Sәrsenbi, 14 Qantar 2026
Áriptesting әngimesi 1494 0 pikir 14 Qantar, 2026 saghat 15:03

Putin geosayasy jenilisting dәmin tatuda!

Suret: hvylya.net saytynan alyndy.

Politico basylymy Reseyding «imperiyany jandandyru» әreketi Putin dәuirining ayaqtaluyna úlasqanyn jazuda. Vladimir Putin Ukrainagha negizsiz sebeppen soghys ashu arqyly, batysqa әskerin attandyryp, gitlerlik Germaniyany jengen KSRO ispettes «úly jeniske» jetetinin aitty. Búl turaly Mezgil.kz aqparattyq portaly jazdy.

Kremli Ukraina biyligin ghana emes, tútas Batystyq әlemdi jau kórsetti. Búl әreket әli de jalghasyp keledi. Alayda Putinning jospary kedergige tap boldy, al onyng «imperiyany jandandyru» armany sol arman kýiinde qalmaq deydi basylym. Basylym maqalasyn qysqasha úsynsaq.

Resey Ukrainagha basyp kirgen sәtte, soghysty jyldam ayaqtap, algha qoyghan maqsatqa tez arada jetudi josparlady. Kóp degende bir aigha sozyluy tiyis qaqtyghys qiyan-keski shayqasqa úlasty, al soghys tórtinshi jylgha ayaq basty. Osylaysha putindik Reseyding Ukrainagha qarsy soghysy stalindik KSRO-nyng Germaniyagha qarsy soghysynan da úzaq uaqytqa qadam basuda. Resey Ukrainanyng tórt oblysyn okkupasiyalau barysynda kemi 1,1 mln adamynan (jaraly, qaza tapqan) aiyryldy. Ekonomikalyq, imidjdik jәne geostrategiyalyq shyghyn shash etekten.

Resey Ukraina maydanyndaghy batpaqqa batyp jatqan sәtte, Mәskeuding ondaghan jyldar boyy qúrghan әriptestik hәm seriktestik baylanystary, odaqtary ydyryp, qúlauda. AQSh basshysy Donalid Tramp Mәskeuding geosayasy jiyntyghyn talqandap jatyr deydi basylym.

Resey әlemdik arenada óz odaqtastaryn qútqaryp qalugha qauqarsyz kýige týsti. Tayau Shyghysta Reseyding pozisiyasy әlsirep, 2024 jyly Kremli «aymaqtaghy bas oiynshynyng biri» degen statustan aiyryldy. Bashar Asad Mәskeuge bas saughalap qashqan sәtte-aq, Resey Tayau Shyghystaghy basty tetikten aiyrylghan bolatyn.

Ontýstik Amerika aimaghynda da Resey óz odaqtasyn qorghay almady. Ondaghan jyldar boyy Kremli Venesuela biyligine qarjylay investisiya qúidy, qaru jetkizdi. Úzaq jyldargha negizdelgen kelisimder jasasty. Ótken jyldyng mamyrynda Venesuela basshysy Reseydegi әskery sherude basty qonaq boldy. Sonymen birge, Resey men Venesuela arasynda strategiyalyq kelisim jasaldy, ol boyynsha taraptar bir-birine týrli jaghdayda qol úshyn sozugha uaghdalasty. Alayda osynyng barlyghyna qaramastan, qantardyng 3 kýni AQSh-tyng arnayy jasaghy Venesuelagha basyp kirip, Madurony tútqyndady. AQSh-qa әketip, qylmystyq is ashty.

Putindi geosayasy kenistikte kemsitu búl әreketpen toqtaghan joq. Reseylik tumen jýzgen qos tankerdi toqtatu arqyly, AQSh Resey basshysyn taghy da sayasy arenada shapalaqpen tartyp jibergendey boldy.

Jyl búryn Resey men Iran 20 jylgha negizdelgen strategiyalyq kelisim jasasty. Endi Iran rejiymining ózi qiyn jaghdaygha tap boldy. 2025 jyldyng mausymynda Iran men Izraili tikeley qaruly qaqtyghysqa týsken sәtting ózinde-aq, Mәskeu Irangha kómektese almady.

Búl әreketterding barlyghyn baqylap otyrghan reseylik әskery blogerler, sarapshylar óz pikirlerin jazuda. Reseylik әskery sarapshy әri bloger Maksim Kalashnikov jeksenbi kýni bylay dep jazdy: «Tútas dәuir óz sonyna jetken siyaqty», - deydi.

Onyng oiynsha Resey biyligi «úly derjava» obrazyn qalyptastyru ýshin tym kóp uaqyt pen qarjyny sarp etken. Ol shynayy derjava bolu әreketi az bolghanyn, al derjava ispettes kórinu әreketi kóp bolghanyn jazdy. Kalashnikov «Qajet bolsa qaytalay alamyz» (Germaniyany jengendey jene alamyz) degen úrannyng shyn mәninde iske aspaghanyn aitty.

Iran rejiymin jaqtaytyn reseylik sarapshylar songhy aptalarda Mәskeuding Tegerangha brondy kólikterdi jetkizgenin jazuda. Sonyng ishinde «Spartak» kólikteri bar. Sonday-aq, tikúshaqtar da jetkizilgen. Búl Irandaghy narazylyqtardy basu ýshin qoldanyluy yqtimal. Búl turaly sarapshy Nikita Smagin aitty. «Iran biyligi Mәskeuge ýlken senim artpaydy. Jaghday qatty ushyqsa, Mәskeu Bashar Asad rejiymin tastap ketkendey, Iran rejiyminen de op-onay alystaytyn bolady», - deydi Smagiyn.

Al Reseyding búrynghy diplomaty Boris Bondarev Reseymen odaqtas elderding endi Kremlige arqa sýieu oiy azayatynyn jetkizdi. «Venesuela da, Iran da Resey imperiyasynyng bóligi bolghan emes. Ukrainamen soghys bastalghan sәtte, Resey ózining jalghyz emestigin kórsetuge tyrysty. Alayda búl bar bolghany propaganda edi», - deydi ol.

Reseyding sarapshylary Tramptyng әreketterin «halyqaralyq qúqyqty óreskel búzu» dep sipattap, Reseyding Ukrainadaghy әreketin aqtap alugha tyrysuda. Al endi bir sarapshylar Resey ýshin Venesuela da, Siriya men Iran da asa manyzdy emes degen oidy siniruge tyrysuda. Sәtsizdikterin osylaysha aqtap almaq. DONTSTOPWAR arnasy «Germaniyamen soghysta el halqy tútas júmyldy, al Ukrainamen soghysta elding 5 payyzy ghana soghysqa atsalysyp, qatysyp jatyr» degen oidy aityp, Reseyding ýlken jenisterge jetpeuin aqtaghanday boluda.

Putinning ózi әzirge Venesueladaghy, Irandaghy jaghdaylargha qatysty mәlimdeme jasaghan joq. Sarapshylar «Putin әdette jaghymsyz janalyqtargha pikir bildirmey, eshtene bolmaghanday keyip tanytady» deydi. Bondarevting oiynsha, Venesuela biyligin almastyru jәne tankerlerdi basyp alu arqyly, AQSh Reseydi tyghyryqqa tireuge tyrysuda. «Resey qysymgha kónbeytinin kórsetu ýshin, Mәskeu «Oreshnikti» atyp, ses kórsetti» deydi diplomat. Diplomat óz sózin «Tipti Resey әlsiz bolsa da, ol ózin kýshti etip kórsetudi toqtatpaydy» dep ayaqtady.

Abai.kz

0 pikir