Sәrsenbi, 6 Mamyr 2026
Beles 109 0 pikir 6 Mamyr, 2026 saghat 14:00

Qazaqstanda iri data-ortalyq salynbaq

Suret:24 kanal saytynan alyndy

Qazaqstanda qúny 1,5–3 mlrd AQSh dollaryna deyin jetetin iri data-ortalyq (Data Center) salu turaly bastama elding sifrlyq ekonomikasyna jana serpin berui mýmkin. Joba ayasynda Qazaqstan Respublikasynyng Jasandy intellekt jәne sifrlyq damu ministrligi halyqaralyq konsorsiummen memorandumgha qol qoyghan. Konsorsium qúramyna Dornan Engineering Group jәne Ample Solutions Hong Kong kiredi. Joba turaly aqparat qazaqstandyq jәne halyqaralyq iskerlik basylymdarda jariyalandy.
Data-ortalyqtyng auqymy qanday?
Aldyn ala mәlimet boyynsha, jana ortalyqtyng quaty 50-den 200 megavatqa deyin bolady. Eger tolyq quattaghy Tier IV dengeyindegi nysan salynsa, investisiya kólemi 3 mlrd dollargha deyin jetui yqtimal. Sonymen birge túraqty elektrmen qamtamasyz etu ýshin quaty 250 MVt-qa deyingi gaz elektr stansiyasyn salu qarastyrylyp otyr. Onyng qúny shamamen 200–400 mln dollar aralyghynda baghalanuda.
Nelikten búl joba manyzdy?
Sarapshylardyng pikirinshe, búl bastama Qazaqstannyng tek Ortalyq Aziyada ghana emes, býkil Euraziya kenistiginde sifrlyq habqa ainalu strategiyasymen tikeley baylanysty.
Býginde әlemde jasandy intellekt, búltty esepteu (cloud computing), ýlken derekter (Big Data) jәne kiyberqauipsizdik salalary qarqyndy damyp keledi. Múnday baghyttar joghary ónimdi data-ortalyqtarsyz jýzege aspaydy. Sondyqtan Qazaqstannyng búl naryqqa enui strategiyalyq túrghydan manyzdy.
Ministrlik mәlimetinshe, Qazaqstannyng salqyn klimaty, geografiyalyq ornalasuy jәne salystyrmaly týrde qoljetimdi energiya resurstary halyqaralyq data-ortalyqtardy ornalastyrugha qolayly jaghday qalyptastyrady.
Ekonomikagha әseri qanday?
Ekonomikalyq túrghydan múnday joba birneshe manyzdy nәtiyje berui mýmkin:
Birinshiden, sheteldik investisiya kólemi artady.
Ekinshiden, qúrylys, energetika, IT jәne telekommunikasiya salalarynda jana júmys oryndary ashylady.
Ýshinshiden, Qazaqstandaghy sifrlyq servisterding tәuelsizdigi kýsheyedi.
Qazirgi tanda kóptegen sifrlyq servisterding serverleri shetelde ornalasqan. Eger iri ónirlik data-ortalyq iske qosylsa, memlekettik derekterdi, qarjy sektoryn, elektrondy saudany jәne jasandy intellekt infraqúrylymyn el ishinde damytugha mýmkindik tuady.
Tәuekelder de joq emes
Sonymen birge múnday megajobanyng kýrdeli tústary da bar. Eng negizgi mәsele — energiya tútynu. 200 MVt quat tútynatyn data-ortalyq keybir shaghyn qalalardyng elektr qajettiligimen shamalas. Sondyqtan qosymsha gaz stansiyasyn salu — qajetti qadam.
Ekinshi mәsele — kadr dayarlyghy. Múnday infraqúrylymdy basqaru ýshin joghary bilikti IT-injenerler, jelilik arhiytektorlar jәne kiyberqauipsizdik mamandary qajet.
Geosayasy mәni
Búl bastama Qazaqstannyng tek shiykizat eksporttaushy el emes, tehnologiya eksporttaytyn memleketke ainalu niyetin kórsetedi. Eger joba sәtti iske assa, Qazaqstan ónirdegi derekterdi saqtau, óndeu jәne jasandy intellekt servisterin úsynatyn negizgi ortalyqqa ainaluy mýmkin.
Sarapshylardyng baghalauynsha, búl bastama bolashaqta «Sifrlyq Jibek jolynyn» qazaqstandyq bóligine ainaluy yqtimal.

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

Ádebiyet

Ólgen kitaptar

Túrdyhan Aydarhanúly 1721
Áne, kórding be?

Amerikanyng qarjylyq jýiesin kimder ústap túr?

Beysenghazy Úlyqbek 1474