ا.ءاشىموۆتىڭ شاكىرتتەرىنەن قۇرىلعان «جاڭا عاسىر» تەاترى ابىز ادامنىڭ تۋعان كۇنىنە وراي ب.بەدەلحاننىڭ قۋاتتى قالامىنان تۋعان «تاعدىر تاقتاسى» اۆتوبيوگرافيلىق دراماسىن الماتى جۇرتشىلىعىننىڭ نازارىنا ۇسىندى.

سوڭعى 2-3 جىلدان بەرى تەاتر رەپەرتۋارىنان ورىن العان سپەكتاكل اراعا ەكى جىل سالىپ ءوز كورەرمەنىمەن ساعىنىسا قاۋىشقانى جاسىرىن ەمەس. كەڭەستىك جانە قازاقستاندىق كينو جانە تەاتر اكتەرى،  تەاتر پەداگوگى، پروفەسسور، قازاق كسر حالىق ءارتيسى، كسرو حالىق ءارتيسى، قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ءاشىموۆ ءاسانالى ءاشىمۇلىنىڭ  شىعارماشىلىعى مەن ومىرىنەن سىر شەرتەتىن قويىلىم ونەر مەن ءومىردىڭ توعىسار تۇسىن اشۋعا باعىتتالعان.

اكتەردىڭ ونەر مەن ءومىر جولىنداعى باسىنان كەشكەن ءتۇرلى قىزىقتارى مەن شىجىقتارىن كورسەتە وتىرىپ، مويىما كەلە جاتقان كۇشتى ادامنىڭ بەينەسىن كورەمىز. ادام اللانىڭ جازعانىنا كونەدى. دەگەنمەن سىنباي، قايسارلانا قايتا جۇگىرۋ ەكىنىڭ ءبىرىننىڭ قولىنان كەلمەيدى. قايتا تۇرىپ، ەڭسەسىن تىكتەگەن ادامنىڭ ءومىرى بارىمىزگە ۇلگى.

ءومىرىننىڭ تىرەگى بولعان اسىل جارى مايرامەن تانىسۋ، تابىسۋ ساتتەرىننىڭ تاتتىلىگى جانىمىزعا جىلۋ سىيلادى. ءاسانالى ءاشىموۆ رولىندەگى قوس ورىنداۋشى بەينەنىڭ جان-جاقتى اشىلۋىنا جەتە ءمان بەرگەن. ق.قۇدايبەرگەن ومىرلىك جولداعى ادام، اللانىڭ جاراتقان قۇلى رەتىندە جۇرسە، ق.دەمەۋ ونەر جولىنداعى اكتەرلىك بولمىستى اشا تۇسكەن. قويىلىم رەجيسسەرى ج.جۇمانباي مۇنداي شەشىم ارقىلى ەكى جاقتى تەڭدەي الىپ جۇرگەن ادام بەينەسىن اشۋعا باسا نازار اۋدارعانىن تۇسىنەمىز. ق.قۇدايبەرگەن سۇيگەنىنە ايىرىلىپ قۇسالىقتا جۇرگەن ادامعا جىعىلعانعا جۇدىرىق بولىپ ەكى ۇلدىڭ قازاسى اۋىر تراگەديا بولىپ تيگەنىن تەبىرەنىسپەن ورىندى جەتكىزە ءبىلدى. كەلگەن سىناقتىڭ اۋىر جۇگىن كوتەرەردە ونەرى مەن تەاترداعى رولدەرى كوپ كومەك بولعانىن ونەردەگى ءاسانادى ءاشىموۆتى كەيىپتەگەن ق.دەمەۋدىڭ ويىنىنان كورەمىز.

مايرا رولىندەگە م.وسپان نازىك بولمىستى ايەل ادامنىڭ ماحاببات جولىندا كەزكەلگەن الىپ ادام ارقالار اۋىر جۇكتى الىپ جۇرەتىنىن جەتكىزۋگە ءمان بەرگەنىمەن ۇتقان. ورىنداۋشى عاشىقتىق پەن البىرتىقتى، اقىلدىلىق پەن ونەر ادامىنا قىزمەت ەتۋدىڭ ءوزى ۇلى سەزىم ماحاببات ەكەنى تۇسىنەمىز. رەجيسسەر بۇل كەيىپكەردى اشۋدا ساعىنىشتىڭ سيمۆولىنا اينالدىرۋدى ماقسات تۇتقانىن كوردىك. دەمەك بۇل اكتەردىڭ جۇرەك تۇكپىرىندەگى ساعىمعا اينالعان ادال جارعا دەگەن ساعىنىش. ويشا سىرلاسا وتىرىپ، مۇڭداسا الاتىن جاقىن ادامنىڭ بولمىسى رەتىندە شەشىم تاپقانى ورىندى.

