Senbi, 6 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 12312. Jazılğandar — 6903. Qaytıs bolğandar — 52
Bw ne mazaq? 3896 45 pikir 28 Aqpan, 2020 sağat 11:30

Senator köterdi. Keñes müşesi qoldadı. Parlament ne deydi?

Ötkende Parlament Senatında köşi-qon mäselesine arnalğan alqa-qotan jiın ötti. Joğarğı palata deputattarı Qıtay azamattarına twrmısqa şıqqan qazaq qızdarı turalı mäsele köterip, dabıl qaqtı. Senator Nwrtöre Jüsip şeteldikterge azamattıq beru isin qayta qarastıru kerek ekenin alğa tartıp, qwzırlı ministrlik ökilin swraqqa aldı.

Kartinki po zaprosu "nwrtöre jüsip"

Nwrtöre Jüsip, QR Senat deputatı:

– Ötkende Almatı oblısınıñ eldi mekenderin aralağanda mınau Erenqabırğanı jaylağan elden kelip, bizdiñ qazaq qızdarına üylenip, azamattıq alıp jatır degen mäsele öte ötkir qoyıldı, qattı aytıldı. Osınday jolmen qanşa şeteldik azamattıq aldı? Osınıñ tizimi men naqtı sanı bar ma? – dedi senator.

Al, İşki ister ministriniñ birinşi orınbasarı Marat Qojaev şet eldikterdiñ qazaq qızına üylengennen keyin azamattıq aluına tıyım salatın zañ joq ekenin ayttı.

Marat Qojaev, İşki ister ministriniñ birinşi orınbasarı:

Bizde tıyım salatın zañ joq. Endi bizdiñ qızdarımız twrmısqa şığa ma, joq pa, ol jeke bastıñ şeşimi ğoy. Bizdiñ esebimiz boyınşa, şetinen barlığı şığıp jatqan joq. Iä, arasınan kezdesedi, – dedi Qojaev.

Onıñ sözinşe, qazaq qızına üylengen şeteldik bes jıldan keyin Qazaqstan azamattığın ala aladı. Onıñ tuıstarına da sonday mümkindik beriledi.

Ol jaqın tuıstarına ğana qatıstı. Iä, belgili bir uaqıttan keyin onday mümkindik beriledi, – dedi komitet ökili.

Sonday-aq, Qojaev Qazaqstan azamattığın alğan şeteldikterdiñ naqtı sanın jazbaşa türde beretinin ayttı. Sebebi, ol mälimetterdi Ädilet ministrliginen alu qajet eken.

Al, senator Mwrat Baqtiyarwlı Birikken Arab Ämirlikterinde azamattıq mülde berilmeytinin aytıp, mäseleniñ sayasi jağına män beru kerektigin eskertti.

Kartinki po zaprosu "Mwrat Baqtiyarwlı"

Mwrat Baqtiyarwlı, QR Senat deputatı:

Birikken Arab Ämirlikterinde azamattıqtı müldem bermeydi. Bwl – ülken, kökeytesti mäsele. Bizdiñ körşimiz ğoy. Sondıqtan abaylau kerek, zerdeleu kerek. Sayasi jağı da bar, – dedi senator.

Taqırıptı taldau. Qazaqstanda «Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığı turalı» arnayı zañ bar. 1991 jılı qabıldanğan zañ.

Sonıñ 16-babınıñ 1) tarmağında «Qazaqstan Respublikasınıñ aumağında zañdı negizde keminde bes jıl twraqtı twratın ne Qazaqstan Respublikasınıñ azamattarımen keminde üş jıl nekede twratın adamdar qabıldanatın boladı» dep jazılıptı.

Al atalğan baptıñ 2) tarmağında «Qazaqstan Respublikası azamattarınıñ işinde jaqın tuıstarınıñ biri - balası (onıñ işinde asırap alğan balası), jwbayı (zayıbı) jäne ata-anasınıñ bireui (asırap aluşısı), apa-qarındası, ağa-inisi, atası nemese äjesi bar, Qazaqstan Respublikasına twraqtı twru maqsatımen kelgen, bwrınğı odaqtas respublikalardıñ azamattarı, Qazaqstan Respublikasında twru merzimine qaramastan, qabıldanatın boladı» dep, jazılğan.

Demek, wltına qarap jatqan eşim joq, «bwrınğı odaqtas respublikalardıñ azamattarı» bir tuısı bolsa bolğanı, Qazaqstan azamattığın twru merzimine qaramay-aq ala beredi eken.

Şekaranıñ şetinde jürgen qanı bir qandastarımızdı şaqırıp bola almay jatqanda, zañnıñ şeteldik özge wlt ökilderine mwnşa darhandıq tanıtuı köptiñ köñilin küpti etkeni jasırın emes.

Abai.kz aqparattıq portalı qwrılğan osı on jıldıñ işinde kün tärtibinen tüsirmey kele jatqan eki taqırıp bolatın bolsa, sonıñ biri - qazaq köşi-qonı. Aqın, qoğam qayratkeri Auıt Mwqibek Abai.kz aqparattıq portalında qandastarğa azamattıq berudi jeñildetu kerektigin aytıp, küni büginge deyin 100-den asa maqala jazdı. Qandastardıñ azamattıq aluına qatıstı parlamenttegi zañ jobalarınıñ talqılaularına qatıstı. Jwmıs tobında jürip birneşe mañızdı wınıstar engizuge köp küş saldı.

Osı rette biz QR Prezidenti janındağı Wlttıq qoğamdıq senim keñesiniñ müşesi, belgili qoğam qayratkeri Auıt Mwqibekke habarlasıp, äri-beriden soñ memleketişilik qauipsizdikke qater töndirerlik bwl mäseleniñ män-jayın swradıq.

Beisen Akhmetuli Bukarbay sureti.

Auıt Mwqibek, Wlttıq qoğamdıq senim keñesiniñ müşesi:

- Bwl jerde tek Qıtay azamattarı dep bölşekteuge kelmeydi. Şet el azamattarı dep barlığın biraq aytu kerek.

Bizde «Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığı turalı» Qazaqstan Respublikasınıñ 1991 jılğı 20 jeltoqsandağı № 1017-XII Zañınıñ 16-babınıñ «Qazaqstan Respublikasınıñ aumağında zañdı negizde keminde bes jıl twraqtı twratın ne Qazaqstan Respublikasınıñ azamattarımen keminde üş jıl nekede twratın adamdar qabıldanatın boladı» degen tarmağı bar.

Men osı baptağı «bes jıl» degendi «on bes jıl», «üş jıl» degendi «on jıl» dep özgertudi wsındım. Bwl wsınısımdı qazir Mäjiliske aparıp ötkizemin. Mäjiliste talqılanıp jatqan «Qazaqstan Respublikasınıñ keybir zañnamalıq aktilerine halıqtıñ jwmıspen qamtıluı jäne köş-qon mäseleleri boyınşa özgerister men tolıqtırular engizu turalı»  zañınıñ ayasında Jwmıs tobınıñ talqısına saldıru üşin deputat Käribay Mwsırmannıñ atına arnayı hat jazıp, tirkettim. Äri qaray Parlament şeşim qabıldaydı.

Bwl özeris – wlttıñ sapasın saqtau jäne memleket qauipsizdigi üşin kerek dep oylaymın.

Sol üşin, Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığın alğısı keletin özge wlt ökilderine talaptı küşeytu kerek.

Nwrbike Bekswltanqızı

Abai.kz

45 pikir