Seysenbi, 29 Qyrkýyek 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Júqtyrghandar — 107775. Jazylghandar — 102736. Qaytys bolghandar — 1699
Bú ne mazaq? 4481 45 pikir 28 Aqpan, 2020 saghat 11:30

Senator kóterdi. Kenes mýshesi qoldady. Parlament ne deydi?

Ótkende Parlament Senatynda kóshi-qon mәselesine arnalghan alqa-qotan jiyn ótti. Jogharghy palata deputattary Qytay azamattaryna túrmysqa shyqqan qazaq qyzdary turaly mәsele kóterip, dabyl qaqty. Senator Núrtóre Jýsip sheteldikterge azamattyq beru isin qayta qarastyru kerek ekenin algha tartyp, qúzyrly ministrlik ókilin súraqqa aldy.

Kartinkiy po zaprosu "núrtóre jýsip"

Núrtóre Jýsip, QR Senat deputaty:

– Ótkende Almaty oblysynyn eldi mekenderin aralaghanda mynau Erenqabyrghany jaylaghan elden kelip, bizdin qazaq qyzdaryna ýylenip, azamattyq alyp jatyr degen mәsele óte ótkir qoyyldy, qatty aytyldy. Osynday jolmen qansha sheteldik azamattyq aldy? Osynyn tizimi men naqty sany bar ma? – dedi senator.

Al, Ishki ister ministrinin birinshi orynbasary Marat Qojaev shet eldikterdin qazaq qyzyna ýylengennen keyin azamattyq aluyna tyiym salatyn zan joq ekenin aytty.

Marat Qojaev, Ishki ister ministrinin birinshi orynbasary:

Bizde tyiym salatyn zan joq. Endi bizdin qyzdarymyz túrmysqa shygha ma, joq pa, ol jeke bastyn sheshimi ghoy. Bizdin esebimiz boyynsha, shetinen barlyghy shyghyp jatqan joq. IYә, arasynan kezdesedi, – dedi Qojaev.

Onyn sózinshe, qazaq qyzyna ýylengen sheteldik bes jyldan keyin Qazaqstan azamattyghyn ala alady. Onyn tuystaryna da sonday mýmkindik beriledi.

Ol jaqyn tuystaryna ghana qatysty. IYә, belgili bir uaqyttan keyin onday mýmkindik beriledi, – dedi komiytet ókili.

Sonday-aq, Qojaev Qazaqstan azamattyghyn alghan sheteldikterdin naqty sanyn jazbasha týrde beretinin aytty. Sebebi, ol mәlimetterdi Ádilet ministrliginen alu qajet eken.

Al, senator Múrat Baqtiyarúly Birikken Arab Ámirlikterinde azamattyq mýlde berilmeytinin aytyp, mәselenin sayasiy jaghyna mәn beru kerektigin eskertti.

Kartinkiy po zaprosu "Múrat Baqtiyarúly"

Múrat Baqtiyarúly, QR Senat deputaty:

Birikken Arab Ámirlikterinde azamattyqty mýldem bermeydi. Búl – ýlken, kókeytesti mәsele. Bizdin kórshimiz ghoy. Sondyqtan abaylau kerek, zerdeleu kerek. Sayasiy jaghy da bar, – dedi senator.

Taqyrypty taldau. Qazaqstanda «Qazaqstan Respublikasynyn azamattyghy turaly» arnayy zan bar. 1991 jyly qabyldanghan zan.

Sonyn 16-babynyn 1) tarmaghynda «Qazaqstan Respublikasynyn aumaghynda zandy negizde keminde bes jyl túraqty túratyn ne Qazaqstan Respublikasynyn azamattarymen keminde ýsh jyl nekede túratyn adamdar qabyldanatyn bolady» dep jazylypty.

