Júma, 24 Shilde 2026
Ádebiyet 144 0 pikir 24 Shilde, 2026 saghat 15:52

Balalargha bazarlyq: Qazaq balalary ne oqyp jýr?

Suret: aiqara.kz, qazaqadebieti.kz sayttarynan alyndy.

Býgin balalar kontentin damytu – jay ghana mәdeny mәsele emes, últtyng ertenin aiqyndaytyn strategiyalyq mindet. Óitkeni balanyng sanasy bos kenistik emes: ol kýn sayyn kórgenin, estigenin boyyna sinirip, sol arqyly dýniyetanymyn qalyptastyrady.

Memleket te búl mәselege nazar audaryp, óskeleng úrpaqqa arnalghan otandyq, sapaly әri últtyq qúndylyqtargha negizdelgen ónimderdi kóbeytuding manyzyn kóterip keledi. Preziydent Qasym-Jomart Toqaev balalargha arnalghan qazaqtildi kontentting tapshylyghyna nazar audaryp, otandyq animasiya men balalargha arnalghan shygharmalardy damytu qajettigin birneshe ret atap ótken.

Búl – uaqyt kýttirmeytin mәsele. Óitkeni býgin balagha sapaly dýnie úsynbasaq, erteng onyng aqparattyq kenistigin ózge mәdeniyetter men tilder toltyrady. Osy baghytta Abai.kz aqparattyq  portaly balalargha arnalghan «Balalargha bazarlyq» aidary arqyly qazaq tilindegi shygharmalardy túraqty týrde úsynyp, últtyq әdebiyet pen balalar auditoriyasynyng arasyn jalghap keledi.

Býgin biz belgili qalamger, aqyn, jazushy Arasanbay Estenovting balalargha bazarlyq toptamasyn úsynamyz...

Balalargha arnalghan sapaly kontent kóbeygen sayyn qazaq tilining de qoldanys ayasy keneyip, jas úrpaqtyng ruhany immuniyteti kýsheye týsedi.

Kirpi

-Kirpi, kirpi, shyqshy ýiden
Týrpi, týrpi týirem,
Kerek bizge iynen.

Álgi ismer tiyin,
Tikpekshi eken kiyim.
Tentek qoyan dәuin,
Jamau kerek  auyn...

Kirpi sonda kýnk  etti:
«Jep qoyady Týlki epti
Ýlestirsem iynemdi!»
Dep dostaryn kýlki etti:

«Qoshaqan men Týlki»
(qozghalys oiyny)

Týlki:
Qoshaqanym,
Qonyrym,
Seni jaudan
Qorydym.
Jan dosymsyn
Zor baghan.
Jýr oinayyq,
Er maghan.

Qoshaqan:
Týlkishegim,
Týlenim,
Qulyghyndy
Bilemin.
Dostyq emes
Tilegin.
Sezer ony
Jýregim.

Susar bórki atamnyn

Qyrau shalghan basyna
Susar bórki jarasar,
Atamyzdyng jasyna
Auylda kim talasar?..

Bәiterekke tenelgen
Atam júrtqa syily adam.
Shyghys halqy ejelden
Bóriktini syilaghan.

Aqsaqaly atandy
Keng peyildi kórkimen.
Sonadaydan atamdy
Tanidy auyl bórkinen.          

Men oqushy atandym

Úqsatpa meni basqagha,
Eseydim, alty jastamyn.
Qosh aityp endi baqshagha,
Mektepke joldy bastadym.

Qayyrmasy:

Erkesi edim atamnyn,
Erkesi edim apamnyn,
Tolyp biyl altygha
Men oqushy atandym.

Qúraldarym bek kerim,
Mine, synyp, mektebim.
Tisim ketik bolghanmen,
Biletinim kóp menin.

Toqyldaq

Túmsyghy – «qaylasy»,
Qúrt bitken jayl(y) asy.
Jaghymdy jaqsy qús,
Elge kóp paydasy.

Áueni: «Toq-toq, toq!
Qúrtqa jol joq-joq, joq!»
Toqyldaq, toqyldat,
«Qaylandy» soq-soq, soq!

Tabighat jaqtasy,
Ziyankes - jaqpasy.
Nu orman-toghaydyn
Tazalyq patshasy.

Áueni: «Toq-toq, toq!
Qúrtqa jol joq-joq, joq!»
Toqyldaq, toqyldat,
«Qaylandy» soq-soq, soq!

Biz  gharyshker bolamyz

Armany bar bir ghana,
Talaby zor balamyz.
Shynyghumen shyndala,
Tez-aq ósip, tolamyz.

Júldyzdardy jaghalay,
Aygha baryp qonamyz.
Túnghysh Toqtar aghaday
Biz gharyshker bolamyz.

Tasbaqa-nindzya

Namys otyn jaugha bermes,
Jekpe-jekte kelmes tendes.
Batyldardy dosqa balar,
Jaujýrekti tasbaqalar.

Qayyrmasy:

Miki, Leo, Doni, Rafa,
Dostyq ýshin bolmas qapa.
Qoldarynan keler bәri,
Sheberlerding sheberleri.

Birin-biri qoshtap-qostar,
Tatu-tәtti batyl dostar.
Qarsylasyn jasqap alar,
Segiz qyrly tasbaqalar.

Pingvinder әni

Úshpasam da qalyqtay,
Suda jýzem balyqtay.
Múzda eshbir taymaytyn
Tabanym bar sharyqtay.

Tirshilikte kýi-keruen,
Jalyqpas esh biyleuden,
Menen kórip adamdar
Frak kiidi ýirengen.

Antarktida ­– mekenim,
Óte, shalghay shettemin.
Jayau jýrip adamsha-aq,
Maqsatyma jetkemin.

Arystan

Jelmen jýirik
jarysqan,
Ang patshasy –
Arystan.

Aybatty da
Qyraghy.
Ystyq ólke
Túraghy.

Sonda mәngi
túrady,
Patshalyghyn
Qúrady.

Nauryz toyy 

Aq kóbeyer –
Sary uyz,
Keldi qútty
Nauyryz.

Nauryz toyy –
Jyl basy,
Nauryz bata –
Jyr basy.

Kóktem

Qardan arshyp
Belesti,
Jyly-jyly
Jel esti.
Asyr salyp
Oynaymyz,
Nauryz toyyn
Toylaymyz.

Jau, janbyr

Jau-jau, janbyr, jau janbyr,
Qyrlarymdy jandandyr.
Shólin basyp balausa,
Boy kótersin aluan gýl.

Jau-jau, janbyr, jaua ber.
Mauqyn bassyn qara jer.
Auamyzdy tazartyp,
Dalamyzgha daua ber.

Tók ayamay qúnaryn,
Bassyn dala qúmaryn.
Egistikter jelkildep,
Shomyltsyn kól qúraghyn.

Mamyr merekesi

Kýy qalyqtap qalamda,
Jelbireydi kók tuym.
Júrt jinalghan alanda
Qyzyl sharlar kóp býgin.

Shyrqalady әueni
Úlystardyng san aluan.
Mereke búl әdemi
Birlik kýni sanalghan.

Shattyq әnder sharyqtap,
Tildeskendey kók pen jer.
Tóbemizde qalyqtap,
Shattanady kepterler.

Arasanbay Estenov

Abai.kz

0 pikir