Premier-ministr Oljas Bektenov Memleket basshysynyng otandyq farmasevtikalyq ónerkәsipti damytu jónindegi tapsyrmalaryn jýzege asyru shenberinde Otandyq kәsipkerler kenesi otyrysyn ótkizdi.

Jiyngha memlekettik organdardyn, «Atameken» ÚKP basshylary, salalyq qauymdastyqtar men biznes ókilderi qatysty.

Otyrys barysynda Premier-ministr Oljas Bektenov otandyq densaulyq saqtau, farmasevtika jәne medisina ónerkәsibin damytu halyqtyng ómir sýru sapasy men últtyq ekonomikanyng túraqtylyghyna tikeley әser etetinin atap ótti.

«Adamgha baghdarlanghan memleket qaghidaty Preziydentimiz Qasym-Jomart Kemelúly Toqaevtyng bastamasymen qabyldanghan jana Konstitusiyanyng negizgi ózegine ainaldy. Yaghni, adam kapitalyn damytu memleket qyzmetining strategiyalyq baghyty retinde tanyldy әri ol Ata zanda naqty bekitildi. Búl, óz kezeginde otandyq densaulyq saqtau jýiesin odan әri damytu ýshin de tyng tәsilderdi talap etedi», — dedi Oljas Bektenov.

«Atameken» ÚKP tóralqa tóraghasy Qanat Sharlapaevtyng aituynsha, býginde elimizde 209 otandyq óndirushi tirkelgen, onyng 43-i dәrilik zattar óndirisimen, 166-sy medisinalyq búiymdar shygharumen ainalysady. Qazirgi tanda 31 qazaqstandyq tauar óndirushimen 2 mynnan astam farmasevtikalyq ónim týrin jetkizu boyynsha 83 úzaqmerzimdi shart jasalghan. 2025 jylghy jeltoqsannan beri 316,3 mlrd tenge bolatyn 6 investisiyalyq joba iske qosylyp, nәtiyjesinde 400-ge juyq dәrilik zat týrin shygharu, 1,1 mynnan astam júmys ornyn qúru jәne eksporttyq әleuetti keneytu kózdelgen.

Ýkimetting qoldauymen uәkiletti organdarmen birlesip, baghany kezen-kezenimen retteu boyynsha júmys jalghasuda. Býgingi tanda búl shara reseptsiz satylatyn 2,5 myngha juyq dәri-dәrmekti qamtydy, sonday-aq qúny 1 AEK-ke deyingi taghy 1,8 myng resept arqyly beriletin dәri-dәrmek boyynsha uaghdalastyqqa qol jetkizildi. Medisinalyq jәne farmasevtikalyq baqylau komiytetining taldauyna sәikes, biylghy 1 toqsanda 631 dәri-dәrmek týri boyynsha bagha orta eseppen 24,6%-gha tómendegen. Sonday-aq dәrilik zattar men medisinalyq búiymdardy «bir tereze» qaghidaty boyynsha tirkeudi jedeldetu tetikteri pysyqtaluda, búl olardyng naryqqa shyghu merzimderin qysqartugha mýmkindik beredi.

Dәrilik zattardyng baghasyn retteu mәseleleri boyynsha farmasevtikalyq qyzmetti qoldau jәne damytu qauymdastyghy týrindegi zandy túlghalar birlestigining basshysy Marina Durmanovanyng bayandamasy tyndaldy. Últtyq statistika burosynyng derekterine sәikes, 2025 jyly elimizde farmasevtikalyq ónim óndirisining kólemi 191,1 mlrd tengeni qúrady, 2024 jylmen salystyrghanda ósim 8,7%-gha artqan. Naryqtyq erekshelikterdi eskere otyryp, otandyq preparattargha bagha belgileu jýiesin jetildiruge qatysty úsynystar aityldy.

«Euraziyalyq medisinalyq qauymdastyghy» ZTB atqarushy diyrektory Sәule Satybaeva TMKKK jәne MÁMS shenberinde dәri-dәrmek pen medisinalyq maqsattaghy búiymdardy satyp alu mәselesin kóterdi. Otandyq óndirushilerge arnalghan preferensiyalardy kýsheytu jәne bagha belgileu bóliginde úzaqmerzimdi sharttardyng túraqtylyghyn arttyru mýmkindikterin qarastyru úsynyldy. Sonday-aq otandyq óndiristing bar ekenin eskere otyryp, dәrilik zattardy halyqaralyq úiymdar arqyly satyp alu tetikterining ashyqtyghyna erekshe nazar audaryldy.

