Ónerge «enbegi sinbegen» óner iyesi
Talghat Múqysh esimdi sybyzghyshy bar. Ózi ghalym, ózi kýishi. Qyryq jylgha juyq qara narday sol jýkti artyp kele jatyr. Ayta bersen, istegen isi óte kóp.
Alghash ret sybyzghyda kýy tartudyng kәsiby mektebin qalyptastyrdy. Alghash ret sybyzghyshylyq óner turaly ghylymy zertteu jasap, ghylym kandidaty atandy. Alghash ret sybyzghy ýirenuge arnalghan oqulyq jasady. Alghash ret... alghash ret... osylay kete beredi. Biraq qazaqqa enbegi sinbegen eken.
Dәl solay. Qyryq jyl sybyzghysyn arqalap, kýy tartyp jýrse de, «Enbek sinirgen qayratker» ataghy búiyrmady. Úsynbady emes, san mәrte úsynyldy. Layyqty emes eken. Jalpy, bir mektep qalyptastyrghan, ghylymy ainalymgha sybyzghyshylyq ónerdi qosqan adamgha «shappay bәige» berilu kerek edi ghoy. Jinaghan qaghazyna, ótkizgen esebine emes, istegen júmysyna qaray berilu kerek. Osy jerde kim aitar eken: «Talghat Múqysh ataqqa layyqty emes», – dep?!
«Ataq ol ne?» dersiz. Óner adamy ýshin ataq – ol motivasiya. Shabyt. «Bizdi de elep jatyr-au» degen sezim. Sol ghana. Basqa paydasy joq. Byltyr osynday ataqty alghan aghamyz: «Rýstemjan, “Enbek sinirgen qayratkerdi” aldyq. Jalaqygha tittey ghana qosylady. Eger ólip qalsaq, Astana ziratynan tegin oryn beredi eken», – dep kýldirgeni bar. Biraq sol ataqty alghannan keyin, sol aghamyzgha qanat bitkendey, biraz sharua jasap tastady.
Talghat Talgat Mukyshev agha, sizding «Sybyzghy sazy» (Almaty, 2005) enbeginizdi qarap otyryp, osynday oigha keldim. Bolashaqtan habarym joq, biraq әzirge «enbegi sinbegen» qayratker ekensiz. Mýmkin, sybyzghyny tastap, sahnada fonogrammamen әn aityp ketesiz be? Álde bokstasyp ketesiz be? Áyteuir, solay jýrse, ataqty alu tez deydi ghoy.
Qaydan bileyin... «Jyrtyq ýiding de Qúdayy bar» deydi ghoy. Ýmittimiz...
Rustem Nýrkenov
Abai.kz