2026 جىلدىڭ قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننىڭ ىشكى ساۋدا سالاسى تۇراقتى ءوسىم كورسەتتى. بۇل كورسەتكىشتەر ەلىمىزدەگى تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ، ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ جانە وڭىرلىك ديسپروپورتسيانىڭ باعىتىن ايقىن اڭعارتادى.

سالانىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرىنە ەكونوميكالىق تۇرعىدان تەرەڭىرەك ءۇڭىلىپ كورەلىك.

بيىلعى جىلدىڭ 9 ايىندا بولشەك ساۋدا كولەمى 20 048,8 ملرد تەڭگەنى قۇراپ، وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 4,5%-عا ءوستى. بۇل كورسەتكىش حالىقتىڭ تۇتىنۋ قابىلەتىنىڭ بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە ساقتالعانىن كورسەتەدى. دەگەنمەن، ىشكى قۇرىلىمعا ۇڭىلسەك، بىرنەشە قىزىقتى ترەندتى بايقاۋعا بولادى:

يپ پەن بازارلاردىڭ سەرپىنى (+9,3%): ءىرى ساۋدا كاسىپورىندارىنىڭ ءوسىمى نەبارى 2,1%-دى قۇراسا، جەكە كاسىپكەرلەر مەن بازارلاردىڭ ءوسىمى 9,3%-عا جەتتى. بۇل تۇتىنۋشىلاردىڭ باعا مەن ساپا اراسىنداعى يكەمدىلىككە بايلانىستى شاعىن بيزنەس پەن بازارلارعا كوبىرەك جۇگىنەتىنىن نەمەسە كولەڭكەلى ەكونوميكانىڭ ءبىر بولىگىنىڭ اشىق فورماتقا ءوتىپ جاتقانىن كورسەتەدى.

ازىق-تۇلىك تاۋارلارىنىڭ باسىم ءوسىمى (+10,1%): بەيازىق-تۇلىكتىك تاۋارلار نەبارى 1,6%-عا وسكەنىمەن، ازىق-تۇلىك ونىمدەرىنىڭ ساتىلىمى 10,1%-عا ارتتى. بۇل فيزيكالىق تۇتىنۋ كولەمىنىڭ كۇرت وسۋىنەن گورى، ەلىمىزدەگى ازىق-تۇلىك ينفلياتسياسىنىڭ (باعانىڭ قىمباتتاۋىنىڭ) تىكەلەي اسەرى بولۋى مۇمكىن. حالىق تابىسىنىڭ باسىم بولىگىن ءبىرىنشى كەزەكتە قاجەتتى ازىق-تۇلىككە جۇمساۋعا ءماجبۇر.

كوتەرمە ساۋدا كولەمى بولشەك ساۋدادان ەكى ەسە اسىپ ءتۇسىپ، 40 707,2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى جانە 7%-عا ءوسىم كورسەتتى.

قۇرىلىمدىق ەرەكشەلىك: كوتەرمە ساۋداداداعى تاۋار اينالىمىنداعى باسىم ۇلەس (80%) بەيازىق-تۇلىكتىك تاۋارلار مەن وندىرىستىك-تەحنيكالىق ماقساتتاعى ونىمدەرگە تيەسىلى بولىپ وتىر. بۇل بيزنەس-سەكتوردىڭ (B2B), قۇرىلىس، ونەركاسىپ جانە شيكىزات سەكتورلارىنىڭ اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ بەلسەندى ەكەنىن كورسەتەدى.

ەكى ساۋدا تۇرىندە دە وڭىرلىك كونتسەنتراتسيا وتە جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر. بولشەك جانە كوتەرمە ساۋدانىڭ نەگىزگى اعىنى بىرنەشە ءىرى ورتالىققا شوعىرلانعان:

• بولشەك ساۋدا كوشباسشىلارى: الماتى (32,8%), استانا (14,2%), قاراعاندى وبلىسى (7%) جانە شقو (5,3%).
• كوتەرمە ساۋدا كوشباسشىلارى: الماتى (35,1%), استانا (14,5%), اتىراۋ وبلىسى (13,5%) جانە شىمكەنت (6,3%).

ەكونوميكالىق تۇسىندىرمە: الماتى مەن استانا – ەلدىڭ باستى قارجىلىق، لوگيستيكالىق جانە حابتىق ورتالىقتارى بولعاندىقتان، بارلىق كوتەرمە اعىندار مەن قارجى وسىندا شوعىرلانادى. ال اتىراۋ وبلىسىنىڭ كوتەرمە ساۋدادا جوعارى ورىندا تۇرۋى (13,5%) ونىڭ يندۋستريالدى-مۇنايلى باعىتىنا جانە وندىرىستىك-تەحنيكالىق تاۋارلاردىڭ اينالىمىنا تىكەلەي بايلانىستى. دەگەنمەن، وڭىرلىك الشاقتىق باسقا ايماقتارداعى ىشكى نارىقتىڭ السىزدىگىن نەمەسە لوگيستيكالىق تىزبەكتەردىڭ ورتالىققا تاۋەلدى ەكەنىن اڭعارتادى.

ءسوز ءتۇيىنى: 2026 جىلدىڭ قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىنىڭ كورسەتكىشتەرى قازاقستاننىڭ ساۋدا سەكتورىنىڭ ينفلياتسيالىق قىسىم مەن سىرتقى فاكتورلارعا قاراماستان ءوسىم ترەندىمىن ساقتاپ قالعانىن كورسەتەدى. دەگەنمەن، بولشەك ساۋداداعى ازىق-تۇلىك ونىمدەرىنىڭ ۇلەس سالماعىنىڭ ارتۋى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال تۇستارىنا مونيتورينگ جاساۋدى قاجەت ەتەدى. ال كوتەرمە ساۋدانىڭ ءوسۋى ەكونوميكانىڭ وندىرىستىك جانە بيزنەس بايلانىستارىنىڭ ءالى دە بەلسەندى جۇمىس ىستەپ تۇرعانىنىڭ دالەلى.

Abai.kz