Resey EAEO-gha mýshe ózge elderding tauarlarynan ishki naryghyn qorghaudyn taghy bir amalyn oilap tapty. Toqpaghy myqty bolsa, kiyiz qazyq jerge kiredi demey me, reseylik biylikting búl amaly Qazaqstan, Qyrghyzstan, Belarusi nemese Armeniyadan keletin kez kelgen tauardy el naryghyna kirgizbeuding aram amaly ghana. Ulysmedia.kz reseylikter óz naryghyn qorghau ýshin taghy qanday janalyq oilap tapqanyn bayandaydy.

Kezdeysoq oq pa, nysanagha dәl tiygen soqqy ma?

2026 jylghy 6 aqpannan bastap RF Ýkimetining basshysy Mihail Mishustin qol qoyghan Reseyge tauar әkelu tәrtibin retteytin normativtik-qúqyqtyq aktilerge ózgerister engizu turaly qauly kýshine endi. Endi elge kirgiziletin әrbir tauargha tәuelsiz úiymdar beretin sәikestik sertifikaty qajet.

EAEO zannamasyna sәikes, múnday sertifikatty Odaqqa mýshe kez kelgen elde alugha bolady, óitkeni odaqty qúrudaghy maqsat ta osy – teng qoljetimdilik pen tauarlardyn naryqqa erkin kirui EAEO sharttaryndanaqty bekitilgen. Alayda Resey EAEO elderinen óz aumaghyna keletin tauarlardyng importyna ózi jeke retteu engizuge qúqylymyz dep sheshken.

Qabyldanghan qaulygha sәikes, eger bir jyl ishinde Reseyding memlekettik organy ýsh ret nemese odan da kóp jaghdayda belgili bir tauargha berilgen sәikestik sertifikaty tiyisti tehnikalyq reglamentterge shyn mәninde kepildik bermeydi dep mәlimdese, onda sol sertifikatty bergen úiymnyng búryn rәsimdegen barlyq qújatynyng kýshi Resey aumaghynda toqtatylady. Ayta keteyik, tek Qazaqstannyng ózinde ghana múnday úiymdar sany 1500-den asady.

Alayda «Tehnikalyq retteu jәne metrologiya jýiesine qatysushylardyng Qazaqstandyq qauymdastyghy» ZTB atqarushy diyrektory Dmitriy Savelenko búl sheshim, eng aldymen, akkreditteu subektilerine emes, tauaryn Reseyge eksporttaytyn naqty bizneske soqqy bolatynyn aitady.

– Elestetip kóriniz, sizde Qazaqstanda berilgen jýrgizushi kuәligi bar. Ol zandy, barlyq emtihan men tekseruden óttiniz. EAEO erejesine say, múnday kuәlik Odaqtyng barlyq elinde moyyndaluy tiyis. Biraq bir kýni Reseyde jana talap engiziledi: eger siz emtihan tapsyrghan avtomektep bir jyl ishinde ýsh ret basqa oqushylardy dayarlau kezinde qatelik jiberse, sol mektep bergen barlyq jýrgizushi kuәligi, onyng ishinde sizdiki de bar, avtomatty týrde jaramsyz dep tanylady. Siz erejeni búzbasanyz da, adal tapsyrsanyz da, Reseyde kólik jýrgizu qúqyghynan aiyrylasyz. Reseydin búl amaly da osyghan sayady, – deydi ol búl sheshimning qazaqstandyq bizneske qanday qauip tóndiretinin týsindirip jatyp.

Savelenkonyng aituynsha, búl shara adal kәsipkerler ýshin de «kezdeysoq oq» boluy mýmkin, sonday-aq «qalamaytyndardy dәldep atudyn» qúralyna ainaluy yqtimal. Teoriyalyq túrghyda bir ghana tauargha qatysty sheshim sol úiym bergen taghy ýsh sertifikattyng kýshin jonggha negiz bola alady.

