Әлеуметтік желі: 16 жасқа дейін тыйым салынады...
Қазақстанда жасөспірімдердің интернет кеңістігіндегі қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында қатаң заңнамалық өзгерістер қолға алынуда.
Алдағы Құрылтай отырысының күн тәртібіне 16 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желілерде тіркелуіне ресми түрде тыйым салуды көздейтін жаңа заң жобасы енгізілді. Бұл туралы Құрылтайдың баспасөз қызметі хабарлап, құжаттың президент тапсырмасы бойынша әзірленгенін атап өтті.
Балаларды цифрлық қатерден қорғау: Заң жобасы нені көздейді?
Бюро спикері Айбек Дәдебайдың төрағалығымен бекітілген күн тәртібіндегі онлайн-платформалар мен масс-медиа туралы заңнамаға енгізілетін түзетулер қоғамда үлкен резонанс тудырып отыр. Құжат аясында төмендегідей маңызды шектеулер мен талаптар қарастырылған:
- 16 жасқа дейінгі шектеу: Пайдаланушылардың жасы 16-ға толмаған жағдайда әлеуметтік желілерде тіркелуіне тыйым салынады. Алайда бұл шектеу қауіпсіз байланыс құралы саналатын мессенджерлерге таралмайды.
- Платформалардың жауапкершілігі: Онлайн-платформалардың деструктивті контенттің таралуына жол бермеуі үшін олардың заңды жауапкершілігі қатаңдатылады және олардың өкілдіктері міндетті түрде есептік тіркеуден өтуге тиіс.
- Білім беру курстарына талаптар: Желідегі түрлі авторлық білім беру курстарының сапасы мен мазмұнына қатысты жеке талаптар енгізіледі.
Бюджет, еңбекақы және халықаралық келісімдер
Құрылтайдың алдағы отырысында тек цифрлық саладағы өзгерістер ғана емес, әлеуметтік-экономикалық бағыттағы маңызды мәселелер де қаралады. Атап айтқанда, 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет екінші оқылымда қабылданбақ:
Бюджеттің қосымша қаржыландыру мақсаттары
Елде ең төменгі жалақы мөлшері (ЕТЖ) арттырылып, учаскелік дәрігерлердің жалақысы 40%-ға дейін көтеріледі.
Қосымша қаржы өңірлердегі әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыруға бағытталады.
Қазақстан мен Сингапур арасындағы қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек көрсету туралы келісім, сондай-ақ Түркі мемлекеттері ұйымы аясындағы цифрофтық экономика серіктестігі ратификацияланады.
Сарапшылар пайымы: Тыйым шешім бола ала ма?
Әлеуметтанушылар мен сарапшылардың пікірінше, балаларды әлеуметтік желілердің зиянды әсерінен, кибербуллингтен және деструктивті контенттен қорғау — заман талабы. Дегенмен, техникалық тұрғыдан бұл тыйымды қалай қадағалау керек деген сұрақ әлі де ашық қалып отыр. Әлемдік тәжірибеде де жасөспірімдердің жасын тексеру тетіктері толықтай жетілдіріле қойған жоқ.
Сонымен қатар, бұл реттеулердің тиімділігі тек тыйым салумен ғана емес, сонымен бірге цифрофтық сауаттылықты арттырумен және ата-аналардың бақылауын күшейтумен ұштасуы тиіс. Қалай болғанда да, Мәскеу мен Уашиңгтон тәжірибесі көрсеткендей, интернет қауіпсіздігі жаһандық деңгейдегі басты мәселелердің біріне айналып отыр.
Abai.kz