Dublyaj
Bayaghyda, sәbet zamanynda, «Qazaqfilim» dublyajy ýzdik boldy.
Ázerbayjandar týsirgen «Sóngen ottyng sәulesi», tәjikting «Siyauysh turaly anyzy» (fotoda), «Qoldy bolghan jeti kýieui», týrikmenning «Kelini», ózbekterding Biruni, Hamza turaly filimderi, «Qyrghyzfilimnin» myqty tuyndylary qazaq tiline keremet audaryldy.
Búdan bólek, «Mosfilim» men «Lenfilim» ónimderin qazaqtyng ózi týsirgendey órnekti tilmen kesteledi. Qazaqtyng kinosy eken dep qala jazdaytynbyz.
Bir ghana Novoselisevting («Qyzmettester hikayasy»): «Vchera ya slovno s sepy sorvalsya» degenin «Keshe men asyr cap, tәuir jeligippin» dep audaru ghajap emes pe? (Qaybir jyly osyny bir arna «Men keshe qarghybaudan bosanyp ketippin» dep audara salghan).
Nemese «Kakaya muha ukusila tebya?» degendi janaghy arna («Astana» ghoy deymin) «Seni qanday shybyn shaghyp aldy?» dep audarghan.
Al «Qazaqfilimnin» núsqasy – «Seni ne týlen týrtti-ey?» bolatyn.
Qazaq tilining mәiegin biletin adamdar sóz-sóilemdi osylay qazaqy qalyptan aumay tәrjimeleushi edi.
Qazir... osy audarylghan filimderding bәri efirde joq. «Qazaqfilimnin» arhiyvinde bar ma, joq pa, ony da bir Qúday biledi. Qaybir jyly ittey bop izdep tappagham: biri birine silteydi. «Qazaqstan» últtyq arnasy, «Habar», basqa da arnalar býginde osylardyng birin kórsetpeydi. Eskirgen, týkke jaramaytyn, kóne kón etiktey kóretin shyghar.
Telearnalar býginde basqa... óte manyzdy sharualarmen... týrik serialdarymen ainalysyp jatyr.
Isterine Qúday bereke bersin, degenmen... janaghy eski audarma-filimderdi aptasyna demeyin, aiy da qúrysyn, «Beu, qyzdar-ay» telefilimindegi Serke (Esbolghan Jaysanbaev) aitpaqshy... «tym bolmasa!»... ýsh aida bir berip qoigha bolmay ma eken? Ol filimderding qazaqshasyn shashyna aq týsken («aq týsken» deppin-au, voobshe bar shashy týsken) men siyaqtylar ghana bilip, eske alyp otyruy kerek pe?
Jaqsy audarmanyng ýzdik ýlgilerin keyingiler de kórse degenim ghoy. Búrynghylar da eske týsirgisi keler. Ras, ghalamtorda orysshalary túr. Biraq biz... úmytyp ketpesek... qazaqpyz ghoy! Bar dýniyeni qazaqsha kóruimiz kerek emes pe?
Áytpese sol audarmalargha biri rejisser, biri redaktor, biri tәrjimeshi bolghan Serik Jarmúhamedov, Sәliha Sәmbetova, Ayaghan Saghaev, Ámirtay Bóriyev, Túrysbek Sәuketaev, Mayra Ábuseyitova, Darigha Tnalina, t.b. beker júmys istegen bolyp shyqpay ma?
Ghajap artister – Múhtar Baqtygereev pen Altynbek Kenjekovtin, Atageldi Ysmayylov pen Tanat Jaylybekovtin, Farida Shәripova men Raushan Áuezbaevanyng býkil jan-jýregin bergen enbekteri esh ketkeni me?
Býgingi audarmashylargha ýlgi bolatyn ýzdik dýniyeler úmytylmasa eken deymin.
Sәken Sybanbay
Abai.kz