Qazaqstanda JOO aqysy qansha?
Freedom Life ómirdi saqtandyru kompaniyasynyng mamandary joghary oqu oryndary jariyalaghan oqu aqysynyng tarifterin taldap, olardy halyqtyng tabys dengeyimen salystyryp, otbasy budjetine aitarlyqtay salmaq salmay oqu aqysyn tóleu ýshin qanday tabys qajet ekenin eseptedi.
Últtyq statistika burosynyng mәlimetinshe, 2026 jyldyng I toqsanynyng qorytyndysy boyynsha Qazaqstandaghy medianalyq jalaqy 331,5 myng tengeni, al ortasha jalaqy 461,5 myng tengeni qúrady. Medianalyq jalaqy «ortasha» qyzmetkerding tabysyn dәlirek kórsetedi, óitkeni jaldamaly qyzmetkerlerding jartysy osy somadan az, al jartysy odan kóp jalaqy alady.
Bir jyldyq oqu qúny qansha?
Jaqynda jariyalanghan tarifterge sәikes, qarastyrylghan qazaqstandyq joghary oqu oryndaryndaghy oqu aqysy 1,1 mln tengeden bastalady. KIMEP uniyversiytetinde búl soma 5,9 mln tengege, al Nazarbayev University bakalavriatynda jylyna shamamen 7,6 mln tengege deyin jetedi.

Derekkóz: ashyq aqparat kózderi
Esepteudi jýrgizgen: Freedom Life ÓSK
Esepteuler 331,5 myng tenge kólemindegi medianalyq jalaqy negizinde jasaldy. Oqu aqysy bilim beru baghdarlamasyna, fakulitetke, kursqa jәne akademiyalyq kreditter sanyna baylanysty ózgerui mýmkin.
Oqu aqysyn tóleu ýshin otbasynyn tabysy qanday boluy kerek?
Otbasy budjetine týsetin jýktemeni baghalau ýshin Freedom Life mamandary oqugha otbasynyng jyldyq tabysynyng 15%-ynan aspaytyn qarajat júmsalatyn eseptik modelidi qoldandy. Búl – resmy normativ emes, aghymdaghy shyghyndardyng basym bóligin qysqartpay oqu aqysyn tóleuge mýmkindik beretin shartty ssenariy.

Derekkóz: ashyq aqparat kózderi
Esepteudi jýrgizgen: Freedom Life ÓSK
Osylaysha, jylyna 1,5 mln tenge túratyn salystyrmaly týrde qoljetimdi oqu aqysyn tóleu ýshin otbasynyng jiyntyq ailyq tabysy shamamen 833 myng tengeni qúrauy qajet. Búl bir qazaqstandyq qyzmetkerding medianalyq jalaqysynan 2,5 ese joghary jәne ortasha jalaqydan 1,8 ese kóp.
Eger otbasynda eki adam júmys istep, әrqaysysy medianalyq jalaqy alatyn bolsa, olardyng jiyntyq tabysy aiyna shamamen 663 myng tengeni qúraydy. Múnday jaghdayda da 1,5 mln tenge kólemindegi bir jyldyq oqu aqysyn tóleu otbasynyng jyldyq jiyntyq tabysynyng shamamen 19%-yn talap etedi.
Áriyne, búl aqyly joghary oqu ornynda bilim alugha mýmkindigi bar qazaqstandyqtardyng naqty ýlesin kórsetpeydi. Bir qyzmetkerding tabysy otbasynyng jalpy budjetin, jinaqtarynyng bar-joghyn, balalar sanyn jәne mindetti shyghyndaryn tolyq sipattay almaydy. Degenmen esepteuler aldyn ala jinaqsyz oqu aqysyn tóleu mýmkindigi kóbine tabysy ortasha dengeyden edәuir joghary otbasylargha tәn ekenin kórsetedi.
Otbasy budjetine týsetin auyrtpalyqty qalay azaytugha bolady?
Negizgi qarjylyq qiyndyq birneshe million tengeni dәl oqugha týser aldynda tabu qajettiliginen tuyndaydy. Eger bilim alugha arnalghan kapitaldy aldyn ala jinaqtay bastasa, iri somany birneshe jylgha bólingen shaghyn túraqty jarnalarmen almastyrugha bolady.
Úzaq merzimdi jinaqtaudyng tiyimdi qúraldarynyng biri – Memlekettik bilim beru jinaqtau jýiesi ayasynda júmys isteytin Freedom Keleshek ómirdi jinaqtaushy saqtandyru baghdarlamasy.
«Freedom Keleshek baghdarlamasy aghymdaghy jyly 5 jasqa tolatyn balalargha memleketten 60 AEK kóleminde bastapqy bilim beru kapitalyn, al әleumettik osal sanattargha jatatyn balalar ýshin 120 AEK kóleminde qarajat qarastyrady. Sonymen qatar jinaq somasyna jyl sayyn 5% nemese 7% mólsherinde memlekettik syilyqaqy esepteledi. Memlekettik syilyqaqynyng eng joghary mólsheri – 100 AEK. Búdan bólek, baghdarlama boyynsha saqtandyru kompaniyasy jyldyq 14% investisiyalyq tabys esepteydi. Shartty rәsimdeu jәne jinaqty basqaru tolyqtay onlayn qoljetimdi, әri kelisimsharttyng býkil merzimi boyy saqtandyru qorghanysy saqtalady», – dep atap ótti Freedom Life ÓSK mamandary.
Baghdarlamanyng resmy paraqshasynda saqtandyrylghan ata-anamen saqtandyru jaghdayy oryn alghan kezde tólem shart ayaqtalghangha deyin josparlanghan jinaq somasyna sýiene otyryp jýrgiziletini, yaghny engizilgen jarnalardyng sanyna tәuelsiz jýzege asyrylatyny kórsetilgen.
Múnday tәsil tabysy ortasha dengeyden aitarlyqtay joghary bolmasa da, balasyna joghary oqu ornyn erkin tandaugha mýmkindik jasaghysy keletin ata-analargha qolayly boluy mýmkin. Jinaq neghúrlym erterek bastalsa, qajetti túraqty jarna soghúrlym az bolyp, oqugha týsu sәtindegi otbasy budjetine týsetin auyrtpalyq ta tómendeydi.
«Qarjy qúralynyng senimdiligi de manyzdy ról atqarady. Qazaqstandaghy Saqtandyru tólemderine kepildik beru qorynyng (STKQ) kepildik jýiesi ómirdi jinaqtaushy saqtandyrudyng barlyq týrine, sonyng ishinde bilim beru baghdarlamalaryna da qoldanylady», – dep týsindirdi sarapshylar.
Abai.kz