– Bizding qauymdastyq múnday әreketterdi EAEO ayasynda tauarlardyng erkin qozghalysyna kedergi dep sanaydy. Biz Qazaqstan Respublikasynyng Sauda jәne integrasiya ministrligimen birlesip, búl mәseleni Euraziyalyq ekonomikalyq komissiyada qarau bastamasyn kóterip, atalghan praktikany tosqauyl retinde tanugha jәne ony joigha kýsh salamyz, – deydi Dmitriy Savelenko.

Adal bizneske aramza tosqauyl

Ekonomist Aziz Iskakov ta Resey qabyldaghan qauly qazaqstandyq biznes ýshin eleuli kedergige ainaluy mýmkin dep esepteydi. Degenmen ol reseylik sheshimning belgili bir naqty kýmәnderge negizdelgenin de atap ótedi.

– EAEO shenberinde bәrine ortaq tehnikalyq retteu jýiesi bar jәne Odaq aumaghyna osy talaptargha say kelmeytin tauarlardy kirgizuge tyiym salynghan. Búl talaptargha sәikestikti rastaytyn sertifikattardy әr eldegi tehnikalyq retteu salasyndaghy uәkiletti organdar akkredittegen arnayy úiymdar beredi. Odaqtyng jekelegen elderindegi akkredittelgen úiymdardyng sapasy men adaldyghyna qatysty pikirtalas bar, biraq ol eshqashan qazaqstandyq úiymdargha qatysty bolghan emes, – deydi Aziz Iskakov.

Onyng aituynsha, Qazaqstan óz úiymdarynyng júmysyna qatang baqylau jýrgizedi. Últtyq akkreditteu ortalyghy bar, ol jyl sayyn monitoring jasap, qajet bolghan jaghdayda keybir úiymdardyng qyzmetin toqtatady. Al endi reseylik Akkreditteu jónindegi federaldyq qyzmet qazaqstandyq әriptesterding júmysyn qayta teksermek pe? Ekonomisting pikirinshe, búl kedergi, eng aldymen, bizneske qarsy baghyttalghan.

– Ángime әrtýrli tauarlargha nemese olardyng partiyalaryna, әrtýrli brendterge, әr uaqytta, әr zauytta jәne әr elde óndirilgen ónimderge berilgen sertifikattar turaly boluy mýmkin. Olar adal óndirushiler men importtaushylardyng sapaly tauaryna berilgen be, әlde joq pa, manyzdy emes. Tipti siz óz tauarynyzdy Reseyge zandy týrde tasyp, salyq tólep, barlyq talapty saqtasanyz da, Reseyding basqa ónirinde, mýlde ózge tauargha berilgen sertifikat bireuge kýmәndi kórinse, siz biznesinizden aiyrylyp, qarajatynyzdy ala almay qaluynyz mýmkin, – deydi Iskakov.

Ol búl sheshimning yqtimal tәuekelderin EAEO-gha mýshe ózge elder de dúrys baghalap, ony EEK ayasynda birlese kóteredi dep ýmittenedi.

Alghashqy qúrban

Jana erejeler boyynsha alghashqy bolyp kýshi joyylghan sertifikat ta qazaqstandyq bolyp shyqty. Búl rette iri reseylik onlayn-kiyim dýkeni men reseylik sәnqoylar da zardap shekti.

13 aqpanda, yaghny tauar әkeluding jana tәrtibi engizilgennen keyin birneshe kýn ótken son, Rosakkreditasiya Adidas brendining krossovkalary men kiyimine berilgen sәikestik sertifikattaryn joydy. Reseyge búl brendting ónimderin Adidas Kazakhstan kompaniyasy jetkizgen. Ángime keminde on shaqty sertifikat turaly bolyp otyr.

Eger olardyng barlyghy bir akkreditteu ortalyghynda rәsimdelgen bolsa, sol jerden sertifikat alghan ózge kәsipkerler de kedendik baqylaudan óte almay qalu qaupine tap bolady. Eng soraqysy, olar búl turaly tek kedende túrghan kezde ghana bilui mýmkin. Al ýsh jolaqty sporttyq kostumderden bólek, EAEO elderi, sonyng ishinde Qazaqstan arqyly Reseyge taghy qansha tauar jetkiziletini әzirge beymәlim.

Abai.kz