Seysenbi, 10 Qarasha 2026
Qazaqtyng tili 258 0 pikir 10 Qarasha, 2026 saghat 15:24

Qazaq tilin birlik tili retinde damytuymyz kerek!

Suret: JY arqyly jasaldy.

Býgin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Halyqaralyq «Qazaq tili» qoghamynyng H qúryltayynda sóz sóiledi.

Preziydent óz sózinde Ana tili mәselesi – memlekettik, sayasy jәne últtyq manyzy bar taqyryp ekenin basa aitty.

«Býgingi jiynnyng mәn-maghynasy erekshe. Sebebi Ana tili mәselesi, búl – memlekettik, sayasy jәne últtyq manyzy bar taqyryp. Qazirgi tanda dýnie jýzinde til ózekti, nәzik mәselege ainalyp ketti. Búl ýrdiske bәrimiz kuә bolyp otyrmyz.

Eng aldymen, osy jerde sóz sóilep, mazmúndy oilaryn ortagha salghan azamattargha alghysymdy bildiremin. Salmaqty pikirler, útymdy úsynystar aityldy. Sonyng bәrin múqiyat qarap, aldaghy júmysymyzda mindetti týrde eskeru qajet», - dedi Preziydent.

Onan song Qasym-Jomart Toqaev «Qazaq tili» qoghamy – memlekettik tilding myzghymas túghyryn nyghaytyp jýrgen asa manyzdy qúrylym ekenin aitty.

«Sonau 1989 jyly irgesi qalanghan úiymnyng Egemen el tarihyndaghy orny bólek. Kezinde kórnekti ghalymdar – akademikter Ábduәly Qaydar jәne Ómirzaq Aytbayúlynyng bastamasymen qúrylghan «Qazaq tili» qoghamynyng tarihy jolyn qazirgi buyn ókilderi men belgili til mamandary layyqty jalghastyryp kele jatyr.

Býginde Úiym mýsheleri kóptegen tiyimdi is-sharalardy, jasampaz jobalardy tabysty jýzege asyruda. Men Memleket basshysy retinde «Qazaq tili» qoghamynyng әr mýshesine shynayy rizashylyghymdy bildiremin. Zanghar jazushy Ábish Kekilbaevtyng «Til mereyi – el mereyi» degen qysqa-núsqa, maghynasy tereng sózi bar.

Til – barshamyzgha ortaq qúndylyq. Til – Allanyng qúdiretining arqasynda adamdargha berilgen ýlken syy әri mýmkindik. Til – adamzattyng negizgi jetistigi. Adam balasynyng oidaghyday damuynyng eng basty sebebi de – til. Biz órkeniyetti el retinde ana tilimiz – qazaq tilining abyroy-bedelin arttyru ýshin bir el bolyp tabandy júmys isteuimiz kerek. Býgingi jiynnyng basty maqsat-mindeti de – osy», - dedi Preziydent.

Onan son, Memleket basshysy tól tilimiz últty úiystyratyn, órkeniyetimizding órisin keneytetin «júmsaq kýshke» ainalyp kele jatqanyn basa aitty.

«Mysaly, әlemge әigili tarihy túlgha Beybarys súltannyn, úly oishyl Abaydyn, asa kórnekti ghalym Qanysh Sәtbaevtyng últ órkeniyetindegi orny men enbegi biregey. Al, býginde jahan júrtynyng sýiikti әnshisine ainalghan Dimash Qúdaybergen, әigili Kann festivalinde ýzdik aktrisa dep tanylghan Samal Eslyamova, belgili shahmatshy, әlemning birneshe dýrkin chempiony Biybisara Asaubaeva, býkil japon halqyna, sonyng ishinde imperatorgha da óte tanymal, kәsiby sumoda jýrgen jalghyz qazaq baluany, jenimpaz Ersin Baltaghúl (Kimbozan Haruki) jәne Higgsfield AI jahandyq startap jetekshisi Erzat Dulatov siyaqty naghyz daryn iyeleri qazaqtyng mәdeniyetin, ruhaniyatyn, ziyatkerlik quatyn jan-jaqty dәriptep jýr.

Halqymyz «Eldestirmek – elshiden» dep beker aitpaghan. Búl azamattardy elimizding naghyz otanshyl perzentteri әri ruhany elshileri desek, artyq bolmas. Qazir Qazaqstan kóptegen shetel adamdary qúrmetpen qaraytyn, yqpaldy memleketke ainaldy. Sondyqtan biz qazaq tilining bolashaghyna qatysty teris kózqarastan aulaq boluymyz kerek. Tilimizding taghdyry kýmәndi, belgisiz dep zarlay bersek, ózge elder men halyqtar bizge qalay qaraydy, qalay senedi?!

Ýnemi týnile beru ong nәtiyje әkelmeydi, múnday әngimeni dogharatyn kez kelgenine kózimiz әbden jetti», - dedi Preziydent.

Abai.kz

0 pikir