Jwma, 29 Mamır 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 9576. Jazılğandar — 4900. Qaytıs bolğandar — 37
46 - söz 673 4 pikir 24 Naurız, 2020 sağat 13:19

Mwnay, Koronavirus, Ekonomika...

Soñğı künderi öte aktualdı taqırıptardıñ biri elimizdiñ ekonomikası.

Ekonomikamızğa soqqı bolıp tiip otırğan saldarlardıñ birinşisi, mwnay bağasınıñ tömendeui. Bağanıñ tömendeui mwnayğa degen wsınıstıñ köbeyuine, yağni kerekti deñgeyden mwnaydıñ köp şığarıluında bolıp otır.

Ekinşiden ülken problemağa aynalğan “Koronavirus” älemdi şarpıp jatqandıqtan, memleketter arasındağı sauda-sattıq azayım jäne öndiristiñ toqtauına alıp kelip otır. Ne sebepti elimizdiñ qarjı wyımdarı dabıl qağuda? Teñgeniñ dollarğa qatınası 400 teñgege juıqtaytınday ne boldı?! Dollar bağamınıñ köterilui biz üşin tanısıq emes, alayda teñgemizdiñ älsizdiginiñ özinin sebepteri bar.

Birinşisi, elimizde öndiristiñ ärtaraptanbauı, şikizat öndirisine den qoyuımız bolıp tabıladı. Elimizde potencialdı ekonomikamızdı damıtatın salalar bolsadağı, şikizat öndiruge jäne öndire beruimiz qısqa merzimde ğana paydalı.

Ekinşiden, sırttan keletin zattardı twtınuda sauda-sattıqtı dollarmen jasaymız. Joğarıda aytıp ketkendey, älemdik deñgeyde sauda jağdayı mäz emes bolğandıqtan, ol bizge tikeley äser etedi. Sauda jasau üşin dollardı köbirek satıp aluğa mäjbür bolamız. Bwl degenimiz, qor narığınıñ jwmıs jasauı boyınşa, sağan kerekti bolatın dollarıñdı narıq körse, seniñ qalayda satıp alatınıñdı bilip bağanı köteredi. Bwl jerde swranıs-wsınıs zañı orındaladı.

Mwnıñ äseri nege alıp kelui mümkin?!
Teñgemizdiñ odan äri qwnsızdanuına, elde inflyaciyanıñ joğarılauına alıp keledi. Tiisinşe, inflyaciyanı joğarılauı halıqtıñ baylığına (wealth) negativti äser etedi.

Bügingi künde Wlttıq Bank tarapınan öktemdik sayasatı orındalıp, teñgeni nığaytuğa jwmıs jasap jatır. Nığaytu üşin Wlttıq Qordağı aqşanı şığarıp, Bazalıq mölşerlemeni köterdi. Eki jağdayda, quanatın närse emes, Wlttıq qordağı aqşa bizdiñ keleşek wrpağımızğa arnalsa, ekinşisi Ekinşi Deñgeyli Bankterdiñ nesie beruine tikeley äser etedi.

Jalğasbek Aqbolattıñ äleumettik jelidegi jazbası

Abai.kz

4 pikir