Beysenbi, 20 Aqpan 2020
Bizdiñ şeneunik 3958 0 pikir 19 Qazan, 2015 sağat 11:22

"MILLIONER GENARALDIÑ" KÄRİNEN SAQTA, QWDAY!


Aylığı damığan elderdegi şeneunikterge qarağanda mardımsız ekendigine qaramastan bizdiñ pısıqay bastıqsımaqtardıñ jalğandı jalpağınan basıp, «işkeni aldında, işpegeni artında» degendey keremet küy keşetindigi jaylı ötken bir maqalamızda jazğan edik.  

Wrılardıñ «käsibi şeberliginiñ» arqasında olardıñ birqatarınıñ sırt közden jasırıp, tıqqan talay düniesiniñ jariya bolıp qalatındığın da kuäsi boldıq. Sondaylardıñ tizimine bizdiñ Qostanay oblıstıq işki ister departamentiniñ basşısı Tilegen Mätkenov te kirip ketken sıñaylı. Osındağı jergilikti baspasözdiñ jazuına qarağanda älgi wrılar generaldıñ üyinen onıñ asa qımbat delingen on jwp şvecariyalıq sağatın üptep ketken körinedi. Obalı ne, işki ister departamentiinñ baspasöz qızmeti bwğan jedel ün qostı. Aldımen tonalğan üy Mätkenovtiki emes degen uäj ayttı. Keyin jurnalister ötirigin şığarğan soñ «oybay, ol bwl üydi jaldap twrğan. Alayda osıdan üş ay bwrın odan qonıs audarğan» degen versiyağa köşti. Al közdiñ jauın alatın, bağaların aytuğa ekiniñ biriniñ jüregi daualamaytın jañağı sağattar generaldiki emes, onıñ dosı, bir käsipkerdiñ düniesi eken. Bir qızığı, nege ekeni belgisiz, älgi asa bay käsipkerdiñ atı atalmaydı. Şeneunik emes, öz eñbegimen kün körip otırğan käsipkerdiñ esimi nege qwpiya ekendigi tağı da qwpiya. 

Jaraydı, tipti sol sağattar generaldiki bolmay-aq qoysın. Alayda Mätkenovtiñ osı äñgimeden soñ istegen isi tañ qaldıradı. Aldımen baspasöz qızmeti «ol kisi issaparda, kelgen soñ män-jaydı özi aytıp, tüsindiredi» degen mälimdeme taratadı. Söyte twra, kelgen soñ da ol paqırıñız tilşilermen tildesuge uaqıt tappaydı. Onıñ ornına departament baspasöz qızmetiniñ resmi ökili Elena Kaşarina baspasöz mäslihatın ötkizip, bastığın araşaluğa barın salıp, oğan şañ juıtpaydı. Mwnday jağdaydı jurnalister uısına şığarsın ba, olar aqırı Mätkenovpen telefon arqılı habarlasıp, män-jaydı swraydı. Ol batırıñ bir jurnaliske  «Bwl aqparat şındıqqa säykes kelmeydi. Meniñ üyime wrı tüsken joq» dep qısqa qayırsa, ekinşi jurnalistiñ  «Al sol qımbat sağattar kimdiki?» degen saualına jauap qaytarmay, telefondı qoya saladı.  

Degenmen, keyin sabasına tüsti me, älde bireuler aqıl berdi me, kim bilsin, «Vremya» gazetiniñ osındağı tilşisi Stas Kiselevke (tek özine ğana) swhbat beredi. Generaldıñ tilşimen aradağı äñgimesinen biz köp jayttı wqtıq. Aldımen añğarğanımız, bwl kisi asa qımbat sağattardan kende emes qörinedi. Tilşige qolındağı ädemi de qımbat Rolex sağatın maqtanıp körsetedi. Aytuınşa, ol käsipker balasınıñ sıylığı eken, eñ kem degende 10 mıñ AQŞ dolların qwraydı. Sodan soñ tartpadan alıp, tağı bir qımbat dünie – Fugot sağatın alıp şığadı. Mwnısı bir añşılıq saparda dosı sıylaptı. Özi de oğan bwdan kem tüspeytin Longines sağatın tartu etken. «Alağan qolım beregen» degen osı şığar. Bizdiñ bir bayqağanımız, general şvecariyalıq sağattardıñ markisin bilude aldına jan salmaydı eken. Birine soñ biri qwyqıljıtıp otır. Baydıñ balası emespiz, qaysınıñ qımbat, al qaysısınıñ öte qımbat ekendigin qaydan ajıratayıq. Bizdiki «Soqır tauıqqa bäri tarınıñ» keri-dağı.

