Seysenbi, 15 Qazan 2019
Käsip-tübi näsip 4220 0 pikir 29 Naurız, 2016 sağat 08:57

KOOPERATIVTERDİÑ MİNDETİ – ŞARUAĞA JAĞDAY JASAU

 «Merki önimderi» kooperativi Jambıl oblısı Merki audanındağı 42 auılşaruaşılığı käsipkerleriniñ basın qostı. Olar audan şarualarınıñ türli problemaların şeşumen qatar,  süt önimderin eksporttaudı josparlap otır.

 

Biılğı jılı elimizde auılşaruaşılığı sub'ektilerin  kooperativterge biriktiru erekşe qarqın aldı. Aytalıq, Jambıl oblısında  şarua qojalıqtarın biriktirgen birneşe kooperativ qwrılsa, al onıñ  eñ auqımdısı Merki audanında boy köterdi. Osı  «Merki önimderi» öndiristik kooperativi öñirdegi iri süt klasterine aynaludı közdep otır.  Osı jäne özge de mäselelerdiñ jay-japsarın  «Merki önimderi» AÖK-niñ direktorı Dastan Aytülenov mırza öz  swhbatında aytıp berdi.

–  Qazirgi tañda elimizde süt klasteri  dami bastadı.  Osı orayda atalğan salanı ilgeriletuge kooperaciyalar qanday üles qosa aladı?

  -  «Merki önimderi» auılşaruaşılığı öndiristik kooperativi käzirdiñ özinde  Qazaqstannıñ süt klasterin kooperaciyalar arqılı damıtuğa bolatının däleldedi. Bizde oğan qajet alğışarttardıñ bäri bar. YAğni öñirdegi süt fermaları men şarua qojalıqtarı kooperativterge birige otırıp, osı salanıñ qordalanğan problemaların şeşip,  qwqıqtıq-qwjattıq mäselelerin birge retteuge mümkindik aldı. Öytkeni, jeke şarualarğa öz önimderin narıqqa şığaru qiın, äri tiimsiz. Sonımen birge, olarğa memleket tarapınan kömek alu, qajetti mamandardı wstap twru da oñay emes. Şarualar  ieligindegi maldardı qadağalauğa, selekciyalıq jwmıstardı atqaruğa da küşi jete bermeydi.  Sondıqtan osınday jwmıstardı jeñildetu üşin süt öndiretin şarua qojalıqtarı  kooperativterge birigude.

– «Merki önimderi» AÖK-niñ qazirgi tañda atqarıp jatqan jwmıstarına keñirek toqtalıp ötseñiz.

«Merki önimderi» öndiristik kooperativi Merki audanı kölemindegi süt öndiruşilerdiñ şikizattarın qabıldap, narıqqa şığaruğa kömek körsetude. Qazirgi tañda qatarımızda 42 käsipkerlik bar.  Öndiristik kooperativ retinde 2015 jıldıñ 30 qaraşa küni qwrılıp, biılğı «Auılşaruaşılığı kooperaciyası turalı»  jaña zañ qabıldanğannan keyin «Merki önimderi» auılşaruaşılığı önimderi kooperativi bolıp qayta tirkeuden ötti.

Osılayşa kooperativ jaña zañ şeñberindegi damu mümkindikterine qol jetkizip, aymaqtıq süt klasteriniñ tınısın keñeytti. Qazaqstandağı süt klasterindegi negizgi mäsele – önimdi satu jäne qayta öñdeu üşin şikizat qabıldaytın öndiruşilerdiñ jetkiliksizdigi. Sondıqtan «Merki önimderi» kooperativi eñ aldımen şikizat qabıldaytın öndiris orındarımen twraqtı baylanıs ornatıp, özderi de süt önimderin qayta öñdeudi jüyeli türde qolğa aluda. Süt klasterindegi öndiristik kooperaciyalardıñ tiimdiligi sol, şarualar şikizattı  özderine qolaylı, jalpığa ortaq bağada sata aladı. Söytip olar bastapqı şikizattıñ qwnın bir deñgeyde wstap twradı.  Bizdiñ kooperativtegi 5-6 şarua qojalığı jem-şöp dayındap, kooperativ işindegi özge şarualarğa  arzan bağağa satadı.  Jäne kooperativ müşeleri ortaq tehnikanı paydalanıp, ortaq mamandardıñ, zootehnikter men mal därigerleriniñ kömegine jügine aladı. Mäselen, mal därigerin jaldau jekelegen şarua qojalıqtarına qiındıq tudırsa, al kooperativtegi tört-bes mal därigeri barlıq şarua qojalıqtarınıñ maldarın emdep, selekciyalıq jwmıstarmen aynalısadı.  Şarua qojalıqtarınan jinalğan şiki süt öndiruşi käsiporındarğa jetkizip otıramız nemese özimiz qayta öñdeu arqılı sauda orındarına  twraqtı türde şığaramız.

