Senbi, 5 Jeltoqsan 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Júqtyrghandar — 134706. Jazylghandar — 118643. Qaytys bolghandar — 2034
Sanlaq 2591 6 pikir 24 Nauryz, 2020 saghat 19:01

Eldegi jaghdaygha bizding «millioner» futbolshylardyng reaksiyasy qanday?

Koronavirus derti tútas dýniyeni tabanynan tik túrghyzdy. Álemdi alandatqan aty jaman auyru ókinshke oray bizding eldi de ainalyp ótken joq. Elde tótenshe jaghday jariyalanyp, Almaty men Núr-Súltan karantinge jabyldy.

Tótenshe jaghday kezinde barlyq merekelik-sporttyq sharalar uaqytsha toqtatyldy. Bizding elde ghana emes, býkil әlemde sporttyq jarystar keyinge shegerildi. Álemning әr týkpirinde ótip jatatyn myndaghan turnirler toqtap, milliondaghan sportshynyng qoly bosap, ýilerinde otyr.

Jay otyrghan joq, dýniyeni dýrliktirgen dertpen hal-qadirinshe kýresip jatyr. Biri adamzatty tazalyq saqtaugha shaqyryp, әlemdik chellendj úsynsa, endi biri qayyrymdylyq qoryn úiymdastyryp, auyrumen kýresuge milliondap aqsha bólude.

Bir mysal retinde, germaniyalyq «Bavariya» futbol klubynyng oiynshylary Yosua Kimmih pen Leon Goreskanyng koronavirustan zardap shekkenderge kómek kórsetu ýshin qarjy jinap jatqanyn aitsaq bolady. Qos futbolshy ózderi úiymdastyrghan We We Corona qoryna әrqaysysy 500 myng eurodan audardy. Olargha birden «Manchester Siti» oiynshysy Leroy Sane qosyldy, ol da dәl osy soma mólsherinde aqsha berdi.

«Bavariya» oiynshylary koronaviruspen kýreske qarjy bóldi

Yosua Kimmih pen Leon Goreska

Dәl osy komandada dop tebetin shabuylshy Robert Levandovsky de aurudan zardap shekkenderge kómektesuge bilek sybana kiristi. Polyak futbolshysy әielimen birge otbasylyq budjetten medisinalyq tehnika satyp alugha 1 million euro bóldi.

Aladop qughan azamattardyng adamgershiligi jayly aitylar әngime búl ghana emes. Jylyna birneshe millionnan bastap, 30-40 mln. eurogha deyin jalaqy alatyn europalyq futbolshylar osynau qysyltayang kezde jalaqysyn qysqartugha da qarsy emes. Atap aitqanda Lioneli Messy bastaghan «Barselona» futbolshylary klub basshylary úsynghan karantin kezinde jalaqyny azaytu úsynysyna kelisim berdi.

Búl jerde kataloniyalyq klubtyng preziydenti Hosep Bartomeuding oiynshylarmen ortaq til tabysa bilgenin aita ketu kerek. Bartomeu myrza futbolshylarmen arnayy kezdesip, komandamen ortaq til tabysa bildi. Matchtar toqtap, klubtyng kirisi azayghan kezde, shyghyndy qysqartu kerek ekenin futbolshylargha týsindire bildi.

«Barselona» preziydenti Hosep Bartomeu

Endi óz elimizdegi jaghdaygha oralayyq. Bizding elde de aladop qughandardyng alatyn ailyghy az emes. Europadaghyday 10-20 mln. bolmasa da, bir jylda birer mln. eurony qaltagha basatyn «qomaghaylar» bizde de bar (әriyne, múnday jalaqy legionerlerge tólenedi). Halqy qonyr qalta kýn keshetin Qazaqstan sheteldik sportshylargha jalaqy tóleude әlemde ýzdik 20-30 elding qatarynda. Onyng ýstine búl qarjynyng bәri memlekettik budjetten bólinedi.

Biz búghan deyin de budjet qarjysynyng býiirin soryp otyrghan kәsipqoy sport klubtary jayly jazdyq. Atap aitqanda, futboldan premier-ligada baq synaytyn 12 komandagha el budjetinen jyl sayyn 30-40 milliard tenge bólinetini, 2018 jyly dәl osy futbolshylargha jalaqy tóleuge 80 mln. euro (33,5 mlrd. tenge) júmsalghany, elordalyq «Barys» hokkey klubyna 2019 jyly 3,6 mlrd. tenge bólingeni jayly...

Endeshe el budjetining mayly jiligin mýjip otyrghan qazaq futbolynyng karantin kezindegi kýii qanday? Áriyne, tótenshe jaghday jariyalanghaly futbol turniyri toqtatylghan. Komandalar jekeley jattyghugha kóshti.

