Senbi, 6 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 12312. Jazılğandar — 6903. Qaytıs bolğandar — 52
46 - söz 1504 5 pikir 20 Mamır, 2020 sağat 16:58

Ol kezde bilik bizdiñ ündeuimizge qwlaq asqan joq...

QWRMETTİ JASTAR!

EAES basın kötergen kezde biz, orta buın, bey jay qaramadıq. O kezde men öz biznesime qaramay bwl mälimdemeni öz qolımmen jazğanmın. Şahanov ağamızben birge bükil oppoziciyanı ügittep qoldarın qoyğızıp jariyaladıq. Bwl 2010 jılı, naurız ayı bolatın.
Biraq o kezde bilik bizdiñ ündeuimizge qwlaq asqan joq.

"KEDEN ODAĞINA ENU - TÄUELSİZDİKTEN AYIRILU

Respublikamızdıñ barlıq azamattarına!

Täuelsizdigimizge qauip töndi. Resey Federaciyası men Qazaqstan Respublikası 2010 jıldıñ 1-şildesinen bastap Kedendik odaqqa kiredi. Bastapqıda Belorussiya da bwl odaqqa qosılmaq bolğan. Olar öz müddelerin joğaltatının alğaşqı kelissözder kezinde anıq bayqadı da, odan bas tarttı. Körşilerimiz - Özbekstan, Qırğızstan, Täjikstan, Türikmenstan bwdan sırt qaldı. Täuelsizdikterin qasterlegendikten de Ukraina, Gruziya, Armeniya men Baltıq jağalauındağı üş memleket mwnı tipti auızğa da almadı. Eger ekonomikalıq jağınan tiimdi bolsa, olar Keden odağına moyın bwrmas pa edi. Reseyden qwqaydı köp körgendikten olardıñ eşqaysısı keşegi Keñestik zamandağıday bodandıq qamıtın qayta kigisi kelmedi.

Respublikamızdıñ barlıq azamattarına!

Täuelsizdigimizge qauip töndi. Resey Federaciyası men Qazaqstan Respublikası 2010 jıldıñ 1-şildesinen bastap Kedendik odaqqa kiredi. Bastapqıda Belorussiya da bwl odaqqa qosılmaq bolğan. Olar öz müddelerin joğaltatının alğaşqı kelissözder kezinde anıq bayqadı da, odan bas tarttı. Körşilerimiz - Özbekstan, Qırğızstan, Täjikstan, Türikmenstan bwdan sırt qaldı. Täuelsizdikterin qasterlegendikten de Ukraina, Gruziya, Armeniya men Baltıq jağalauındağı üş memleket mwnı tipti auızğa da almadı. Eger ekonomikalıq jağınan tiimdi bolsa, olar Keden odağına moyın bwrmas pa edi. Reseyden qwqaydı köp körgendikten olardıñ eşqaysısı keşegi Keñestik zamandağıday bodandıq qamıtın qayta kigisi kelmedi.

Biz, Qazaqstandağı eluden astam qoğamdıq birlestikterdi, demokratiyalıq, oppoziciyalıq sayasi partiyalardı, ziyalı qauım ökilderin, täuelsiz basılımdardı, jastar wyımdarın biriktirgen «Täuelsizdikti qorğau» halıqtıq-demokratiyalıq qozğalısı atınan üstimizdegi jıldıñ 18-naurızında Kedendik odaqqa kiruge narazılıq bildirip, mälimdeme jasadıq. Qazaqstan Respublikasınıñ prezidenti N.Nazarbaevqa, Senat pen Mäjilis törağaları Q.Toqaevqa, O.Mwhamedjanovqa, prem'er-ministr K.Mäsimovke joldanğan ol mälimdemege jauap qaytarılğan joq. Qazaqstandıq bilik qoğamdıq wyımdarmen, halıqtıñ pikirimen sanasqısı kelmeytinin, alğan bağıtınan qaytpasın sezdirdi.