Al atalghan baptyn 2) tarmaghynda «Qazaqstan Respublikasy azamattarynyn ishinde jaqyn tuystarynyn biri - balasy (onyn ishinde asyrap alghan balasy), júbayy (zayyby) jәne ata-anasynyn bireui (asyrap alushysy), apa-qaryndasy, agha-inisi, atasy nemese әjesi bar, Qazaqstan Respublikasyna túraqty túru maqsatymen kelgen, búrynghy odaqtas respublikalardyn azamattary, Qazaqstan Respublikasynda túru merzimine qaramastan, qabyldanatyn bolady» dep, jazylghan.

Demek, últyna qarap jatqan eshim joq, «búrynghy odaqtas respublikalardyn azamattary» bir tuysy bolsa bolghany, Qazaqstan azamattyghyn túru merzimine qaramay-aq ala beredi eken.

Shekaranyn shetinde jýrgen qany bir qandastarymyzdy shaqyryp bola almay jatqanda, zannyn sheteldik ózge últ ókilderine múnsha darhandyq tanytuy kóptin kónilin kýpti etkeni jasyryn emes.

Abai.kz aqparattyq portaly qúrylghan osy on jyldyn ishinde kýn tәrtibinen týsirmey kele jatqan eki taqyryp bolatyn bolsa, sonyn biri - qazaq kóshi-qony. Aqyn, qogham qayratkeri Auyt Múqiybek Abai.kz aqparattyq portalynda qandastargha azamattyq berudi jenildetu kerektigin aytyp, kýni býginge deyin 100-den asa maqala jazdy. Qandastardyn azamattyq aluyna qatysty parlamenttegi zan jobalarynyn talqylaularyna qatysty. Júmys tobynda jýrip birneshe manyzdy úynystar engizuge kóp kýsh saldy.

Osy rette biz QR Preziydenti janyndaghy Últtyq qoghamdyq senim kenesinin mýshesi, belgili qogham qayratkeri Auyt Múqiybekke habarlasyp, әri-beriden son memleketishilik qauipsizdikke qater tóndirerlik búl mәselenin mәn-jayyn súradyq.

Beisen Akhmetuli Bukarbay sureti.

Auyt Múqiybek, Últtyq qoghamdyq senim kenesinin mýshesi:

- Búl jerde tek Qytay azamattary dep bólshekteuge kelmeydi. Shet el azamattary dep barlyghyn biraq aytu kerek.

Bizde «Qazaqstan Respublikasynyn azamattyghy turaly» Qazaqstan Respublikasynyn 1991 jylghy 20 jeltoqsandaghy № 1017-XII Zanynyn 16-babynyn «Qazaqstan Respublikasynyn aumaghynda zandy negizde keminde bes jyl túraqty túratyn ne Qazaqstan Respublikasynyn azamattarymen keminde ýsh jyl nekede túratyn adamdar qabyldanatyn bolady» degen tarmaghy bar.

Men osy baptaghy «bes jyl» degendi «on bes jyl», «ýsh jyl» degendi «on jyl» dep ózgertudi úsyndym. Búl úsynysymdy qazir Mәjiliske aparyp ótkizemin. Mәjiliste talqylanyp jatqan «Qazaqstan Respublikasynyn keybir zannamalyq aktilerine halyqtyn júmyspen qamtyluy jәne kósh-qon mәseleleri boyynsha ózgerister men tolyqtyrular engizu turaly»  zanynyn ayasynda Júmys tobynyn talqysyna saldyru ýshin deputat Kәribay Músyrmannyn atyna arnayy hat jazyp, tirkettim. Ári qaray Parlament sheshim qabyldaydy.

Búl ózeris – últtyn sapasyn saqtau jәne memleket qauipsizdigi ýshin kerek dep oylaymyn.

Sol ýshin, Qazaqstan Respublikasynyn azamattyghyn alghysy keletin ózge últ ókilderine talapty kýsheytu kerek.

Núrbiyke Beksúltanqyzy

Abai.kz

45 pikir