ەلىمىز ادام دامۋى يندەكسى بويىنشا تمد-دا الدا!
قازاقستان ادام دامۋى يندەكسى (HDI) بويىنشا تمد جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا ءبىرىنشى ورىنعا شىعىپ، الەمدەگى ەڭ جوعارى كورسەتكىشكە يە مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا ەندى.
Ranking.kz مالىمەتىنشە، بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ (بۇۇدب) 2025 جىلعى بايانداماسىندا (2023 جىلعى دەرەكتەر نەگىزىندە) قازاقستان 193 ەلدىڭ ىشىندە 60-ورىنعا جايعاسقان. ەلدىڭ ادام دامۋى يندەكسى 0,837 بولىپ، ادام دامۋى وتە جوعارى مەملەكەتتەر ساناتىنا ەندى.
اتالعان رەيتينگتە قازاقستان تمد جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا كوش باستاپ تۇر. ودان كەيىن رەسەي (0,832), بەلارۋس (0,824) جانە ارمەنيا (0,811) ورنالاسقان. ال ازەربايجان، مولدوۆا، ۋكراينا، تۇرىكمەنستان، وزبەكستان جانە قىرعىزستان ادام دامۋى جوعارى ەلدەر توبىنا كىرگەن.
بايانداماعا سايكەس، قازاقستانداعى كۇتىلەتىن ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى – 74,4 جىل. كۇتىلەتىن وقۋ ۇزاقتىعى 14 جىلدى، ال ورتاشا وقۋ ۇزاقتىعى 12,5 جىلدى قۇرادى. ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ پاريتەتى بويىنشا جان باسىنا شاققانداعى جالپى ۇلتتىق تابىس 30,9 مىڭ اقش دوللارىنان استى.
ساراپشىلاردىڭ مالىمەتىنشە، قازاقستاننىڭ كورسەتكىشى الەمدىك ورتاشا دەڭگەيدەن دە، ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا ءوڭىرىنىڭ ورتاشا كورسەتكىشىنەن دە جوعارى. 2023 جىلى الەم بويىنشا ورتاشا HDI 0,756, ال ەۋروپا مەن ورتالىق ازيادا 0,818 بولعان. قازاقستاننىڭ كورسەتكىشى تيىسىنشە 0,081 جانە 0,019 تارماققا جوعارى.
بۇۇدب بايانداماسى بيىل "تاڭداۋ ماسەلەسى: جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى ادامدار مەن مۇمكىندىكتەر" تاقىرىبىمەن جاريالاندى. قۇجاتتا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ادام دامۋىنا ىقپالى مەملەكەتتەردىڭ قابىلدايتىن شەشىمدەرى مەن تەحنولوگيالاردىڭ قولجەتىمدىلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى ايتىلعان.
سوڭعى جىلدارى قازاقستان تسيفرلىق ترانسفورماتسيا باعىتىن كۇشەيتىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدى تولىققاندى تسيفرلىق مەملەكەتكە اينالدىرۋ مىندەتىن قويعان بولاتىن. وسى ماقساتتا جاساندى ينتەللەكت سالاسىن دامىتۋ، Digital Qazaqstan تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ جانە Alatau City سياقتى جاڭا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، تسيفرلاندىرۋ، ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىن دامىتۋ قازاقستاننىڭ ادام دامۋى يندەكسى بويىنشا جوعارى پوزيتسياسىن ساقتاپ، ونى ودان ءارى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
Abai.kz
