Dәl qazir jasyryp jabatyn joq, kóp jaghdayda soltýstiktegi soyy bólek kórshilerimiz tarabynan jahandyq dengeydegi qazaq әnshisining әlemdik sahnadaghy әrbir qadamyn әli de orys tilining ólshemimen baghalaugha tyrysatyndar bar.

Álginde bizding Dimash Germaniyanyng Dusselidorf qalasynda konsert ótkizgen. Myndaghan kórermen jinalghan halyqaralyq shou ayaqtalghan son, әleumettik jelide orystildi auditoriya ókilderining bir bóligi әnshige qabaqtarynan qar jaua narazylyq bildiripti.

Olardyng kóniline qayau týsirgeni – Dimashtyng orys tilinde amandaspauy, konsert barysynda negizinen qazaq jәne aghylshyn tilderin qoldanuy, sonday-aq orys tilindegi әnderding azdyghy eken.

Germaniyada túratyn orystildi blogersymaqtyng aituynsha, Dimash konsert barysynda aghylshyn jәne qazaq tilderin ghana qoldanghan. Ári orys tilinde bir ghana «Lubovi ustavshih lebedey» әnin oryndaghan. Álgining sózinshe, búl onyng ónerin qúrmettegen auditoriyany syilamaghandyq-mys. Pishtu...

Endi súraq: Qazaq әnshisi sheteldegi konsertinde orys tilinde sóileuge mindetti me? Álbette joq! Nelikten onyng repertuary kórermenning belgili bir bóligining tildik súranysyna beyimdelui tiyis?

Dimash – Reseyding nemese orys tildi auditoriyanyng ghana әnshisi emes, onyng tyndarmandary Qytayda, Europada, Amerikada, Aziyanyng týrli elderinde de bar. Ol – әlemdik әnshi. Árqaysysy óz tilinde sóileydi, óz mәdeniyetinen shyqqan muzykany baghalaydy. Eger әnshi әr konsertte zaldaghy kórermenderding tildik qúramyna qaray ózining últtyq bolmysyn ózgertuge mәjbýr bolsa, onda onyng halyqaralyq ónerpaz retindegi derbestigi qayda qalady?

Onan son, Kenes Odaghy ydyraghanymen, onyng mәdeniy-tildik iyerarhiyasy sanada bir kýnde joyylghan joq. Úzaq uaqyt boyy orys tili býkil kenestik kenistiktegi ortaq kommunikasiya tili retinde qabyldandy. Sonyng saldarynan keybir adamdar tәuelsiz memleketterding últtyq tilderi men mәdeniyetterining derbes damu qúqyghyn әli de tolyq moyynday almay keledi.

Dimashtyng ónerin halyqaralyq dengeyge kótergen basty erekshelikterding biri – vokaldyq mýmkindigimen qatar, últtyq muzykalyq bolmysy desek әste artyq aitpaymyz.

Qazaq tilindegi әnder, últtyq әuender, dәstýrli muzykalyq elementter men zamanauy oryndaushylyq mәnerding ýilesimi onyng shygharmashylyq beynesin әlemdik dengeyde qalyptastyrdy. Demek, Dimashtyng qazaq mәdeniyetin halyqaralyq auditoriyagha tanystyruy – kezdeysoq tandau emes, onyng ónerining manyzdy bóligi ekenin muyzykadan esh habary joq jandardyng ózi de moyyndap otyr.

Bir qyzyghy, әlemning әrtýrli elderindegi tyndarmandar onyng qazaqsha әnderin týsinbese de, qabylday alady. Muzyka tildik shekaradan asyp, emosiya arqyly baylanys ornatady. Búl – ónerding әmbebap qasiyeti.

Al osyny postkenestik kenistikting qalyptasqan ólshemderimen baghalaytyn әlgindey nemeler týsine qoya degenge senu qiyn!

Núrgeldi Ábdighaniyúly

Abai.kz