Jetpisinshi jyldary afrikalyq elderge tehnikalyq kómek kórsetu baghdarlamasy ayasynda italiyandyq kenesshi, kәsipker Ernesto Sirolly Ontýstik Zambiyagha attanady. Búl — jay ghana issapar emes, damushy elderge "órkeniyet әkelemiz" degen ór kókirek Batystyng kezekti talpynysy edi.
Olar Zambezy ózenining boyyndaghy shúrayly anghargha taban tireydi. Tabighaty tamasha, topyraghy qúnarly, aua rayy qolayly.
Biraq osynday bay jerde jergilikti halyq auyl sharuashylyghymen ainalyspaytyny olardy tanghaldyrady
Biraq olar búl súraqtyng jauabyn izdep bas qatyrmaydy. Eshkimnen súramaydy da...
Kerisinshe, ózderimen ala kelgen italiyan qyzanaqtarynyng túqymyn seuip, zambiyalyqtargha "naghyz eginshiliktin" ne ekenin ýirete bastady. Ózderi oilaghanday-aq, qyzanaqtar jaqsy ósip kele jatqanda. jergilikti halyqqa «Mine, qaranyzdar, auyl sharuashylyghymen ainalysu degen – osynday onay nәrse!» – dep maqtana bastaydy.
Biraq tabighattyng ó erejesi bar.
Bir týnde ózennen eki jýzdey susiyr shyghyp, pisip qalghan qyzanaqtardy jep ketedi.
Italiyandyqtar shashtaryn júlyp, esengirep jatqanda, jergilikti halyq «Nege búl jerde egin ekpeytinimizdi týsindinder me?» - deydi..
— Nege búny búryn aitpadynyzdar?
— Sizder súradynyzdar ma?.
Búl bir oqigha ghana emes. Búl — ondaghan, jýzdegen osynday sәtsiz jobalardyng betperdesin ashqan shynayy kórinis. Álemning әr týkpirinde damushy elderge kómek kórsetu degen jeleumen syrttan kelgen sarapshylar sol elding naqty jaghdayyna, tabighatyna, tarihyna, mәdeniyetine ýnilmesten sheshim qabyldap jatady. Olar kóbine bir ghana nәrseni úmytady: jergilikti halyq – jay «qabyldaushy» emes, ózining ómirin, bolmysyn, tәjiriybesin jaqsy biletin subekt.
Búl oqigha – tek Afrikadaghy oqigha emes. Búl — kenes zamanyndaghy ortalyqtan basqarylatyn reformalardyn, halyqaralyq úiymdardyng jobalarynyn, qazirgi zamanghy «әleumettik startaptar» men donorlyq baghdarlamalardyng da ashy shyndyghy.
Súramay túryp sheshim qabyldau — eng qauipti qatelik. Kense tórinde otyryp, kartamen júmys istep, PowerPoint kórsetip, «bizding tәsil – әmbebap» deu onay. Biraq shynayy ómirde әrbir auyldyn, әrbir halyqtyn, tipti әrbir ózen angharynyng da óz logikasy, óz danalyghy bar.
Sirolly búl oqighadan keyin ózining barlyq júmys әdisin týbegeyli ózgertedi. Ol «ýnsiz tyndau» prinsiypin negizge alady. Onyng aituynsha, kez kelgen kómek ýsh súraqtan bastaluy kerek: Sender ne qalaysyndar? Ne istegilering keledi? Biz kómektese alamyz ba?
Sol sekildi, bizding Oqu-aghartu ministrining ózi bar, Orta bilim beru komiytetining tóraghasy bar, "Órleui" bar, basqasy bar - bәri múghalimderdi ýiretip jatyr..
4000 pedagog-sheberdi onlayn jinaghanda ministr olargha ne ýirete aldy?
Dýniyejýzilik úiymdar "Sirolly keysin" taldap-talqylap sabaq aldy.
Olar tәjiriybe býkil kómek kórsetu filosofiyasyn qayta oy eleginen ótkizip jatyr..
Sabaq qanday?
Eger shyn kómektesking kelse — aldymen tynda.
Eger ózgertking kelse — týsin.
Al eger tek ýiretking kelse "susiyrlar jep ketpeytinine" senimdi bol.

Ómir Shynybekúly,

QR Bilim salasynyng qúrmetti qyzmetkeri

Abai.kz