Seysenbi, 9 Mausym 2026
Arasha 156 0 pikir 9 Mausym, 2026 saghat 14:32

Qyrghyzdar qazaqqa agha últ bolghan ba?!

Suret: Egemen Qazaqstan saytynan alyndy

Alda Qyrghyzstanda preziydent saylauy ótkeli túr. Osy saylau saldarynan bir kezderi jaqyn aralasqan eki sayasatkerding joly ekige aiyrylyp, býginde olardyng birining ýstinen sot isi qaralyp jatyr. Jalpy, aldaghy sayasy nauqan búrynghylardan ózgeshe ótui mýmkin. Tipti onyng sony soltýstik pen ontýstik arasyndaghy qayshylyqtardyng kýshengine alyp kelu qaupi de joq emes.

Áriyne, Qyrghyzstanda tynyshtyq pen túraqtylyqtyng saqtalghany biz ýshin de manyzdy. Kórshi eldegi kelisim - býkil Ortalyq Aziyanyng túraqtylyghy. Biz әrdayym Qyrghyzstannyng beybit jәne berekeli bolghanyn qalaymyz.

Degenmen, iri sayasy nauqan qarsanynda keybir sayasy tehnologtar qoghamdy biriktiru ýshin syrtqy "jau" beynesin qalyptastyrugha tyrysatyn jaghdaylar jii kezdesedi. Búl joly "tandau" qazaq halqyna týskendey. Songhy uaqytta Qyrghyzstannyng aqparattyq kenistiginde qazaqtargha qatysty jaghymsyz pikirlerding jiyiley týskeni bayqalady, óshpendilik órship túr dese artyq emes.

Eger múny tek әleumettik jelidegi sauatsyz marginaldardyng jazbalary desek, asa mәn bermeuge bolar edi. Biraq búl talqylaugha keybir qalamgerler men qoghamdyq pikir kóshbasshylarynyng da aralasa bastauy alandatady.

Búl qúbylystyng sebepteri әrtýrli boluy mýmkin. Degenmen, uaqytsha saylau ýshin ghasyrlar boyy auyly aralas, qoyy qoralas qos bauyrlas halyqtyng arasyna syzat týsiretin әreketterding eshqaysysy jaqsylyqqa aparmaytyny anyq.

Enesay angharynda  8-9 ghasyrda qúrylghan Qyrghyz imperiyasy kóp úzamay qúlap qaldy. Al qazaq “qazaq” dep atalmay túryp, qazirgi Jetisu jerinde bizding eramyzgha deyin Ýisin imperiyasyn qúryp - bizding jyl sanauymyzdyng 4-5 ghasyryna deyin Úly Jibek jolynyng saqshysy qyzmetin atqardy. Odan 2-ghasyrda Qanly imperiyasy bólinip shyqty. Sol dәuirde dýniyeni dýrkiretken Ghún imperiyasynyn, odan keyingi әigili Týrik qaghanatynyng halqy da oghyz ben qypshaqtyng arghy tegi, qazirgi qazaq, ózbek, qyrghyz, úighyr jәne t/b týrki әlemining týp tamyry ekeni barshagha mәlim. Shynghyshannyng kezindegi әrqaysysy jeke-jeke handyq qúrghan Jalayyr, Kerey, Qonyrat, Nayman jәne taghy basqa halyqtar da dәl qazirgidey “qazaq” dep atalmasa da qazirgi qazaqtyng atalary ekeni tarihy fakt.

Abai.kz

 

 

0 pikir