Sondıqtan da biz halıqqa arnalğan osı Aşıq hatta mınanı mälimdeymiz:

- Kedendik odaqtı jäne Birıñğay ekonomikalıq keñistikti qwru Qazaqstannıñ täuelsizdigi men ekonomikalıq müddesine zor zalalın tigizedi.

Qazaqstan qazirdiñ özinde sırtqı sauda sayasatı salasındağı derbes ökilettigin Mäskeudiñ wlttıq organnan joğarı twrğan Keden odağı komissiyasına amanattadı. Birıñğay ekonomikalıq keñistik şeñberinde bwl organğa Qazaqstan öziniñ mınanday mañızdı derbes ekonomikalıq ökilettikterin:

- birıñğay valyutanı qalıptastırudı;

- birıñğay bazalıq tarifterdi belgileudi;

- makroekonomikalıq sayasattı kelisudi ötkizip beretin boladı. Söytip teñgeniñ ornına ortaq valyuta jasaydı; elektr, gaz, temirjol, t.b. qatıstı bazalıq tarifterdi özi belgiley almaytın boladı; byudjet tapşılığı, memlekettik qarız, inflyaciya, valyuta bağamı, mwnayğa qoyılatın bağalardı türlişe şamalau, memlekettik satıp alu, auıl şaruaşılığına subsidiya beru siyaqtı mäselelerdi öz betinşe şeşu mümkindiginen ayırıladı.

Makroekonomikalıq sayasattı üylestiru, negizgi bağıttardı ayqındau, kedendik odaqqa müşe elderdiñ ekonomikalıq-monitoringin iske asıru osı komissiyağa jüktelmek. Mwnıñ bäri de odaqtıq ükimetti qalpına keltiruge kiriskendikti körsetedi. Reseydiñ atışulı şeneunikteri KSRO ülgisindegi birlestikti qwru josparın aşıqtan-aşıq mälimdep jür. Resey Federaciyasınıñ territoriyasın bwrınğı odaqtas respublikalar esebinen wlğaytudı közdegen olardıñ jariya etilgen şaqıruların RF Sırtqı ister ministrligi nemese joğarı lauazım ieleriniñ birde-biri teriske şığarğan joq. Qazaqstan ükimeti soğan keliskendey-aq ünsiz qaldı, qarsı pikir aytuğa jaramadı.

Qazaqstannıñ Reseymen ekonomikalıq birlestigi teñ därejede qwrılıp otırğan joq. Halıqaralıq integraciya wstanımı boyınşa jaqındasuşı elderdiñ şama-şarqı, industrializaciyalandıru deñgeyi qaraylas boluı şart. Sonda ğana işki salalıq bäsekelestikti tereñdetuge, önimniñ sapasın arttırıp, bağasın tömendetuge mümkindik tuadı. Keden odağı şeñberinde işki salalıq bäsekelestik turalı söz qozğaudıñ özi artıq. Öytkeni Qazaqstanda şın mäninde dayın önim şığaratın salalar joqtıñ qası. Mwnday jağdayda şığatın qorıtındı bireu: reseylik salalıq monopolizm aumağı keñeyedi, sırtqı baj salığı aspandağan küyinde qaladı. Aqırında Qazaqstan reseylik öndiristiñ basıbaylı twtınuşısına aynaladı. Elimizdegi bağanıñ şarıqtap ösip, el halqınıñ kedeylene beruine ol da bir sebep.

2010 jıldıñ I-toqsanında ğana inflyaciya ösiminiñ qarqını ötken jılğı osı kezeñmen salıstırğanda edäuir arttı (Bıltır - 2,8 %, biıl - 3,6%). Jemis pen kökönis - 12,6, qant - 8,1, süt jäne et önimderi - 4,1 payızğa qımbattadı. Azıq-tülik bağalarınıñ bağası - 5,4, azıqtıq emes tauarlar bağası - 6,7, al qızmet körsetu 10,2 payızğa köterildi. Bwl tek inflyaciyanıñ bastapqı qarqını. Kedendik odaqtıñ adamdardıñ äleumettik jağdayın qwldıratatını jönindegi bwrınğı eskertpemiz däl keldi.