Eldegi tótenshe jaghdaygha bizding «millioner» futbolshylardyng reaksiyasy qanday? Europadaghyday qor qúryp, qarjy jinau, medisinalyq tehnika satyp alugha aqsha bólu degen sekildi adamgershilikting ýlgisin bizding futbolshylardan kýtpey-aq qoyynyz. Qaltasynan qarjy shygharghandy qoyyp, jalaqyny qysqartugha qarsy bolyp, shu shygharyp jatyr.

Mәselen, Premier ligada baq synaytyn «Ertis» pen «Kaspiy» futbol kluby oiynshylar men qyzmetkerlerge tótenshe jaghday kezde jalaqy eldegi eng tómengi eseptik kórsetkishke tenestiriletinin habarlaghan. Búl habardy esty sala ynyrshaghyn bauyryna ala tulaghan futbolshylar joghary-tómen aryz jaza bastady.

«Ertis» futbol klubynyng jattyqtyrushylary, әkimshilik qúramy jәne klubtyng futbolshylary Pavlodar oblysynyng әkimi Ábilqayyr Sqaqovqa resmy hat joldap, klub basshylyghynyng jalaqyny tómendetu sheshimine ýzildi-kesildi qarsy ekenin mәlimdedi.

«Ertis» oiynshylary әkimge ashyq hat jazdy

Al «Qyzyl-Jar» futbol klubynda dop tebetin Litva qúramasynyng qorghaushysy Vitautas Andrushkyavichus chempionat toqtaghan kezde de jalaqy tólenui mindetti dep esepteydi.

«Sportpen ainalysyp jýrgen adamdar qazirgidey kezde sporttyq babyn qalay saqtaudy biledi. Keyde múnday demalystar sportshynyng jaraqatynan aiyghuyna paydasyn tiygizedi.

Matchtar ótu-ótpeuine qaramastan, klub bizding Qazaqstanda jýrgen әrbir kýnimizge jalaqy tóleuge mindetti».

Bizding elde óner kórsetetin sheteldik futbolshynyng tótenshe jaghday kezindegi ústanymy osynday eken. Legionerlerge memlekettik budjetting milliondaryn sanap beruden sharshamaytyn shendilerding nazaryna úsynyp otyrymyz múny.

Vitautas Andrushkyavichus

Ádil bolu ýshin «Barselona» futbolshylarymen «Ertis» pen «Kaspiy» oiynshylarynyng tabysyn salystyrugha kelmeytinin aita keteyik. Ispaniyalyq komandanyng oiynshylary bizding elmen salystyrghanda әldeqayda mol jalaqy alady. Onyng belgili mólsherin qysqartqanymen, bәribir tәp-tәuir tabys tabary sózsiz. Al bizding klubtar birden eng tómengi eseptik kórsetkish (42 myng tg.) boyynsha tólegeli otyr. Eldegi ortasha ailyq mólsherinen 100 ese joghary jalaqy alyp ýirengen futbolshylar múnday az aqshagha әriyne qarsy bolady.

Taghy bir mәsele, bizding eldegi basshy qyzmetkerlerding ózimbilermendigi, KSRO kezindegidey basa biylep, sheshim shygharuy bolyp otyr. Biz jogharyda «Barselona» preziydenti Hosep Bartomeuding oiynshylarmen arnayy kezdesu ótkizip, kelisimge kelgenin erekshelep aittyq. Bizding basshylargha osy qadam jetisken joq. Mýmkin biliksizdikten, mýmkin jauapkersizdikten bolar. futbolshylarmen esh kelispey, syrttay sheshim shygharghan.

Futbolshylar jazghan ashyq hattar әleumettik jelide jariyalandy. Búl berisi qazaq futbolyn әlemdik qauymdastyqtyng aldynda kýlkige qaldyryp, futbol әlemindegi abyroyynan aiyrdy. Árisin aitsaq, múnday aryz-shaghymdar halyqaralyq qauymdastyqqa jetse, klubqa aiyppúl salu, Eurokuboktardan shettetu jәne chempionattaghy úpayyn kemitu syndy jaza qoldanylady (Qazaqstan futbolynda múnday jaghday birneshe ret qaytalanghan).

Basshylar aqyldy bolyp, sәtti kelissóz jýrgize bilse bәri basqasha bolar ma edi?! Bizding futbolshylar da sheteldegidey jalaqysynyng bir bóliginen bas tartyp, tipti Europadaghyday viruspen kýresuge qarjy bóler me edi? Búlay bolmaghan kýnning ózinde «jau jaghadan alghanda, etekten tartar bóri» bolyp, aryz jazbas edi ghoy...

Quanysh Qappas

Abai.kz

6 pikir