Sәrsenbi, 3 Mausym 2026
«Soqyr» Femida 119 0 pikir 3 Mausym, 2026 saghat 16:03

BÚÚ Qauipsizdik kenesine reforma kerek!

Suret: vikiypediya saytynan alyndy

BÚÚ Bas Assambleyasy 3 mausymda Qauipsizdik Kenesining keybir túraqty emes mýshelerin saylaydy. Germaniya da oryn alu ýshin baryn saluda.

Qauipsizdik Kenesi BÚÚ-daghy eng bedeldi organ. BÚÚ Jarghysyna sәikes, Qauipsizdik Kenesi «halyqaralyq beybitshilik pen qauipsizdikti saqtau ýshin negizgi jauapkershilikti kóteredi». Qauipsizdik Kenesining qararlary BÚÚ-gha mýshe barlyq memleketter ýshin mindetti. Qauipsizdik Kenesi sanksiyalar engize alady, beybitshilik kýshterin ornalastyra alady jәne kýsh qoldanugha rúqsat bere alady.

Qauipsizdik Kenesining bes túraqty mýshesining veto qúqyghy bar: Amerika Qúrama Shtattary, Resey, Qytay, Úlybritaniya jәne Fransiya. Sonymen qatar, on túraqty emes mýshe bar, olardyng beseui jyl sayyn eki jyldyq merzimge saylanady. Qazirgi uaqytta Germaniya osy oryndardyng birine talasuda.

Germaniya BÚÚ Qauipsizdik Kenesinde alty merzim qyzmet etti, songhysy 2019/20 jyldary boldy. 2027/28 jyldardaghy Qauipsizdik Kenesindegi oryngha ýmitker retinde Germaniya Avstriya, Portugaliyamen bәsekege týsip otyr. Saylaudyng sәtti ótui ýshin 193 mýshe memleketting ýshten ekisining dauysy qajet.

Germaniya AQSh-tan keyingi Birikken Últtar Úiymyna eng kóp aqsha audarghan el bolyp tabylady. Solay bola túra Germaniyagha búl artyqshylyq úpay әkelmeui mýmkin. Sebebi «nasis Germaniya 6 million evreydi qyrdy» degen tarihy fakt aldyn kes-kestey beredi. Key elder Germaniya eki týrli pozisiya ústanady dep sanaydy.

Germaniya Syrtqy ister ministri Validfurt Niu-Yorkte Deutsche Welle agenttigine bergen súhbatynda «Birikken Últtar Úiymy qysymgha úshyrap jatyr» dedi, ol sonymen birge «Mening oiymsha, diplomatiyanyng әli de sheshushi manyzy bar, óitkeni ol әlsizder kýshtilerdi jene alatyn jaghdaydan aulaq bola alady» dep qosty. Múnda ol Tramptyng әreketin menzegeni anyq.

Ol sonday-aq Birikken Últtar Úiymynyng halyqaralyq qaqtyghystardy sheshude ýlken ról atqaratynynan ýmitti.

Ukraina men Irandaghy soghysta, basqa da kóptegen qaqtyghystarda BÚÚ óte passivti bolyp kórindi. Onyng sebebi Qauipsizdik Kenesining túraqty mýshelerining soghysqa tikeley qatystylyghyn da jatyr. Naqty aitsaq, Resey Ukrainagha qarsy agressiyalyq soghys bastady, al Amerika Qúrama Shtattary Irandy bombalady. Olar bilgenin istep, soghysty toqtatu turaly qararlargha veto qoyyp, Qauipsizdik Kenesin is jýzinde oiynshyqqa ainaldyrdy.

Germaniya Syrtqy ister ministri Validfol múnday Qauipsizdik Kenesin reformalau qajet dep sanaydy, búl pikirdi BÚÚ Bas hatshysy Guterrish te qoldaydy. Olar býgingi әlemdik jaghday mýldem basqasha, Ekinshi dýniyejýzilik soghystan keyingi dәuirmen úqsamaydy degen uәj aitady.

Germaniya, Japoniya, Braziliya jәne Ýndistan úzaq uaqyt boyy Qauipsizdik Kenesinde túraqty oryn aludy talap etip keledi jәne olar Afrika elderine de eki oryn berilui kerek dep sanaydy. Sonymen qatar, Afrika, Aziya jәne Latyn Amerikasy ýshin de tórt-bes túraqty emes oryn qúryluy kerektigin algha tartady.

Degenmen, búl talaptar әli oryndalghan joq jәne bolashaqta da oryndaluy ekitalay siyaqty, óitkeni Qauipsizdik Kenesining bes túraqty mýshesi óz artyqshylyqtarynan bas tartugha kelisim bermesi anyq.

Abai.kz

0 pikir