– Joğarıda auılşaruaşılığı kooperativi turalı jaña zañ ayasında jaña mümkindikterge qol jetkizdik dep aytıp qaldıñız.  Jaña zañ kooperativterge qanday mümkindikter beredi? 

 Biılğı qabıldanğan «Auılşaruaşılığı kooperativi turalı zañ» ayasında «Merki önimderi» kooperaciyasınıñ   qwqıqtıq jäne qwjattıq jwmıstarın bir jüyege keltirdik.  Jaña jarğı jasap, kooperativtiñ qwqıqtıq qarım-qatınastarı zañ ayasında jürgiziletin boldı. YAğni, bwrın kooperativterge jeke twlğalar ğana müşe bola alatın bolsa, jaña zañ boyınşa zañdı twlğa da, jeke twlğa da müşelikke qabıldanadı.  Sonımen birge, qazir kooperaciyanıñ qosalqı müşesi retinde ülken öndiris orındarımen birlesip jwmıs jasauğa mümkindigimiz bar.    Qabıldanğan jarğığa säykes, kez-kelgen şarua wjımnıñ müşeligine öte aladı. Ärbir şaruanıñ qwqın qorğaytın erejeler bar.  Jarğığa say, kooperativtiñ ärbir müşesi jıl soñında eñbek kölemine qaray özine tiesili eñbek ötemin ala aladı.  Kooperativtiñ negizgi wstanımı –şarua qojalıqtarınıñ qabıldanuına jäne müşelikten şığuına erkindik beru. Wyımdastıru jäne basqaru aşıq äri demokratiyalı türde jürgiziledi.  

–  Jergilikti şarualardıñ  kooperaciyağa biriguge ıntaları qanday?

-  Ärine, bastapqıda tüsinispeuşilikter boldı.  Biraq,

jergilikti audan äkimdiginiñ kömegimen audandağı şarua qojalıqtarın jinap, jinalıstar ötkizdik.  Kooperativtiñ röli men mañızdılığın tüsindiru bağıtında «Atameken» WKP  ökilderiniñ öñirlerde  atqarıp otırğan jwmısınıñ nätijesinde, halıqtıñ qızığuşılığı artıp, tağı 15 jeke şarua qojalığın iriktep, qatarımızğa qabıldadıq.  Kooperaciya jwmısınıñ tiimdiligin bayqağannan keyin, öz erkimen bizge qosıluğa niet bildirgen şarualar köbeyip, bügingi tañda sanımız 42- ge jetti. Äli de qatarımız arta tüseri sözsiz.

«Merki önimderi» AÖK-niñ aldağı uaqıtqa arnalğan josparları qanday?

«Atameken» WKP-nıñ kömegimen üş bağıttağı memlekettik qoldauğa ie bolğalı otırmız.  Birinşisi, «Atameken» öñirlik käsipkerler palatası kooperativ qwramındağı iri qara maldı asıldandıru jönindegi wsınısımızdı birden qoldap, oblıstıq atqaruşı bilikke jetkizuge arqau boldı. Endi byudjetten 580 mln teñge bölingeli  jatır.  Bwl qarajatqa täuligine 8-9 litr süt beretin asıl twqımdı 1000 bas iri qara malın satıp aludı josparlap otırmız.  

Ekinşiden, «Irıs» bağdarlaması boyınşa  kooperaciyağa qaraytın 100 iri qarası bar 7-8 ferma aşılatın boladı. Üşinşi bağıt boyınşa  Merkidegi eski süt zauıtı kürdeli jöndeuden ötip, jaña qondırğılarmen jabdıqtaladı. Ne bolmasa jaña süt zauıtı  salınıp, iske qosıladı.  Bwl zauıt  kooperaciya qwramındağı şarua qojalıqtarınıñ şikizatın qabıldap, süt jäne süt önimderin qayta öñdeumen aynalısadı.  Zauıt künine 50 tonna süt qabıldap, 50 türli önimdi eksportqa şığaruğa qauqarlı bolmaq.  Sonday-aq,   öñirdegi özge de şarualardıñ şikizattarı satıp alınadı dep közdelude.  Qazir jobanıñ barlıq smetalıq qwjattarı dayın, zauıt ornı da belgilenip qoyğan.  Endi ministrliktiñ jobanı naqtılauın kütip otırmız. Jaña zauıt iske qosılsa, 300-ge juıq jaña jwmıs orındarı aşılıp, audan agrosalasında  tıñ serpilis bolar edi. 

– Swhbatıñızğa raqmet!  İsteriñizge tabıs tileymiz! 

Abai.kz

0 pikir