Qazaqstan parlamenti qoldanıstağı jiırmadan astam zañdı Keden odağı negizinde Resey Federaciyası zañdarınıñ ıñğayına oray qayta üylestirudi şwğıl türde qolğa aldı. Bwl - elimizdegi zañ şığaruşı organın - parlamentti Resey Federaciyası Dumasına täueldi etetin alğaşqı qisıq qadam. Mwnday täueldilik Qazaq memlekettiligin joyuğa deyin aparıp soğarı dausız. Biz ğasırlar boyı ata-babalarımız armandağan, küresip, qan tögip, mıñdağan qwrbandıqpen qol jetkizgen täuelsizdikten ayırılıp qaluğa nemese onı Reseymen bölisuge tübegeyli qarsımız!

20 jıl işinde Malayziya, Singapur, Indoneziya, t.b. elder damığan wlttıq memleketterge aynaldı. Al bügingi Qazaqstannıñ ekonomikasınıñ törtten üş böligi şeteldik kapitalğa täueldi. Sırtqı qarızımız - 111 milliard dollar. Bwl eldiñ jalpı işki önimine teñ. Düniege kelgen ärbir Qazaqstan azamatınıñ şetel aldındağı qarızı - 7 mıñ AQŞ dolları. Mwnıñ bäri «Qazaqmıs», Euraziya tobı, «MittalStil» siyaqtı oligarhiyalıq toptardıñ 15 jıl boyı byudjetti tolıqtıruğa tiesili üles qospauınan, ekonomikanıñ 20 payızın qwraytın mwnay salasınan ondağan milliard dollardıñ byudjetke tüspeuinen jäne el ekonomikasın şeteldik kompaniyalardıñ basqaruınan tuındadı.

Qazaqstan ükimeti ekonomikanı damıtudı, innovaciya, industrializaciya jönindegi bağdarlamalardı tek qağaz jüzinde ğana jasay biledi. Onı iske asıruğa qabiletsiz, qwlıqsız jäne müddelilik tanıtpadı. Sondıqtan da öz elimizdegi öndiristi, käsipkerlikti, auıl şaruaşılığın damıtudıñ ornına, wlttıq, memlekettik müddeni alğa şığarıp, onı qızğıştay qorğaudıñ ornına şeteldikterdiñ ıñğayına jığıluğa beyim twrdı. Otanşıldıq, patriottıq sezimdi joğaltqan, jemsaulıq, jağınğıştıq, jalğan aytuşılıq ädetterdi boyına siñirgen basşılardan eş qayır joq! Olar memleket basşısın qatelikke wrındırmaudı, kerek kezinde tüzetip otırudı özderine mindet sanamaydı. Kedendik odaq arqılı Reseyge sayasi jäne ekonomikalıq jağınan täueldi etu - sonday satılğıştardıñ isi.

Qadirli otandastar!

Biz Sizdermen birge bilik wsınğan alğaşqı doktrinağa, «qazaqstandıq wltqa», Qıtayğa jerdi jalğa beru mäselesine qarsı twrdıq. «Köp qorqıtadı, tereñ batıradı», qalıñ qauım - Sizderdiñ qoldaularıñızben belgili deñgeyde jeñiske jettik. Bwl küreste de birge bolayıq.

KEDEN ODAĞINA JÄNE BİRIÑĞAY EKONOMIKALIQ KEÑİSTİKKE ENUGE qarsımız! Qazaqstan Respublikasınıñ täuelsizdigine qater töndiruge jol bermeymiz!

Qazaqstan Respublikasın öziniñ tuğan otanı sanağan ärbir azamat osı ündeudi qoldaydı, konstituciyalıq qwqığın paydalana otırıp, oğan qol qoyadı jäne qol jinauğa at salısadı dep senemiz."

https://abai.kz/post/4218

Mwhtar Tayjannıñ jelidegi jazbası

Abai.kz

5 pikir