Halyqaralyq Buker syilyghynyng biylghy jenimpazy resmy týrde jariyalandy. Jýlde Tayuandyq jazushy Yang Shuangzi-dyng «Taiwan Travelogue» atty romanyna búiyrdy. Shygharma songhy sheshushi kezenge ótken alty tuyndynyng arasynan ozyp shyghyp, әlem әdebiyetindegi eng bedeldi marapattardyng birin iyelendi. Buker syilyghynyng resmy sayty jenimpaz qalamgerdi qúttyqtap, bas betinde jazushynyng ýlken suretin jariyalady.

Aghylshyn tilindegi atauy «Taiwan Travelogue» bolghan búl shygharmany qazaqsha «Tayuandy aralau» dep audarugha bolady.

Roman avtory Tayuandyq jazushy Yang Rosy. Ol egiz әpkesimen birge «Yang Shuanzy» degen ortaq әdeby býrkenshik atty qoldanady. Shygharma alghash japon tilinde jazylyp, Japoniyada jaryq kórgenimen, bastapqyda kópshilik nazaryn audara qoymaghan. Alayda birneshe jyldan keyin Tayuanda qytay tilindegi núsqasy jariyalanghan son, әdeby ortada zor serpilis tughyzdy.
Kitap Tayuannyng eng bedeldi әdeby marapattarynyng biri «Altyn túlpar» syilyghyn iyelendi. Sonymen qatar, 2024 jyly AQSh-tyng Últtyq әdeby audarma syilyghy men Aziya qauymdastyghy taghayyndaytyn «Bayfang Shiyer kitap syilyghyna» da ie bolghan.

Roman eki әiel arasyndaghy kýrdeli sezim hikayasyn bayanday otyryp, til, tarih jәne biylik arasyndaghy qarym-qatynasty tereng zerdeleydi.
Oqigha 1938 jyldyng mamyr aiynda órbiydi. Búl Tayuannyng Japoniya otaryndaghy kezeni. Jas japon jazushysy Aoyama Chizuru Nagasakiyden kememen Tayuangha keledi. Ony Japoniya ýkimeti arnayy shaqyrghanymen, Chizuru resmy qabyldaular men imperiyalyq nasihatqa qyzyqpaydy. Kerisinshe, ol araldyng shynayy túrmysyn kórip, jergilikti mәdeniyetpen tanysudy qalaydy.

Kóp úzamay oghan ózimen attas tayuandyq jas qyz tilmash bolyp bekitiledi. Ádemiligi men bilimdiligi qatar jarasqan boyjetken Chizurudyng Tayuannyng ontýstigine saparyn úiymdastyryp, jergilikti taghamdarmen tanystyrady. Poyyzben sapar shekken Chizuru kórkem tabighatqa sýisinip, týrli últtyq as-auqattan dәm tata jýrip, tilmash qyzgha birtindep ghashyq bola bastaydy.

Alayda boyjetken oghan jaqynday týsken sayyn alystay beredi. Osy týsiniksiz qashqaqtau Chizurudy mazalay týsedi. Tek keyin ghana ol olardyng arasyna týsken kózge kórinbeytin kedergining otarlyq sayasat pen tarihy qayshylyqtardyng saldary ekenin týsine bastaydy.

Romannyng basty ereksheligi Tayuannyng japon otarlyghyndaghy kezenin nәzik әri batyl suretteuinde. Shygharmanyng alghash japon tilinde jazyluy da kezdeysoq emes. Key әdebiyettanushylardyng pikirinshe, avtor osylaysha Tayuandaghy mәdeniy-sayasy shekteulerden ainalyp ótudi kózdegen boluy mýmkin.

Kitapta otarlyq biylikting jeke adamdar taghdyryna qalay әser etetini aiqyn kórsetiledi. Avtor mahabbat ta, adamnyng armany men qayghysy da sayasy biylik aldynda dәrmensiz bolyp qalatynyn sheber beyneleydi.

Shygharma oqyrmandy tariyhqa tura qaraugha shaqyrady. Ótkendi jasyru nemese úmyttyru qoghamdy algha bastyrmaytynyn anghartady. Romandaghy oqighalar kórkem qiyaldan tughanymen, ol Tayuannyng bir kezende Japoniya otarynda bolghan tarihy shyndyq ekenin eske salady.

Dýisenәli Álimaqyn

Abai.kz