Jalpı, bizdiñ general şeteldik asa qımbat dünielerdi janı jaqsı köretindigi bayqaladı. Onısın jurnaliske maqtana aytatındığın qaytersiz. Özi müşel jasınan şıqqanda dostarı oğan ital'yandıq Canali dep talatın kostyum-şalbar sıylaptı. Tökeñe onıñ wnap qalğanı sonşalıq, dereu dükenge barıp osınday tağı birin satıp alıptı. Mwnısın özinşe «Endi mende eki  öte sapalı kostyum-şalbar bar. Men arzan kiim alatınday asa bay emespin ğoy» dep aydı aspanğa bir-aq şığaradı. Sonda deymiz-au, Elbası, general ğana emes elimizdiñ Joğarı Bas Qolbasşısı özimizdiñ Şımkentte tigilgen, bağası nebäri 40 mıñ teñge twratın oyğa da, boyğa da qonımdı kostyum kiedi de, al qaydağı bir general anau-mınau şeneuniktiñ de qaltası kötere bermeytin «şeteldik asa qımbat kostyum ğana kiemin» dep şirenedi.

Elbasımız otandıq öndiristiñ önimderin jarnamalaydı, al generalımız eş ayılın jimastan şeteldik önimge aqşasın ayamaydı. Sonda patriottıq sezim qayda? Änşeyinde orındı-orınsız, kelsin-kelmesin eki söziniñ birin «Elbasınıñ nwsqaumen, Elbasınıñ aytuımen, Elbasınıñ bastamasımen» degende taq-taq etip, aldına jan salmaytın osınday deñgeydegi şeneunikterdiñ jeke basına kelgende  üni şıqpay qalatını nesi?  Älde aqılı tolısa qoymağan bala sekildi sırtı jıltıraq, alayda bağası şarıqtap twrğan dünielerdi körgende bayağı sol ölermendigi men dañğoylığı qozıp kete me? Sirä, qazekeñ «Boyauşı-boyauşı degenge, saqalın boyaydı» dep osındayda aytatın şığar. Älde bwl jerde tağı da qazekemniñ «Atıñ şıqpasa, jer örte» degen maqalı säykes keler me eken? Bizdegi generaldardıñ kedey emes ekendigin bek bilemiz, ärine. Alayda sol baylığın körestip,  Abay häkim aytpaqşı «Özeñde barmen közge wrıp» qajeti ne edi deysiñ ğoy, bayağı.

Ayına 10 mıñ teñge ğana töleytin üydiñ kelbeti osınday

 Asılı, keyingi kezderi bir närseni sezip jürmiz. Ol jurnalistermen äñgime kezinde baylığın aytıp maqtanu, lepire söyleu, özin özgelerden joğarı wstau sekildi oğaş minezderiniñ bayqalıp qalatındığı. Özgeni bılay qoyğanda bwl qılıq  general sekildi lauazım ielerine tım artıqtau sekildi. Mwnı bir dep qoyıñız. Ekinşiden, generalımız osındağı ılği bir elitalıq üyler salatın «BK-stroy» qwrılıs kompaniyasınıñ bastığı öziniñ dosı ekendigin, sondıqtan bwğan jalpı kölemi 200 şarşı metr qwraytın, han sarayınday, at şaptırım üydi (mwnday üylerdi Taunhaus dep ataydı) ayına nebäri 10 mıñ teñgege jalğa bergendigin jasırmaydı. Sonda deymiz-au, mwnday jomartıqtı älgi qojayın tek dos bolğandığı üşin  jasadı ma, älde işki ister departamentiniñ bastığı bolğan soñ jasadı ma? Jauabın alıstap izdep qajeti joq şığar. Sonan soñ, atınan at ürketin işki ister departamentiniñ bastığınıñ alıp qwrılıs kompaniyasınıñ qojayınımen, sonday-aq atın aytuğa qorqatın ataqtı biznesmenmen dostığın qalay tüsinuge boladı? Qılmısqa qarsı küresetin wyımnıñ basşısınıñ baylarmen köñil jarastığı zañğa tompaqtau kelmey me? Olardıñ «men generalmen dospın» degen sözi talay esikti teuip aşuğa jarap jatır emes pe? Oblıstıq işki ister departamentiniñ bastığı memlekettik qızmetşi bolıp esepteledi. Al onıñ älgindey  qaltalı adamdarmen dos-jarandığı memlekettik qızmetşilerdiñ «Ar-namıs kodeksiniñ» talaptarına qayşı kelmey me? Älde bizdegi şen-şekpendiler men qaltalılarğa zañ jürmey me?

P.S. General Mätkenov uädesinen tağı da aynıp qaldı. «İssapardan kelgen soñ jurnalistermen baspasöz mäslihatın ötkizip, bar şındıqtı jayıp salam, tipti özimniñ qımbat sağattarımdı da körsetemin» dep ant-su işken sözi qwr köz aldau bolıp şıqtı. Beysenbi küni tañerteñ işki ister departamentiniñ baspasöz qızmeti generaldıñ jurnalistermen kezdespeytindigin mälimdedi. Söytse, birinşiden, barlıq jay tügel aytılıp qoyılıptı. Al, ekinşiden, general mırza jurnalister mäseleni bwra tartadı dep qattı renişti körinedi. YAğni dostarı ılği ığay men sığay bolıp keletin bwl kisiñiz siz ben bizge ökpesi qara qazanday eken. Qwdayım generaldıñ kärinen saqtasın dep tileyik.

Mwratbek Däurenwlı, Qostanay

Abai.kz

0 pikir