Jeksenbi, 19 Qañtar 2020
46 - söz 4035 0 pikir 19 Qırküyek, 2014 sağat 11:37

MAYK TAYSON TOZAQQA TÜSUDEN QORQADI

Közi tirisinde atı añızğa aynalıp, boks äleminde şeksiz dañqqa bölengen boksşılardıñ biri ğana emes, biregeyi – Mayk Tayson. Tayson dese eleñ etpeytin jan joq şığar. Öytkeni, ol sekildi bir soqqımen qarsılasın jer jastandırudı armandamaytın boksşı kemde-kem. Endeşe, boks äleminde «Temir Mayk» atanğan sportşınıñ Islamdı qalay qabıldağanı, aqiqattı qalay tanığanı jöninde az-kem sır şertip körelik.

Bwzaqı Mayktıñ boksşı boluına Mwhammed Äli äser etken

Maykl Djerard Tayson 1966 jıldıñ 30 mausımında N'yu-Yorktiñ Braunsvill' audanında düniege kelgen. Äkesi Mayk düniege kelmesten bwrın otbasın tastap ketkendikten bolar, boksşı anasınıñ birinşi küyeuiniñ familiyasın alıptı.

Mayktıñ balalıq şağı qiındıqqa tolı. Minezi tım jwmsaq, özi tolıq Mayktı ağası Rodni da, auladağı balalar da, mekteptegi sınıptastarı da mazaqtay beretin. Arasındağı eresekteri qolındağı barın tartıp alatın. Onğa kelgenşe özgeden tayaq jey bergen Mayktıñ bir küni tözimin äbden tauısqan oqiğa boladı. Ol kişkentayınan kepter asırağandı jaqsı köretin edi. Birde jergilikti bwzaqılardıñ basşısı Mayktıñ qolınan kepterin tartıp alıp, qwstıñ basın jwlıp aladı. Aşuğa bulıqqan Mayk özinen üş jas ülken jañağı balanı ayausız wrıp tastaydı. Mine, däl osı sätten bastap jergilikti bwzaqı balalardıñ arasında qwrmetke bölengen Tayson solar sekildi kişigirim wrlıqtarğa qatısa bastaydı.

Jekelegen adamdardıñ qaltasına tüsip, reti kelse dükenderdi de tonap ketip jüredi. Mwnday istiñ soñı jaqsılıqqa soğuşı ma edi? Aqırında Mayk bar-joğı 13 jasında tüzetu koloniyalarında bolıp, kämeletke jetpegen balalardı tüzetetin qatañ rejimdegi mektepke bara bastaydı. Däl osınday mektepterdiñ birine sol kezde atağı aspandap twrğan Mwhammed Äli kezdesuge keledi. Keyingi bir swhbattarında Tayson öziniñ boksqa qızığuşılığı Mwhammed Älimen mektepte ötken kezdesuden keyin bastalğanın aytadı.

Mayk oqitın jañağı mekteptiñ dene şınıqtıru päninen beretin mwğalimi Bobbi Styuart bwrınğı boksşı bolatın. Ädettegidey bwzıqtıq istep karcerge tüsken Mayk ayaq astınan Styuartpen söyleskisi keletinin mälimdeydi. Özin izdep kelgen wstazına boksşı bolğısı keletinin jetkizgen edi, ol tärtipke bağınsa ğana jattıqtıratının ayttı. Osı jağdaydan keyin tärtibi kürt özgergen Maykpen Styuart arada biraz uaqıt ötkende tağı bir kelisim-şart jasaydı. Sabaqtağı ülgerimi qanşalıqtı jaqsarsa, Styuart Mayktı sonşalıqtı köp jattıqtıratın bolıp kelisedi. Jattıqtıruşısınıñ bwl täsili nätijesin berdi. Taysonnıñ sabağı jaqsara bastaydı. Al boksqa degen ıqılası men qızığuşılığı tipti erekşe edi. Onı izdegender tañğı sağat 3-4 kezinde de jattığu zalınan tabatın. Styuart şäkirtinen mıqtı boksşı şığatının birden tüsinip, onı ataqtı Kas Damato attı jattıqtıruşınıñ qolına tapsıradı. Maykqa bükil jağdaydı jasağan Kas onı boksşı retinde älemge äygiledi.

Tayson Islamdı türmede qabıldağan

1985 jıldan Taysonnıñ sport älemindegi jwldızdı säti bastaldı. Osı jılı 15 kezdesu ötkizgen Mayk bärin de nokautpen jeñgen edi. Ömirinde 50 jekpe-jek ötkizgen ol 44-in nokautpen jeñse, tek altauında jeñilgen. Janküyerleri onı qattı jaqsı kördi. Onıñ soñınan köptegen laqap attar erdi. Bireuler «Temir Mayk» dep atasa, endi bireuler «Nokauttar koroli», tağı biri «Kapitalizmniñ temir maşinası» dep jattı. Onıñ atı nokauttarınıñ köptigi äri älemniñ auır salmaqtağı eñ jas çempionı retinde Ginnestiñ rekordtar kitabına da engen. Osınday ataq-dañqqa bölengen Taysonnıñ ömiri 1991 jılı kürt özgeredi. Oğan «Amerikanıñ qara missin» zorladı degen ayıp tağılıp, türmege tüsedi. Mayk «mwnıñ bäri jala» dep qanşa şırıldağanımen, Amerika sotı bäribir onı aqtamadı, altı jılğa bas bostandığınan ayırdı.

