2026 jyldyng qantar-qyrkýiek ailarynyng qorytyndysy boyynsha Qazaqstannyng ishki sauda salasy túraqty ósim kórsetti. Búl kórsetkishter elimizdegi tútynushylyq súranystyn, ekonomikalyq belsendilikting jәne ónirlik disproporsiyanyng baghytyn aiqyn anghartady.

Salanyng negizgi kórsetkishterine ekonomikalyq túrghydan terenirek ýnilip kórelik.

Biylghy jyldyng 9 aiynda bólshek sauda kólemi 20 048,8 mlrd tengeni qúrap, ótken jyldyng sәikes kezenimen salystyrghanda 4,5%-gha ósti. Búl kórsetkish halyqtyng tútynu qabiletining belgili bir dengeyde saqtalghanyn kórsetedi. Degenmen, ishki qúrylymgha ýnilsek, birneshe qyzyqty trendti bayqaugha bolady:

IP pen bazarlardyng serpini (+9,3%): Iri sauda kәsiporyndarynyng ósimi nebәri 2,1%-dy qúrasa, jeke kәsipkerler men bazarlardyng ósimi 9,3%-gha jetti. Búl tútynushylardyng bagha men sapa arasyndaghy iykemdilikke baylanysty shaghyn biznes pen bazarlargha kóbirek jýginetinin nemese kólenkeli ekonomikanyng bir bóligining ashyq formatqa ótip jatqanyn kórsetedi.

Azyq-týlik tauarlarynyng basym ósimi (+10,1%): Beyazyq-týliktik tauarlar nebәri 1,6%-gha óskenimen, azyq-týlik ónimderining satylymy 10,1%-gha artty. Búl fizikalyq tútynu kólemining kýrt ósuinen góri, elimizdegi azyq-týlik inflyasiyasynyng (baghanyng qymbattauynyn) tikeley әseri boluy mýmkin. Halyq tabysynyng basym bóligin birinshi kezekte qajetti azyq-týlikke júmsaugha mәjbýr.

Kóterme sauda kólemi bólshek saudadan eki ese asyp týsip, 40 707,2 mlrd tengeni qúrady jәne 7%-gha ósim kórsetti.

Qúrylymdyq erekshelik: kóterme saudadadaghy tauar ainalymyndaghy basym ýles (80%) beyazyq-týliktik tauarlar men óndiristik-tehnikalyq maqsattaghy ónimderge tiyesili bolyp otyr. Búl biznes-sektordyng (B2B), qúrylys, ónerkәsip jәne shiykizat sektorlarynyng arasyndaghy tauar ainalymynyng belsendi ekenin kórsetedi.

Eki sauda týrinde de ónirlik konsentrasiya óte joghary dengeyde qalyp otyr. Bólshek jәne kóterme saudanyng negizgi aghyny birneshe iri ortalyqqa shoghyrlanghan:

• Bólshek sauda kóshbasshylary: Almaty (32,8%), Astana (14,2%), Qaraghandy oblysy (7%) jәne ShQO (5,3%).
• Kóterme sauda kóshbasshylary: Almaty (35,1%), Astana (14,5%), Atyrau oblysy (13,5%) jәne Shymkent (6,3%).

Ekonomikalyq týsindirme: Almaty men Astana – elding basty qarjylyq, logistikalyq jәne habtyq ortalyqtary bolghandyqtan, barlyq kóterme aghyndar men qarjy osynda shoghyrlanady. Al Atyrau oblysynyng kóterme saudada joghary orynda túruy (13,5%) onyng industrialdy-múnayly baghytyna jәne óndiristik-tehnikalyq tauarlardyng ainalymyna tikeley baylanysty. Degenmen, ónirlik alshaqtyq basqa aimaqtardaghy ishki naryqtyng әlsizdigin nemese logistikalyq tizbekterding ortalyqqa tәueldi ekenin anghartady.

Sóz týiini: 2026 jyldyng qantar-qyrkýiek ailarynyng kórsetkishteri Qazaqstannyng sauda sektorynyng inflyasiyalyq qysym men syrtqy faktorlargha qaramastan ósim trendimin saqtap qalghanyn kórsetedi. Degenmen, bólshek saudadaghy azyq-týlik ónimderining ýles salmaghynyng artuy halyqtyng әleumettik osal tústaryna monitoring jasaudy qajet etedi. Al kóterme saudanyng ósui ekonomikanyng óndiristik jәne biznes baylanystarynyng әli de belsendi júmys istep túrghanynyng dәleli.

Abai.kz