A.Áshimovtyng shәkirtterinen qúrylghan «Jana ghasyr» teatry abyz adamnyng tughan kýnine oray B.Bedelhannyng quatty qalamynan tughan «Taghdyr taqtasy» avtobiografilyq dramasyn Almaty júrtshylyghynnyng nazaryna úsyndy.

Songhy 2-3 jyldan beri teatr repertuarynan oryn alghan spektakli aragha eki jyl salyp óz kórermenimen saghynysa qauyshqany jasyryn emes. Kenestik jәne qazaqstandyq kino jәne teatr akteri,  teatr pedagogy, professor, Qazaq KSR halyq artiysi, KSRO halyq artiysi, Qazaq KSR memlekettik syilyghynyng laureaty, KSRO memlekettik syilyghynyng laureaty Áshimov Asanәli Áshimúlynyn  shygharmashylyghy men ómirinen syr shertetin qoyylym óner men ómirding toghysar túsyn ashugha baghyttalghan.

Akterding óner men ómir jolyndaghy basynan keshken týrli qyzyqtary men shyjyqtaryn kórsete otyryp, moyyma kele jatqan kýshti adamnyng beynesin kóremiz. Adam Allanyng jazghanyna kónedi. Degenmen synbay, qaysarlana qayta jýgiru ekining birinning qolynan kelmeydi. Qayta túryp, ensesin tiktegen adamnyng ómiri bәrimizge ýlgi.

Ómirinning tiregi bolghan asyl jary Mayramen tanysu, tabysu sәtterinning tәttiligi janymyzgha jylu syilady. Asanәli Áshimov rolindegi qos oryndaushy beynening jan-jaqty ashyluyna jete mәn bergen. Q.Qúdaybergen ómirlik joldaghy adam, Allanyng jaratqan qúly retinde jýrse, Q.Demeu óner jolyndaghy akterlik bolmysty asha týsken. Qoyylym rejisseri J.Júmanbay múnday sheshim arqyly eki jaqty tendey alyp jýrgen adam beynesin ashugha basa nazar audarghanyn týsinemiz. Q.Qúdaybergen sýigenine aiyrylyp qúsalyqta jýrgen adamgha jyghylghangha júdyryq bolyp eki úldyng qazasy auyr tragediya bolyp tiygenin tebirenispen oryndy jetkize bildi. Kelgen synaqtyng auyr jýgin kótererde óneri men teatrdaghy rolideri kóp kómek bolghanyn ónerdegi Asanәdi Áshimovti keyiptegen Q.Demeuding oiynynan kóremiz.

Mayra rolindege M.Ospan nәzik bolmysty әiel adamnyng mahabbat jolynda kezkelgen alyp adam arqalar auyr jýkti alyp jýretinin jetkizuge mәn bergenimen útqan. Oryndaushy ghashyqtyq pen albyrtyqty, aqyldylyq pen óner adamyna qyzmet etuding ózi úly sezim mahabbat ekeni týsinemiz. Rejisser búl keyipkerdi ashuda saghynyshtyng simvolyna ainaldyrudy maqsat tútqanyn kórdik. Demek búl akterding jýrek týkpirindegi saghymgha ainalghan adal jargha degen saghynysh. Oisha syrlasa otyryp, múndasa alatyn jaqyn adamnyng bolmysy retinde sheshim tapqany oryndy.

Qos qanaty Mәdy men Saghiyding mezgilsiz qazasy akter ómirinning tragediyasy. Mәueli bәiterekting bútaghy synyp, kólenkesi ózinen basqagha týspey qalghan túl týlghan. Asanәli Áshimov kýderi ýzilip, jalghyz qalghanyn býk týsip anasynnyng oramalyn bauyryna qysyp jatuymen oryndy jetkizedi. Syrqattanyp, boyyn auyr tragediyalar basyp, ishtey mýjip jatqan týsindik. Osy sәtte mahabbaty men jylulyghyn úsynyp Baghdat keldi. Qanaty synghan qyrandy emdep, kókte samghauyna kýsh berdi. Baghdat rolindegi B.Ábdighaliyeva ómirbayanyn oqyp, qinalghan jannyng tragediyasyn úghynyp kelip otyrghan bolmys bitimdi asha týsedi. Soqyr sezimning jetegindegi emes, ómirin ónege qyzmet etuge dayyn kelgen әiel psihologiyasyn sahnadan kórdik. Osylaysha ómirden tayaq jegen Asanәli qayta túrdy, úmtyldy. Sóitip ómirge jalghasy úly keldi. Óshken ýmit tútanyp mazday bastady.

Taghdyrynyng taqtasynda qara týsteri kóp bolghan A.Áshimovtyng endigi joly tek aq bolghanyna, әlide bola beretinine senip úyalatty.

Ómirining jalghasy úly Asanәli bolsa, ónerinning jalghasy osy «Jana ghasyr» teatry desek esh qatelespeymiz. Janalyq pen tyng dýniyeler ómirge keler shygharmashylyq alany abyz adamnyng ónerdegi jalghasy. Teatr – dramaturgiya, muzyka, qimyl-qozghalys, bi, oryndaushylyq ónerding toghysqan jeri. Búl óner týri әr elding tarihy men mәdeniyeti negizinde dýniyege keldi. Olda qoghamdyq oi-sanany bederleytin óner formasy ekeni sózsiz.

Teatr zamannyng ozyq oilaryn boyyna jinay otyryp, izgilik pen jaqsylyqtyng saltanat qúratyn orny. Sonymen qatar, adamnyng ishki mazmúny men psihologiyalyq bolmysyn asha otyryp, ózining kórkemdik satysynan óz dengeyinde kórine almaq.

Býgingi bәsekege qabiletti myqty újymgha ainalghan kәsiby teatr óner tenizining alyp kemesi bolmaq.

Ayjan Ahmet,

teatrtanushy

Abai.kz