Mayk türmege tüsken alğaşqı uaqıttarda birazğa deyin öz-özine kele almay jürdi. Türme bandılarınıñ müşelerimen baylanısıp, olardı wrıp tastağan kezi de kezdesti. Degenmen, birazdan soñ sabırğa kelip, türmedegi uaqıtın kitap oqumen ötkizetin boldı. Mine, däl osı kezderi türme imamı Mwhammed Sıddıqtıñ kömegimen Islamdı qabıldadı. Islamğa ülken qızığuşılıq tanıtqan Tayson dinniñ köptegen mäselelerin imammen talqılaytın edi. Mwhammed Sıddıq bir swhbatında ol turalı: «Taysonnıñ bilimge, biluge öte qwştar ekenin bayqadım. Zerektigi sonday, üyretken dünielerimniñ bärin demde qağıp alatın», – degen bolatın.

Tayson türmeden 1995 jıldıñ naurızında, ülgili tärtibi üşin merziminen bwrın bosap şıqtı. Bostandıqqa şığa sala köp aqşanı sadaqa etkenin batıs basılımdarı jarısa jazıp jatır edi.

Ol mwsılman bolğannan keyin esimin Malik Abdul Aziz dep özgertedi. Dini közqarasın swrağandarğa: «Ömirimde jasağan jamandığım basımnan asadı. Sol äreketterim üşin Alla meni tozaqqa tastay ma dep qattı qorqamın. Kündelikti özimniñ künämdi juıp-şayu üşin Alladan keşirim swrap, qwlşılıq etemin. Men üşin mwsılman degen «Assalaumağaleyküm» dep amandasıp, jılına bir ret meşitke barıp, jaman qılıqtarın jalğastıra beru emes. Nağız mwsılman retinde Qwran bwyırğan närseni orındauım kerek. Men üşin mañızdısı da sol. Al osığan deyin jetken jetistikterimniñ eşqaysısınıñ qazirgi küni mäni de, mağınası da joq», – dep jauap bergen edi. Ras, jürekte tınıştıq bolmasa, çempiondıqtıñ keregi ne? Taysonnıñ atağı jer jarıp twrğan kezde, közine eşteñe ilinbey ketken edi. Al öziniñ oyınşa, onı şın ömirge qaytarğan Islam.

Mayk Qazaqstanda

Qaybir jılı Mayktıñ jolı bizdiñ Otanımızğa da tüsti. Halıqtıñ boksşığa degen ıqılası erekşe eken. Ayağınan tik twrıp kütip alğan jwrtta esep bolmadı, jurnalisterimiz de swhbat alıp jattı. Mayk ta sıpayılıqpen Qazaqstandı, ondağı mwsılmandardı wnatqanın ayttı. Biz de ringtegi aşulı, qarsılasınıñ qwlağın şaynap jiberetin Mayktı emes, mwsılman Mayktı kördik. Bes uaqıt namazın meşitte oquğa tırısqan sportşınıñ tañ namazınan keyin wzaq dwğa etip otırğanın, balalar üyine barğanın körgen bizdikiler onı bauır twtıp jattı.

«Nağız jihad – adamnıñ näpsisimen bolğan küres» ekenin tilge tiek etken Tayson azandı jaqsı köretinin, Payğambarımızben (s.a.s.) baylanıstı barlıq närseniñ özine wnaytının aytıp, 2009 jıldıñ 27 mamırında dünieden ötken 4 jasar qızın sağınıp jürgenin, otbasınıñ bir müşesi Jännatta jürgenin köñiline medet twtatının jetkizdi.

Qajı Tayson

Islam Taysonnıñ ömirine eleuli özgerister äkeldi. Bwrınğı temirdey qattı minezdi Mayk özgerip, jwmsara bastadı. Allağa qwlşılıq kezinde közine jas alıp, mwqtaj jandarğa kömekke bar ıqılasımen wmtılatın boldı. 250 mıñ dolların meşit qwrılısına jwmsadı. 2010 jılı Mekkege qajılıqqa barıp, qasietti jerlerdi aralap qayttı. Endigi bar armanı älemdi aralap, Islamdı jayu, jwrttı mwsılmandıqqa ündeu eken. Qazirgi kezde: «Mwsılman bolğanım üşin Allağa şükirşilik etemin. Alla meniñ qwlşılığıma zäru emes, men Allağa mwqtajbın» degen sözder Mayktıñ jan düniesin jarıp şığıp jatır.

Ras, pende bolğannan keyin ömirde türli jağdaylar boladı ğoy. Tayson da az adaspadı, üş ret türmege otırdı, esirtkimen baylanısı bar degen äñgimeler de boy köterdi, key jandarğa qolı tiip ketken kezder de boldı. Biraq Islam özine deyingi künälardı keşirmey me?! Alla täube etkenderdiñ täubesin qabıl etuşi emes pe?! Endeşe, biz de mwhittıñ arğı jağındağı Allanıñ razılığına wmtılğan bauırımızdıñ keşiriluin Alladan tilep qoyalıq!

Islam.kz

0 pikir