Särsenbi, 8 Säuir 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 697. Jazılğandar — 51. Qaytıs bolğandar — 6
Jañalıqtar 1633 0 pikir 24 Säuir, 2013 sağat 04:20

Erkebwlan Tolqın. Barıp qayt, «Jas Otan», auılğa!

«Qazannan qaqpaq ketse, itten wyat ketedi». Jıl sayın birneşe nölderi bar qarajat bölinip jatsa da, bügingi jastar sayasatınıñ şalajansar halin körip osılay demeske amal qalmay twr. Bütindey bir memlekettik sayasattıñ bölşegi sanalatın jastar sayasatınıñ jayı nelikten tım müşkil? Basqa eldi bilmeymin, Qazaq elinde jastar sayasatı degende eñ aldımen «Jas Otan» degen tirşiligi qwmğa siñgen suday bolğan wyım tilge orala beredi. Älgi tili jaña şıqqan büldirşinniñ jañıltpaş aytqanın köz aldıñızğa elestetiñizşi, bwl wyımnıñ aytqandarı men istegenderi de däl osı keyipte. Ne özderi tüsinbeydi, ne özgelerge tüsiniksiz.

«Qazannan qaqpaq ketse, itten wyat ketedi». Jıl sayın birneşe nölderi bar qarajat bölinip jatsa da, bügingi jastar sayasatınıñ şalajansar halin körip osılay demeske amal qalmay twr. Bütindey bir memlekettik sayasattıñ bölşegi sanalatın jastar sayasatınıñ jayı nelikten tım müşkil? Basqa eldi bilmeymin, Qazaq elinde jastar sayasatı degende eñ aldımen «Jas Otan» degen tirşiligi qwmğa siñgen suday bolğan wyım tilge orala beredi. Älgi tili jaña şıqqan büldirşinniñ jañıltpaş aytqanın köz aldıñızğa elestetiñizşi, bwl wyımnıñ aytqandarı men istegenderi de däl osı keyipte. Ne özderi tüsinbeydi, ne özgelerge tüsiniksiz.

«Jas Otanğa» Berdoñğarov degen jetekşi bolıp kelgende-aq köpti körgender qolın bir siltegen-di. «Ne komsomol emes, ne zamanaui sıqpıtı joq mına wyımıñ mutant birdeñe boladı» degen. Berdoñğarovtıñ ne bitirgeni özine ğana ayan. Odan keyin KVN-nan şığıp, sıranı jarnamalap, «desant» bolıp, Närikbaevtıñ studentterin tärbielegen Öteşov «desanttıq» täsilmen örlep, osında keldi. Ösirem dedi, ögiz ayañğa saldı. Onıñ jetekşiliginde bir türli, bas-ayağı joq «jetim» jobalar düniege kelip jattı. Bılayğı bwqara birin de bilmedi. Bilse de aqırınıñ şolaq boların sezdi. Jäne solay boldı da. «Tük bitirme. Sonda örleysiñ.» Bwl - bügingi Qazaq elindegi aynımas aksioma. Osı aksiomanıñ köleñkesinde Öteşov örlegenniñ kökesin körsetti. Jä, mwnım jattıñ asın qızğanu emes. Tek qadirimniñ qaşqanına qınjılam.

Odan soñ sürine-qabına Sıdıqov jetti. Aldardıñ şaytandı aldaytın änindey - biri ketse, ekinşisi. ««Jas Otanğa» el-jer körgen, ömir körgen azamat kele me?» degen ölmegen ümit bar edi. Söytsek, Sıdıqov bwğan deyin «Jasıl el» dep jalbañdaptı. Bwl da atı köp, zatı joq aydaladağı aq otaulardıñ biri. Sol otaudan sıbağa ap kelgen Sıdıqovtan da qaybir jwrttıñ ümit küteri şamalı.

