Áleumettik jeli: 16 jasqa deyin tyiym salynady...
Qazaqstanda jasóspirimderding internet kenistigindegi qauipsizdigin qamtamasyz etu maqsatynda qatang zannamalyq ózgerister qolgha alynuda.
Aldaghy Qúryltay otyrysynyng kýn tәrtibine 16 jasqa tolmaghan balalardyng әleumettik jelilerde tirkeluine resmy týrde tyiym saludy kózdeytin jana zang jobasy engizildi. Búl turaly Qúryltaydyng baspasóz qyzmeti habarlap, qújattyng preziydent tapsyrmasy boyynsha әzirlengenin atap ótti.
Balalardy sifrlyq qaterden qorghau: Zang jobasy neni kózdeydi?
Buro spiykeri Aybek Dәdebaydyng tóraghalyghymen bekitilgen kýn tәrtibindegi onlayn-platformalar men mass-media turaly zannamagha engiziletin týzetuler qoghamda ýlken rezonans tudyryp otyr. Qújat ayasynda tómendegidey manyzdy shekteuler men talaptar qarastyrylghan:
- 16 jasqa deyingi shekteu: Paydalanushylardyng jasy 16-gha tolmaghan jaghdayda әleumettik jelilerde tirkeluine tyiym salynady. Alayda búl shekteu qauipsiz baylanys qúraly sanalatyn messendjerlerge taralmaydy.
- Platformalardyng jauapkershiligi: Onlayn-platformalardyng destruktivti kontentting taraluyna jol bermeui ýshin olardyng zandy jauapkershiligi qatandatylady jәne olardyng ókildikteri mindetti týrde eseptik tirkeuden ótuge tiyis.
- Bilim beru kurstaryna talaptar: Jelidegi týrli avtorlyq bilim beru kurstarynyng sapasy men mazmúnyna qatysty jeke talaptar engiziledi.
Budjet, enbekaqy jәne halyqaralyq kelisimder
Qúryltaydyng aldaghy otyrysynda tek sifrlyq saladaghy ózgerister ghana emes, әleumettik-ekonomikalyq baghyttaghy manyzdy mәseleler de qaralady. Atap aitqanda, 2027–2029 jyldargha arnalghan respublikalyq budjet ekinshi oqylymda qabyldanbaq:
Budjetting qosymsha qarjylandyru maqsattary
Elde eng tómengi jalaqy mólsheri (ETJ) arttyrylyp, uchaskelik dәrigerlerding jalaqysy 40%-gha deyin kóteriledi.
Qosymsha qarjy ónirlerdegi әleumettik jәne infraqúrylymdyq jobalardy jýzege asyrugha baghyttalady.
Qazaqstan men Singapur arasyndaghy qylmystyq ister boyynsha ózara qúqyqtyq kómek kórsetu turaly kelisim, sonday-aq Týrki memleketteri úiymy ayasyndaghy sifroftyq ekonomika seriktestigi ratifikasiyalanady.
Sarapshylar payymy: Tyiym sheshim bola ala ma?
Áleumettanushylar men sarapshylardyng pikirinshe, balalardy әleumettik jelilerding ziyandy әserinen, kiyberbullingten jәne destruktivti kontentten qorghau — zaman talaby. Degenmen, tehnikalyq túrghydan búl tyiymdy qalay qadaghalau kerek degen súraq әli de ashyq qalyp otyr. Álemdik tәjiriybede de jasóspirimderding jasyn tekseru tetikteri tolyqtay jetildirile qoyghan joq.
Sonymen qatar, búl retteulerding tiyimdiligi tek tyiym salumen ghana emes, sonymen birge sifroftyq sauattylyqty arttyrumen jәne ata-analardyng baqylauyn kýsheytumen úshtasuy tiyis. Qalay bolghanda da, Mәskeu men Uashiyngton tәjiriybesi kórsetkendey, internet qauipsizdigi jahandyq dengeydegi basty mәselelerding birine ainalyp otyr.
Abai.kz