ءدال قازىر جاسىرىپ جاباتىن جوق، كوپ جاعدايدا سولتۇستىكتەگى سويى بولەك كورشىلەرىمىز تارابىنان جاھاندىق دەڭگەيدەگى قازاق ءانشىسىنىڭ الەمدىك ساحناداعى ءاربىر قادامىن ءالى دە ورىس ءتىلىنىڭ ولشەمىمەن باعالاۋعا تىرىساتىندار بار.

الگىندە ءبىزدىڭ ديماش گەرمانيانىڭ ديۋسسەلدورف قالاسىندا كونتسەرت وتكىزگەن. مىڭداعان كورەرمەن جينالعان حالىقارالىق شوۋ اياقتالعان سوڭ، الەۋمەتتىك جەلىدە ءورىستىلدى اۋديتوريا وكىلدەرىنىڭ ءبىر بولىگى انشىگە قاباقتارىنان قار جاۋا نارازىلىق ءبىلدىرىپتى.

ولاردىڭ كوڭىلىنە قاياۋ تۇسىرگەنى – ديماشتىڭ ورىس تىلىندە امانداسپاۋى، كونتسەرت بارىسىندا نەگىزىنەن قازاق جانە اعىلشىن تىلدەرىن قولدانۋى، سونداي-اق ورىس تىلىندەگى اندەردىڭ ازدىعى ەكەن.

گەرمانيادا تۇراتىن ءورىستىلدى بلوگەرسىماقتىڭ ايتۋىنشا، ديماش كونتسەرت بارىسىندا اعىلشىن جانە قازاق تىلدەرىن عانا قولدانعان. ءارى ورىس تىلىندە ءبىر عانا «ليۋبوۆ ۋستاۆشيح لەبەدەي» ءانىن ورىنداعان. الگىنىڭ سوزىنشە، بۇل ونىڭ ونەرىن قۇرمەتتەگەن اۋديتوريانى سىيلاماعاندىق-مىس. ءپىشتۋ...

ەندى سۇراق: قازاق ءانشىسى شەتەلدەگى كونتسەرتىندە ورىس تىلىندە سويلەۋگە مىندەتتى مە؟ البەتتە جوق! نەلىكتەن ونىڭ رەپەرتۋارى كورەرمەننىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىنىڭ تىلدىك سۇرانىسىنا بەيىمدەلۋى ءتيىس؟

ديماش – رەسەيدىڭ نەمەسە ورىس ءتىلدى اۋديتوريانىڭ عانا ءانشىسى ەمەس، ونىڭ تىڭدارماندارى قىتايدا، ەۋروپادا، امەريكادا، ازيانىڭ ءتۇرلى ەلدەرىندە دە بار. ول – الەمدىك ءانشى. ارقايسىسى ءوز تىلىندە سويلەيدى، ءوز مادەنيەتىنەن شىققان مۋزىكانى باعالايدى. ەگەر ءانشى ءار كونتسەرتتە زالداعى كورەرمەندەردىڭ تىلدىك قۇرامىنا قاراي ءوزىنىڭ ۇلتتىق بولمىسىن وزگەرتۋگە ءماجبۇر بولسا، وندا ونىڭ حالىقارالىق ونەرپاز رەتىندەگى دەربەستىگى قايدا قالادى؟

ونان سوڭ، كەڭەس وداعى ىدىراعانىمەن، ونىڭ مادەني-تىلدىك يەرارحياسى سانادا ءبىر كۇندە جويىلعان جوق. ۇزاق ۋاقىت بويى ورىس ءتىلى بۇكىل كەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ورتاق كوممۋنيكاتسيا ءتىلى رەتىندە قابىلداندى. سونىڭ سالدارىنان كەيبىر ادامدار تاۋەلسىز مەملەكەتتەردىڭ ۇلتتىق تىلدەرى مەن مادەنيەتتەرىنىڭ دەربەس دامۋ قۇقىعىن ءالى دە تولىق مويىنداي الماي كەلەدى.

ديماشتىڭ ونەرىن حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرگەن باستى ەرەكشەلىكتەردىڭ ءبىرى – ۆوكالدىق مۇمكىندىگىمەن قاتار، ۇلتتىق مۋزىكالىق بولمىسى دەسەك استە ارتىق ايتپايمىز.

قازاق تىلىندەگى اندەر، ۇلتتىق اۋەندەر، ءداستۇرلى مۋزىكالىق ەلەمەنتتەر مەن زاماناۋي ورىنداۋشىلىق مانەردىڭ ۇيلەسىمى ونىڭ شىعارماشىلىق بەينەسىن الەمدىك دەڭگەيدە قالىپتاستىردى. دەمەك، ديماشتىڭ قازاق مادەنيەتىن حالىقارالىق اۋديتورياعا تانىستىرۋى – كەزدەيسوق تاڭداۋ ەمەس، ونىڭ ونەرىنىڭ ماڭىزدى بولىگى ەكەنىن مۋىزىكادان ەش حابارى جوق جانداردىڭ ءوزى دە مويىنداپ وتىر.

ءبىر قىزىعى، الەمنىڭ ءارتۇرلى ەلدەرىندەگى تىڭدارماندار ونىڭ قازاقشا اندەرىن تۇسىنبەسە دە، قابىلداي الادى. مۋزىكا تىلدىك شەكارادان اسىپ، ەموتسيا ارقىلى بايلانىس ورناتادى. بۇل – ونەردىڭ امبەباپ قاسيەتى.

ال وسىنى پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتىڭ قالىپتاسقان ولشەمدەرىمەن باعالايتىن الگىندەي نەمەلەر تۇسىنە قويا دەگەنگە سەنۋ قيىن!

نۇرگەلدى ابدىعانيۇلى

Abai.kz