قوس قاناتى ءمادي مەن ساعيدىڭ مەزگىلسىز قازاسى اكتەر ءومىرىننىڭ تراگەدياسى. ماۋەلى بايتەرەكتىڭ بۇتاعى سىنىپ، كولەڭكەسى وزىنەن باسقاعا تۇسپەي قالعان تۇل تۇلعان. ءاسانالى ءاشىموۆ كۇدەرى ءۇزىلىپ، جالعىز قالعانىن بۇك ءتۇسىپ اناسىننىڭ ورامالىن باۋىرىنا قىسىپ جاتۋىمەن ورىندى جەتكىزەدى. سىرقاتتانىپ، بويىن اۋىر تراگەديالار باسىپ، ىشتەي ءمۇجىپ جاتقان تۇسىندىك. وسى ساتتە ماحابباتى مەن جىلۋلىعىن ۇسىنىپ باعدات كەلدى. قاناتى سىنعان قىراندى ەمدەپ، كوكتە سامعاۋىنا كۇش بەردى. باعدات رولىندەگى ب.ابدىعاليەۆا ءومىربايانىن وقىپ، قينالعان جاننىڭ تراگەدياسىن ۇعىنىپ كەلىپ وتىرعان بولمىس ءبىتىمدى اشا تۇسەدى. سوقىر سەزىمنىڭ جەتەگىندەگى ەمەس، ءومىرىن ونەگە قىزمەت ەتۋگە دايىن كەلگەن ايەل پسيحولوگياسىن ساحنادان كوردىك. وسىلايشا ومىردەن تاياق جەگەن ءاسانالى قايتا تۇردى، ۇمتىلدى. ءسويتىپ ومىرگە جالعاسى ۇلى كەلدى. وشكەن ءۇمىت تۇتانىپ مازداي باستادى.

تاعدىرىنىڭ تاقتاسىندا قارا تۇستەرى كوپ بولعان ا.ءاشىموۆتىڭ ەندىگى جولى تەك اق بولعانىنا، الىدە بولا بەرەتىنىنە سەنىپ ۇيالاتتى.

ءومىرىنىڭ جالعاسى ۇلى ءاسانالى بولسا، ونەرىننىڭ جالعاسى وسى «جاڭا عاسىر» تەاترى دەسەك ەش قاتەلەسپەيمىز. جاڭالىق پەن تىڭ دۇنيەلەر ومىرگە كەلەر شىعارماشىلىق الاڭى ابىز ادامنىڭ ونەردەگى جالعاسى. تەاتر – دراماتۋرگيا، مۋزىكا، قيمىل-قوزعالىس، بي، ورىنداۋشىلىق ونەردىڭ توعىسقان جەرى. بۇل ونەر ءتۇرى ءار ەلدىڭ تاريحى مەن مادەنيەتى نەگىزىندە دۇنيەگە كەلدى. ولدا قوعامدىق وي-سانانى بەدەرلەيتىن ونەر فورماسى ەكەنى ءسوزسىز.

تەاتر زاماننىڭ وزىق ويلارىن بويىنا جيناي وتىرىپ، ىزگىلىك پەن جاقسىلىقتىڭ سالتانات قۇراتىن ورنى. سونىمەن قاتار، ادامنىڭ ىشكى مازمۇنى مەن پسيحولوگيالىق بولمىسىن اشا وتىرىپ، ءوزىنىڭ كوركەمدىك ساتىسىنان ءوز دەڭگەيىندە كورىنە الماق.

بۇگىنگى باسەكەگە قابىلەتتى مىقتى ۇجىمعا اينالعان كاسىبي تەاتر ونەر تەڭىزىنىڭ الىپ كەمەسى بولماق.

ايجان احمەت،

تەاترتانۋشى

Abai.kz