Düysenbi, 25 Mamır 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 8531. Jazılğandar — 4352. Qaytıs bolğandar — 35
Öz saltıñ 818 25 pikir 14 Naurız, 2020 sağat 14:52

14 naurız – Körisu küni

Qazaqtıñ eskişe esebi boyınşa, 13 naurızda «qıs toqsanı» ayaqtaladı. Mwnı «toqsan şıqtı» dep esepteydi, yağni altı ay qıstıñ eñ qiın toqsan küni bitip, qıs mezgili müldem ketedi degen wğım. Qarapayım sözdermen aytsaq, şaruanı, twrmıs-tirşiliktegi türli qareketterdi, amal-äreketterdi «qısıp tastağan» toqsan kündik qattı qıs mezgili bitip, ayaq-qol keñeyetin, jaydarlı jaz mezgili – qayta jañaru kezeñi jer betine ayaq basadı. Altı ay qısta wyqıda, yağni öliara kezeñde bolğan tabiğat qayta tirilip, jaña tirşiligin bastaydı. Tirşiligi tabiğatpen etene baylanıstı bolğan ata-babalarımız jer anadağı jañarudı ayrıqşa quanışpen qarsı alğan. Halıqtıñ twrmıs-tirşiliginde, dünietanımında ayrıqşa ornı bar atalmış dästür astarında tereñ tanımı bar räsimder tuındauına sebepker bolğan. Sonıñ biri – körisu.

Öliara mezgilden aman-esen şıqqan halıqtıñ quanışı – körisu (amandasu, qauışu) ğwrpımen ayşıqtaladı. Körisu – ötkendi, yağni eskini artqa tastap, jañamen janasudıñ, amandıqpen qauışudıñ, qayta tabısudıñ äri tüzu köñildiñ, adal tilektiñ rämizi. Körisu 14 naurızdan bastaladı.

Ötken iske qayta oralmay «ötkenge – salauat», aldağı künderden ümit kütip «bolaşaqqa - amanat» dep beldi bekem baylau - körisudiñ bastı tanımdıq filosofiyası. Sol tanımnıñ arnasında qalıptasqan ata-babalar ruhına dwğa bağıştau, körşi-kölemin, ağayın-tuğanın aman körip, olarğa sıy-sıyapat jasau, tartu-taralğı berip qwrmet etu, Alla-tağala bergen jastıñ bir jılğa wzarıp kelgenine şükirşilik etu – körisudiñ bastı amaldarı.

Tabiğattay jañarudı işki jan-düniesinen bastaytın adamzat balasınıñ ruhani tüleuinde körisu ırımınıñ män-mañızı zor. Bwl twsta sanamızğa mınaday wğımdardı ornatqan jön sekildi: qayta tülegen, jañğırğan ruh jañanı, jaqsılıqtı, tabıstı, dostıqtı, mahabattı, quanıştı köñildiñ şeñberine qabılday aladı. Sol arqılı adamzat balası tılsım Jaratılıstan özine bağıttalğan sıyğa da, sıbağağa da, sauapqa da, ırızdıqqa da jol aşatını sözsiz.

Almas Äbsadıq

Abai.kz

25 pikir