Keyingi kezde Qazaqstanda memlekettik tilge qatysty mәseleler qayta jandana bastaghan synayly. Tipti arnayy zang jobasyn jasau da qolgha alynyp jatyr dep estiymiz. Al osyndayda sheteldik tәjiriybeler eskerilse qúba qúp bolmaq.

Batysta Shet el tilderin mengeruding jalpyeuropalyq qúzireti (CEFR – Common European Framework of Reference) deytin shet el tilderin mengeru dengeylerining jýiesi júmys isteydi. Ol Europalyq odaqta tilderdi ýirenu, ýiretu jәne baghalau boyynsha negizgi ólshem bolyp tabylady. CEFR barlyq europalyq tilderge qoldanugha bolatyn ýiretu men baghalau әdisterin úsynady.

Býgingi tanda CEFR jýiesi boyynsha shetel tilin mengeruding alty dengeyi bar. Árqaysysyna shet el tilinde belgili bir auyzsha jәne jazbasha qalyptasqan tildik daghdy men jazbasha mәtinderdi týsinu dengeyi sәikes keledi. Qazir býkil dýnie jýzi osy ólshemdermen júmys isteuge kóshude.

Búryn shet el tilin mengeru dengeyi tórt dengeyde baghalansa qazir ol alty dengeymen ólshenedi. Olar:

A1 – bastapqy

A2 –auyzsha, elementarlyq

B1 – ortasha,

B2 – ortashadan ilgeri

C1 – aghyp túrghan

C2 – jetik.

Osynday jýie AQSh-ta IELTS /TOEFL, Fransiyada DELPH, Koreyada TOPIC, Týrkiyada TOMER, YOS dep atalady.

Osy mysaldardy keltiruimning sebebi Qazaqstanda qazaq tilin ýirenuding osynday jýiesi nege jasalmasqa? Memlekettik qyzmetke túrghysy kelgen adam memlekettik tilden emtihan tapsyru kezinde osynday baghalau jýiesinen ótu kerek.

Qazaqstanda túryp jatqan әr bir adam memlekettik tildi A1 dengeyinde bilui mindetti bolyp tabylady. Shetelden kelip Qazaqstanda túrghysy kelgen, júmys istegisi kelgen adam qazaq tilin eng bolmasa elementarlyq dengeyde biluge tiyis.

Tildik túrghyda әlemdik standarttargha kóshu búl memlekettik tilding mәrtebesin nyghaytugha aitarlyqtay septeser edi.

Marat Baydildәúlynyng jazbasy

Abai.kz