر ەتتى. سونىڭ سالدارىنان رەسەي ىشكى نارىقتاعى بەنزين تاپشىلىعىن ەڭسەرۋ ءۇشىن شەتەلدەن جانارماي يمپورتتاۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتىر.

سالاداعى دەرەككوزدەردىڭ مالىمەتىنشە، قازاقستان بيىل شىلدە جانە تامىز ايلارىندا رەسەيگە جالپى كولەمى شامامەن 50 مىڭ توننا اي-92 جانە اي-95 ماركالى بەنزيندى گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە جەتكىزۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاۋدا. بۇل ازىرگە رەسمي تۇردە بەكىتىلگەن شەشىم ەمەس، بىراق ماسەلە كۇن تارتىبىنە شىققانى رەسەيدەگى جانارماي نارىعىنىڭ كۇردەلى جاعدايىن اڭعارتادى.

اشىق دەرەككوزدەرگە سۇيەنسەك، رەسەيدە 38 ءىرى جانە 80-گە جۋىق شاعىن مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى جۇمىس ىستەيدى. سوعىس باستالعاننان بەرى ولاردىڭ ەداۋىر بولىگى بىرنەشە مارتە درون شابۋىلىنا ۇشىرادى.

ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا، ءىرى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ كەمىندە 24-ءى ءتۇرلى كەزەڭدە ءوندىرىسىن تولىق نەمەسە ۋاقىتشا توقتاتۋعا ءماجبۇر بولعان. بۇل كاسىپورىندار رەسەيدەگى بەنزين ءوندىرىسىنىڭ شامامەن 41 پايىزىن جانە ديزەل ءوندىرىسىنىڭ 44 پايىزىن قامتاماسىز ەتىپ كەلگەن.

تەك ماۋسىم ايىنىڭ وزىندە ۋكراينا رەسەيدىڭ مۇناي وڭدەۋ سالاسىنا قاتىستى 11 نىسانعا سوققى جاساعانى حابارلاندى. مۇنداي شابۋىلدار ءوندىرىستىڭ تومەندەۋىنە عانا ەمەس، لوگيستيكالىق تىزبەكتەردىڭ بۇزىلۋىنا دا اسەر ەتۋدە.

ەڭ ۇلكەن قيىندىقتاردىڭ ءبىرى ماسكەۋ ايماعىندا بايقالىپ وتىر. رەسەي استاناسىن جانارمايمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلگەن نەگىزگى ءتورت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ ءبارى سوڭعى ايلاردا شابۋىلداردىڭ سالدارىن سەزىندى.

ولاردىڭ قاتارىندا نيجەگورود وبلىسىنداعى «لۋكويل-نيجەگورودنەفتەورگسينتەز»، ريازان مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى، ياروسلاۆل مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى جانە ماسكەۋدەگى «كاپوتنيا» مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى بار. كەيبىرى ءوندىرىستى ۋاقىتشا توقتاتسا، كەيبىرىندە جوندەۋ جۇمىستارى ۇزاق مەرزىمگە سوزىلىپ وتىر. ماسكەۋدەگى «كاپوتنيا» زاۋىتىنا جاسالعان بىرنەشە شابۋىلدان كەيىن ونىڭ جۇمىسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن توقتاتىلعانى ايتىلۋدا.

مۇنداي جاعداي رەسەيدىڭ ەڭ ءىرى تۇتىنۋ نارىعى سانالاتىن ماسكەۋ اگلومەراتسياسىندا جانارمايمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن كۇردەلەندىردى.

رەسەي ىشكى سۇرانىستى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن سىرتتان بەنزين ساتىپ الۋ نۇسقالارىن قاراستىرۋدا. تاراعان مالىمەتتەر بويىنشا، ەل شامامەن 400 مىڭ تونناعا دەيىن بەنزين يمپورتتاۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ ىشىندە ءۇندىستاننان شامامەن 70 مىڭ توننا، ال قازاقستاننان 50 مىڭ توننا جەتكىزۋ ماسەلەسى ءسوز بولۋدا.

ەگەر بۇل جوسپار جۇزەگە اسسا، سوڭعى جىلدارى مۇناي ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋشى ەل رەتىندە تانىلعان رەسەيدىڭ ءوزى بەنزين يمپورتىنا تاۋەلدى بولا باستاعانىنىڭ ايقىن بەلگىسى بولماق. قازاقستاننىڭ رەسەيگە جانارماي جەتكىزۋى ەڭ الدىمەن ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق جانە ەنەرگەتيكالىق بايلانىستار اياسىندا قاراستىرىلۋى مۇمكىن. دەگەنمەن مۇنداي شەشىم قابىلدانار بولسا، ەڭ ماڭىزدى ماسەلە – ىشكى نارىقتاعى تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋى.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، قازاقستان ءۇشىن باستى باسىمدىق – ەل ىشىندەگى جانارماي قورى مەن باعا تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ. وسى تالاپ تولىق ورىندالعان جاعدايدا عانا سىرتقى جەتكىزىلىمدەردى ۇلعايتۋ ماسەلەسى قاراستىرىلۋى مۇمكىن.

ۋكراينانىڭ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا باعىتتالعان شابۋىلدارى رەسەيدىڭ ەنەرگەتيكالىق سەكتورىنا ەلەۋلى قىسىم ءتۇسىرىپ وتىر. بۇرىن مۇناي ونىمدەرىن سىرتقا ەكسپورتتاعان رەسەي ەندى ىشكى سۇرانىستى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كورشى مەملەكەتتەردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋگە ءماجبۇر بولىپ وتىر. قازاقستاننان بەنزين جەتكىزۋ تۋرالى ماسەلەنىڭ تالقىلانۋى – وسى وزگەرگەن جاعدايدىڭ كورىنىسى. الايدا مۇنداي شەشىم قابىلدانسا دا، ونىڭ كولەمى، شارتتارى جانە ناقتى مارتەبەسى رەسمي ورگانداردىڭ مالىمدەمەلەرى ارقىلى عانا تۇپكىلىكتى ناقتىلاناتىنىن ەسكەرگەن ءجون.

Abai.kz