Joldau ne turaly boluy mýmkin nemese boljam sistemasyn testileu

Memleket basshysynyng 2025 jylghy songhy dәstýrli joldauy dәl býgingi 8 qyrkýiek kýni jariyalanghan edi. Soghan qarap jәne Ýkimetting bir jylghy júmys nәtiyjesi qorytyla bastaghanyn, jana ministrlerding tezirek ant berip iske kiriskenin kórip, jana Joldaudyng bir apta kóleminde jaryqqa shyghatynyn angharu qiyn emes.

Byltyrghy Joldau jasandy intellektting eldegi barlyq salalargha dendep enui men sayasy transformasiyagha den qoyghany esimizde. Sayasy transformasiyany Qazaqstan bir jyldyng ishinde 100 payyz atqaryp shyqty. Parlamentting ornyna Qúryltay júmysqa kiristi. Viyse-preziydent instituty tolyqqandy engizildi. Jasandy intellekt boyynsha barlyq damu kartinasy anyq syzyldy jәne ol boyynsha alghashqy nәtiyjeler bar. Biraq biz ýshin bastysy data-ortalyqtardyng tolyq salynyp, júmys istey bastaghanyn kýtu kerek. Sonda otandyq JIY-ding naqty suverendi quaty payda bolady. Yaghny esepteu tokenderin ózimiz óndirmekpiz.

Biyl she? Biz sayasy modernizasiyany sәtti ayaqtadyq. Sondyqtan biylghy basym baghyt ekonomika men logistika bolatyn siyaqty. Osy jerde boljam sistemasyn testilep kóruge bolady. Mysaly, Memleket basshysy Joldauynyng bolashaq qanqasyn onyng songhy birneshe aidaghy sózderin, Ýkimetke bergen tapsyrmalaryn, Qúryltayda, Alatauda, múghalimdermen kezdesude jәne ekonomikalyq jiyndarda aitqan oilaryn jinau arqyly qúratyn boljau sistemasyn qoldansaq, onda biylghy tezis «sayasy reformanyng ýlken sikly ayaqtaldy, endi memleket ekonomikalyq nәtiyje kórsetui kerek» degenge saiyy tiyis. Bir aptadan keyin osynday boljam sistemasynyng dúrys/búrystyghyn naqty aita alamyn. Sәl kýteyik.

Songhy uaqytta Qasym-Jomart Kemelúlynyng sózderinde «nәtiyje» degen úghym erekshe jii aitylyp jýr. Demek, әdemi esep, úzyn prezentasiya, iygerilgen milliardtar emes, naqty nәtiyje. Byltyr Preziydent KPI sistemasyn ózgertip, basshylardyng nәtiyjesi halyqtyng әl-auqatymen eseptelui qajet degen. Demek osy Joldauda ekonomikalyq ósimning halyqtyng tabysymen ólshenui naqty bir parametrmen baylanatyn siyaqty.

Odan bólek, «jana investisiyalyq sikl» tirkesin kórip qaluymyz ghajap emes. Ýkimetting qayta óndeu salasyndaghy auqymdy jospary osy siklding ayasynda qúrylghan. Bir sózben aitqanda, Qazaqstanda óndiristik nysandar qúrylysynyng ýlken legin bastau boyysha tapsyrmalar aitylatyny dausyz. Últtyq qor qarjysy boyynsha tezis osy blokta keninen ashylady dep boljaymyn.

Joldau mindetti týrde adam kapitalyn ýzdiksiz damytugha taghy da aksent qoyatyn bolady. Jәne osy tústa perspektivti, bolashaqtyng mamandyqtaryn dayyndau, jastardy jana baghytqa búru Alatau qalasymen baylanystyrylatyn siyaqty. Yaghni, Alatau bizding bolashaq tehnokrattyq elitamyz oqityn, jana jobalary men tәjiriybelerin jasaytyn oqu men synaq alany retinde shegelenetinin ishimiz sezedi. Ne bolsa da, aldaghy Joldau elimizding damu baghytyna naqty jol siltep, azamattardyng barlyghyn bir maqsatqa biriktiretin manyzdy dýnie bolmaq.

Aybar Oljaev

Abai.kz