Áleumettik medisinalyq saqtandyru qory mindetti әleumettik medisinalyq saqtandyru qarajatyn qorghau jýiesin dәiekti týrde kýsheytip, sifrlyq qadaghalaugha, tәuekelge baghdarlanghan basqarugha jәne medisinalyq úiymdargha qarajat audarylghangha deyin negizsiz tólemderding aldyn alugha negizdelgen qarjylyq baqylaudyng jana modeline kóshude.

Búl júmys Qordyng 2030 jylgha deyingi Damu strategiyasyn iske asyratyn jәne Qazaqstanda densaulyq saqtaudy qarjylandyrudy memlekettik basqarudyng jana modeline kóshiru sharalarynyng negizgi baghyttarynyng biri.

Baqylaudy kýsheytu jәne jauapkershilik búltartpastyghy qaghidaty

Qúqyq qorghau organdary tergep jatqan qazirgi epizodtar jýiening búrynghy júmys kezenderine (2024-2025 jj.) qatysty. Materialdardyng edәuir bóligin Qordyng ózi baqylau is-sharalary barysynda anyqtap, prosestik sheshimder qabyldau ýshin qúqyq qorghau organdaryna joldaghan.

Búzushylyqtar is jýzinde kórsetilmegen medisinalyq kómekti kórsetu, qyzmet kólemderin qosyp jazu, azamattardy jalghan bekitu, pasiyentterding derbes derekterin zansyz paydalanu, sonday-aq MÁMS qarajatyn zansyz aludyng basqa da shemalarymen baylanysty.

2026 jyldyng birinshi jartyjyldyghynyng qorytyndysy boyynsha Qor jalpy somasy 4,5 mlrd tengeni qúraytyn búzushylyqtar jónindegi 72 materialdy qúqyq qorghau organdaryna joldady. Olardy qarau nәtiyjesinde 27 qylmystyq is tirkelip, olar boyynsha keltirilgen zalaldyng belgilengen mólsheri 3,7 mlrd tengeni qúrady.

Salystyru ýshin, 2025 jyldyng tolyq kezeninde 630 mln tengesomasyna 73 material joldanyp, olar boyynsha 8 qylmystyq is tirkelgen.

Búl rette anyqtalghan búzushylyqtar kólemining artuy teris paydalanu faktilerining kóbeygenin emes, Qordyng baqylau funksiyasynyng sapaly kýsheygenin, taldamalyq qúraldardyng jetildirilgenin jәne әrbir anyqtalghan faktini qúqyqtyq bagha beruge deyin jetkizu júmysynyng kýsheygenin kórsetedi.

Qordyng ústanymy qaghidatty әri ózgerissiz: MÁMS qarajatyn zansyz paydalanudyng әrbir rastalghan faktige obektivti qúqyqtyq bagha berilip, kinәli túlghalar zannamagha sәikes jauapkershilikke tartylugha, al memleketke keltirilgen zalal óteluge tiyis.

Búzushylyqtardy anyqtaudan olardyng aldyn alugha kóshu

Qúqyq qorghau organdarymen ózara is-qimyldy kýsheytumen qatar, Qor qarjylyq baqylau júmystaryna ózgeris engizude.

Eger búryn búzushylyqtardy anyqtau kezindegi negizgi júmys qarajat audarylghannan keyin oryndalsa, jana modeli aldyn alu sharalaryn medisinalyq úiymgha tólem jýrgizgenge deyin oryndaudy kózdeydi.

Qordyng damu strategiyasyn iske asyru shenberinde Qalqan IT-platformasyn, avtomattandyrylghan antifrod jýiesin jәne derekterdi taldaudyng tәuekelge baghdarlanghan algoritmderin qamtityn qarjylyq baqylaudyng birynghay sifrlyq ekojýiesi engizilude.

Jana sifrlyq qúraldar naqty uaqyt rejiyminde medisinalyq kómekting qalyptan tys kólemderin, jappay negizsiz jazbalardy, medisinalyq qyzmet jetkizushilerding jalghan qyzmet belgilerin, kórsetilgen qyzmetter kólemin jasandy týrde úlghaytudy jәne basqa da tәuekel ssenariylerin anyqtaugha mýmkindik beredi.

Pasiyent baqylaudyng tolyqqandy qatysushysyna ainalady

Jana modeliding manyzdy elementi qoghamdyq baqylau tetikterin damytu bolmaq. Árbir azamat ózinin atyna tirkelgen medisinalyq qyzmetterdi jedel tekserip, is jýzinde múnday kómek kórsetilmegen jaghdaylar turaly habarlay alady.

Múnday ótinishter tekseruler jýrgizuge arnalghan tәuekel indikatorlarynyng qosymsha kózi retinde paydalanyldy.

MÁMS qarajatyn qorghaudyng jana modeli

«Áleumettik medisinalyq saqtandyru qory» KEAQ Basqarma Tóraghasy Gýlmira Sәbdenbek baqylaudy kýsheytu bir rettik nauqan emes, densaulyq saqtaudaghy qarjylyq basqarudyng jýieli reformasy ekenin atap ótti.

«Qor baqylau tәsilin týbegeyli ózgertuge bet búrdy. Yaghni, búzushylyqtardy keyin anyqtaudyng ornyna olardy aldyn alu sharalaryn qolgha alamyz. Bizding maqsatymyz medisinalyq úiymdargha qarajat audarylghangha deyin negizsiz tólemderding jasaluyna jol bermeu. Búl әrbir tengening maqsatty júmsaluyn qamtamasyz etip,azamattardyng MÁMS jýiesine senimin nyghaytugha mýmkindik beredi», – dep atap ótti Gýlmira Sәbdenbek.

Býgingi kýni 5,5 mln astam qazaqstandyq MÁMS jarnasyn tólep,  audarym jasaydy. Jana baqylau jýiesi olardyng әrqaysysyna MÁMS qarajaty tek naqty kórsetilgen medisinalyq kómekke júmsalyp, maqsatty baghytta paydalanghanyna qatang baqylau jasalghanyna senimdi bolugha mýmkindik beredi.

Abai.kz