Otandyq medisinalyq tehnika óndirisin damytu boyynsha «Sintez-KZ medisinalyq holdingi» JShS diyrektory Igori Rybin úsynystar aitty. Atalghan bastamalardyng qatarynda qazaqstandyq tauar óndirushilermen úzaqmerzimdi sharttar jasasu praktikasyn janghyrtu, ofteyk–kelisimsharttardy engizu jәne QR-da akkredittelgen synaq zerthanalaryn qúru bar.

Densaulyq saqtau ministri Aqmaral Álnazarova dәri-dәrmekpen qamtamasyz etu jýiesin reformalau boyynsha jýrgizilip jatqan júmystar turaly aityp, ashyqtyqqa, dәri-dәrmek qúnyn tómendetuge jәne sifrlyq tehnologiyalardy engizuge basa nazar audarylyp otyrghanyn atap ótti. Úzaqmerzimdi sharttar boyynsha 5 mynnan astam pozisiya qayta esepteldi jәne ótken jyldyng shildesinen bastap jana baghalar belgilendi. 2025 jyldyng qorytyndysy boyynsha qabyldanghan sharalar esebinen birynghay distribiutordy satyp alu kezinde shamamen 75 mlrd tenge kóleminde budjet qarajatyn ýnemdeuge qol jetkizildi.

Premier-ministr Oljas Bektenov farmasevtikalyq ónim óndirisin úlghaytu, tehnologiyalar transferi, halyq ýshin medisinalyq qyzmetterding qoljetimdiligi men sapasyn arttyru baghyttarynda memleket pen biznesting birlesken júmysynyng qajettiligine nazar audardy.

«Otandyq óndirushilerdi qoldau basymdyqqa ie boluy kerek jәne búl barlyq salagha qatysty. Biz barlyq baghytta, sonyng ishinde medisinalyq tehnika jәne dәrilik zattarmen ózin-ózi qamtamasyz etu boyynsha júmys isteuimiz qajet. Búl – manyzdy mәsele. Ýkimet kәsipkerlik qyzmetti retteu sayasaty ayasynda baqylau jәne әkimshilik jýktemeni azaytu, sonday-aq biznesting memlekettik qoldau sharalaryna qoljetimdiligin keneytu júmystaryn jalghastyrady. Óz kezeginde, biznes tarapynan әleumettik jauapkershilikpen qatar, halyqtyng keng auqymy ýshin qoljetimdi baghada qauipsiz әri sapaly farmasevtikalyq ónimdermen qamtamasyz etu baghytynda naqty qadamdar qajet», — dep atap ótti Oljas Bektenov.

Otyrys qorytyndysy boyynsha Premier-ministr memlekettik organdargha birqatar tapsyrma berdi:

Densaulyq saqtau ministrligine osy jyldyng 1 shildesine deyin «bir tereze» qaghidaty boyynsha dәrilik zattar men medisinalyq búiymdardy tirkeudi qamtamasyz etu tapsyryldy. Osy jyldyng 1 mausymyna deyin kóterme jәne bólshek segmenttegi qúny 1 ailyq eseptik kórsetkishke deyingi dәrilik zattardyng baghasyn deregulyasiyalau júmystaryn ayaqtau qajet, al 1 ailyq eseptik kórsetkishten joghary baghalar boyynsha biylghy 1 jeltoqsanyna deyin ayaqtau kerek.

Densaulyq saqtau ministrligine «Atameken» Últtyq palatasymen jәne mýddeli memlekettik organdarmen birlesip, bagha belgileuding halyqaralyq tәsilderin taldau negizinde otandyq óndiristegi dәrilik zattar men medisinalyq búiymdardyng әdil naryqtyq baghasynyng tengerimin qamtamasyz etu tapsyryldy.

Búdan bólek, lokalizasiyalau qúraly jәne servistik infraqúrylym retinde medisinalyq tehnikany jetkizuge úzaqmerzimdi sharttar jasasu tetigi boyynsha úsynystar engizu.

Últtyq ekonomika ministrligi mýddeli memlekettik organdarmen birlesip, qosylghan qún salyghynyng birynghay jenildetilgen mólsherlemesin belgileu mәselesin qarastyryp, dәrilik zattar men medisinalyq búiymdardy importtau jәne ótkizu kezinde salyq salu tәsilderin birizdendiru boyynsha sharalar qabyldasyn.

Abai.kz