Býgingi jahandyq ekonomika keshe ghana kórgen beynemiz emes. Dýniyeni bes baghyttan – bes D-nyng dauyly shayqap túr: deglobalizasiya, dekarbonizasiya, dýdәmәl qaryz, didjitalizasiya, demografiya.

Qarapayym tilmen aitsaq…

Deglobalizasiya – әlem birtútas naryq boludan qalyp barady. Ár el óz tauaryn ózi óndirip, shekara syrtynan keletinge shekteu qoida. Inflyasiyanyng órshui men ekonomikalyq oqshaulanudyng basty sebebi de osy.

Dekarbonizasiya – klimat ózgerisi jay ghana eskertu emes, endi әr ýige enip kele jatqan naqty qauip. Tabighattyng tosyn minezi dauyl, órt, tasqyn – bәri budjetti jútyp jatyr. Yaghni, taghy da – inflyasiya.

Demografiya – halyqtyng qartangy, tuu kórsetkishining azangy zeynetaqy men medisina shyghynyn arttyryp, júmys isteytin adam sanynyng azangyna әkelude. Búl da salyq bazasyn taryltyp, memleketke qysym týsiredi.

Dýdәmәl qaryz – pandemiya kezinde alynghan trilliondar elderding qaryzyn rekordtyq dengeyge jetkizdi. Qazir keybir elder boryshynyng ósimi qorghanys budjetinen de asyp ketken.

Didjitalizasiya – búl bes «D»-nyng ishindegi jalghyz ýmit oty. Generativti jasandy intellekt pen sifrlyq tehnologiyalar ónimdilikti arttyryp, energiyany ýnemdep, taza óndiris qúraldaryn damytudyng jolyn ashuy mýmkin.

Derekkózi: Myng tenge telegram arnasy

Abai.kz