Jwma, 28 Aqpan 2020
Kübirtke 4149 1 pikir 21 Şilde, 2015 sağat 12:46

BÜLİKŞİGE DE BİRDEY, BİLİMDİGE DE BİRDEY SOT. ÄDİLDİK QAYDA?

 

Qazaq jerin bir qauipti eles kezip jür. Bwl - parıqtı wlttar arasındağı tüsinispeuşilik qauip...

Patşalıq jäne sovettik biliktiñ twsında «ağa» atanıp, aytqanın alıp üyrengender, söz joq, qazaqtıñ erkindigine quanu bılay twrsın, kötere de almay älek...

Mısaldar mıñ-san, sonıñ bireui mınaday: Şığıs Qazaqstan oblısı Glubokiy audanınıñ (bwl audannıñ atın özgertuge tiis qazaq atqaminerleri adal nan jep otırğan joq. Q.Ğ.) D. esimdi 36 jasar twrğını vahtalıq täsilmen Mäskeude jwmıs isteydi eken.

Tüsinikti ğoy: mäskeulikter özge wlt ökilderin ölerdey jek köruge dağdılanğan. Aq sausaq, aram tamaq, taqır bas, qızıl şaş jalqaularğa eliktegen älgi D. bir küni ukrainanıñ Lugansk jäne Doneck oblıstarında jatjwrtqa barıp oyran salıp jürgen reseylik seperatisterge kömektespekşi boladı. Avtobusqa minip, satılap jürip qandastarına jetip, Lugansk äuejayı üşin keskilesken atıs­ta jaraqat aladı. Bwdan keyin reseylik orıstar qazaq jerinen kelgen qandastarın - mensinbedi me, senbedi me, qorladı ma, – ol jağı belgisiz, äyteuir D. qaytadan Qazaqstanğa jetken...

D. jaqında sottaldı, zañ boy­ınşa 7 jıl qatañ tärtipti baqı­lau türmesinde qamauda otıruı kerek edi, kenet, qaralauşı nemese ayıptauşı prokurordıñ jüregi «jılıp ketip» jat elge barıp, qolına qaru alğan adamğa şarttı türde ğana 3 jıl swradı. Bir «ğajabı» ädette qabağın qar basqan sot bwğan kelise ketti...

Esesine, älemjelide ğana «Re­seydiñ aqparat qwraldarın Qazaqstanda taratuğa tiım salu kerek» - dep, jäy ğana öz pikirin aytıp, söz aytqan (Eskerte keteyik: Şığıs Qazaqstan oblısınıñ twrğını, azamat D. sekildi bögde eldiñ isine aralasıp, qolına qaru alıp, soğıspağan. Q.Ğ.) Batıs Qazaqstan oblısınıñ tuması, wltı qazaq, «Mwhtar Ayjan» attı logini bar qandas bauırımız «Wltaralıq qatınastardı qozdırdı» degen bappen ayıptalıp, 3 jıl bas bostandığınan ayırıldı.

Osı eki ükimniñ qaysısı ädildikke jatadı?..

Qazaqşa aytqanda: «Ayran işken qwtılıp, şelek jalağan twtılıp» twrğan joq pa?..

...Meniñşe, qazaq pen özge wlttıñ arasındağı tüsinbeuşiliktiñ bası - Kreml'den bastau alıp, kişken­tay keñsede qozıp jatır. Mısalı, küni bügin bizdiñ atajwrtına kelgen oralman qarındasımız äri qandasımız, 4 säbi qazaqtıñ anası El'vira QADIROVANI orıs tilin bilmegeni üşin qazaq emes basşıları uaqıtşa jataqhanadan quıp şığıp, jwmıstan bosatıp jiberipti.

«Ata-babamnıñ ata qonısına jat wlttıñ tilin bilmegenim üşin qorlanamın, özge wlttar­dan azap körem dep köşip kelgenim joq! Mağan özgelerdi aydap salıp, tört adamğa wrğızdı...» - dep, namıstanıp, öz qwqın qor­ğauğa wmtılıp, nebäri jwmısı­na Kelisim-şart qana swrağan El'­viranı mwrındarına esek­qwrt kirip, kimniñ nanın jep jür­gen­digin wmıtqan zorlıqşıl bas­şısımaqtarı: «Wjımmen siıspadı» – dep miñgirleytin körinedi...

Sonda älgi basşısımaq-kelim­sekter qazaqtıñ qızın qanday «qızmetten» quıp otırğanın bilesiz be? El'vira Qadırovanıñ «qızmeti» – eden juuşı...

Qazaqqa eden juudı bermey, qazaqtıñ jerindegi baspanasınan (jataqhana) quatınday bwlar kimder?!.

Aynalayın, bauırlar­ım! Biz ata-babasınıñ tuğan topı­rağında bir qazaqtı da qorlatpauımız kerek! Är qazaq­qa qiyanat - bar qazaqqa jasalğan qiyanat, dep tüsinuge tiispiz. Qandasımızğa jasalğan zorlıqtıñ – küni erteñ öz basımızğa jetui äbden mümkin!

Qwqıq qorğau orındarı, äsire­se, wlttıq qauipsizdik komiteti wltaralıq qatınastardıñ asa näzik mäsele ekendigin eskerip, erekşe saq äri mwqiyat boluı kerek, dep oylaymın.

 

Qajımwqan ĞABDOLLA

Abai.kz

1 pikir