Maqala jazudağı maqsatım - «Jas Otannıñ» jetekşilerin tügendeu emes. Atalmış wyımnıñ qwrılğalı auıl jaqqa ayaq baspağandarın aşıq aytu edi. Berdoñğarovtan bastap, bügingi Sıdıqovqa deyin bireuiniñ auıl jastarınıñ auır hali haqında jwmğan auızdarın aşpaularına ne sebep? Älde «jasotandıqtar» «auıldağınıñ auzı sasıq» degen mäteldi bwljımas qağida qılıp wstana ma?! Olay emes desek, nelikten qazaq dalasınıñ qiırındağı qañırağan auıldarğa at izin salmaydı? Erteñgi küni sonday auıldıñ birinen älem biigin häm Olimp şıñın bağındırğan bir qaradomalaq şıqsınşı, üdere köşip, barın alıp, baqanın asınıp, bos ayqaydan qırılıp qala jazdaydı. Mine, prezidentten bastap özderi siyaqtı maytabandar ğana senip jürgen «Jas Otanıñ» osınday.

Tırnağa tabaqpen, tülkige qwmıramen süt bergen äpendiniñ kebin kigen «Diplommen - auılğa» jobasın qit etse «mine, bizder jastardı auılğa şaqırıp, jağdayın jasap berip jatırmız» degen tırday jalañaş wrandarın alğa tarta beredi. Aynalayındar-au, oqu bitirgen jüz tülektiñ bir-ekeuin jarılqağandarıñdı osınşa mindet qılmasañdar da bolatın şığar. Auılğa barmay, onıñ hal-jayın bilmey, auıl jastarın jadıratıp jiberem deu - bos tırbañ. Tım bolmağanda qağazdıñ betindegi ädemi mälimetterdiñ bir parasın auılğa barıp aunap-qunap jatıp ötkizip qaytıñdarşı, auıldıñ köneköz qarttarınan aq bata alıp, qamköñil äri adal nietti azamattardıñ alğısın arqalap qaytasıñdar. Mümkin sender üşin aqsaqaldıñ aq batası tenderde tentirep jüretin teñgege teñ emes şığar?! Qampiğan qorjındağı qarajattarıñdı qwr dalbasa ayqayğa jwmsamay, qımbat-qımbat qonaqüylerge ünemdemey nemese wşaq bitkenniñ sändi reysine bilet almay, mıqtı bolsañdar anau ien daladağı auıldıñ jastarına jwmıs ornın aşıp beriñder. Ol qoldarıñnan kelmese, auıl balasın qalağa qañğırtpaudıñ da ädis-amalın tabuğa boladı. Bastarıñ jwmıs istegennen jılı kabinetterge qojalıq jasap otırsıñdar. Olay bolsa, auıl jastarınıñ jağdayın is jüzinde jaqsarta alatınday jwmıstarıñmen bas pen midıñ bar ekenin jäne solardıñ tolıqqandı jwmıs jasaytının däleldeñder.

Büginginiñ keybir azamattarı moyındağısı kelmeytin bir aqiqat bar. Ol - auıldıñ altın besik ekeni. Auıldı körkeytpey, auıldı damıtpay, auılğa qarajat bölmey, güldenip ketem deu bekerşilik. Astana men auıldıñ arasındağı qazaq biligi arqılı qwrılğan perde joyılmay, qazaqtıñ häm onıñ tuğan mekeniniñ kösegesi kögermesi haq. Osınday berekesiz sayasattan zärezap bolğan auıl jastarınıñ jappay urbanizaciya processine wrınuın toqtata alatınday küş biliktiñ qwyısqanına qıstırılıp jüretin «Jas Otanda» joq bolğandıqtan emes pe, auıl degende kejegeleri keri tartıp twratındarı.

Ötken bir maqalamda «Jas Otanğa» özin-özi taratu turalı wsınıs tastağan edim. Jalpı meniñ Sıdıqov siyaqtı (qazirgi Euraziya universitetiniñ rektorı) referendum ötkizuge wsınıs jasaytınday mümkindigim joq.  Sondıqtan oblıs pen audan ortalıqtarınan şalğay ornalasqan auıldarğa barıp, köp emes, bar bolğanı bir ay jwmıssız tirşilik jasap köriñderşi degen wsınıs aytqım keledi.  Öziñnen ötpey eşteñe bilmeysiñ. Mümkin sonda ğana midağı sañıluğa «auıl» deytin wğım qonatın şığar. Ätteñ, biz sekildi qarapayım jastarda jalaulatatın jağday joq. Äytpese «barıp qayt, «Jas Otan» , auılğa» deytin akciyanı ötkizuden ayanıp qalmas edik.

Abai.kz

0 pikir