Särsenbi, 17 Şilde 2019
Birtuar 2091 1 pikir 29 Naurız, 2017 sağat 16:59

Ayşa Abdullina: Kieli sahanadan 95 jasıma deyin tüsken joqpın

 

Ömir men önerden öz ornın oyıp alğan, qazaq halqınıñ bekzat qızı, qazaq teatrınıñ sañlağı Ayşa Abdullina apamızben jüzdesudiñ säti tüsti. Atı añızğa aynalğan öner jwldızın jas buınmen kezdestirgen sät Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne sport ministri Arıstanbek Mwhamediwlınıñ  basşılığımen ötkizilip otırğan «Sahnager» wlttıq premiyasınıñ tapsırılu saltanatı bolatın. Memlekettik hatşı Gülşara Äbdiqalıqova «Teatr önerin damıtuğa qosqan orasan zor eñbegi üşin» nominaciyasındağı wlttıq sıylıqtı  101 jastağı Ayşa apamızğa tabıs etken kezde jüregi tebirenbegen jan qalmağan şığar.

Qasietti öner ordasına büldirşin şağında, naqtıraq aytsaq, 15 jasında kirgen Ayşa apamız 200-den astam beyneni somdap, san mıñdağan körermenniñ közayımına aynalıp, 95 jasında qwrmetti demalısqa şıqqan bolatın. Jası jüzden assa da, qimılı şiraq, oyı twnıq altın apayımızğa qoyğan alğaşqı swrağımız «Ükili ümitteri jetelep, sizdiñ izbasarıñız bolsaq degen önerpaz jastarğa qoyar tilegiñiz qanday?» degen saualmen bastaldı.

-Men ömirdiñ aşısı men twşısın, quanışı men qiınşılığın köp kördim. Şükir, önerimdi halqım asa jılı qabıldadı, qoşemet-qwrmetin ayağan joq. Degenmen, qazirgi jastarğa qattı qızığamın. Olardıñ aldındağı keñistik kökjiegi bizderdikine qarağanda keñirek. Eñ aldımen osı keşti wyımdastıruşılarğa, keşke arnayı şaqırtıp otırğan ministr Arıstanbek balama alğısımdı bildirgim keledi. Talay saltanattı körgenimmen, mına ötkizilip jatqan şaralarıñızdıñ mazmwnı da, tärbielik mäni de, öner adamdarına sıylaytın şabıtı da erekşe eken. Bwrın mwnday joq bolatın. Jas kezimnen öner äleminde jürgendikten, ondağı jañalıqtardı da jiti qadağalap otıramın - dep apamız köñilindegi rizaşılığın irikpesten ağınan jarıldı.

-Sizben swhbattasu baqıtı ilude bireuge beriledi. Apay, öz auzıñızdan estiik, ömir jolıñızdı qısqaşa bayandap ötesiz be?

-Men qazaq akademiyalıq teatrına jastayımnan kirgenmin. Sol jerde aktrisa retinde tanılıp, öz körermenderimmen tabıstım. Alayda  şıñdalğan ortam Şımkent qalasındağı teatr boldı. Şımkent teatrındağı aktrisalardıñ biri qattı nauqastanıp qalğandıqtan 1947 jılı meni bir ayğa issaparğa jiberdi. İssaparğa baru maqsatım Şımkent teatrındağı «Dostıq pen mahabbat» spektaklinde bastı röldi somdau jäne sol jaqtağı äriptesterimmen täjiribe almasu edi. Teatrğa kelgenimde rejisser qoyılımnıñ dekoraciyası men kostyumderin dayarlau üşin aqşanıñ joq ekendigin eskertip, koncerttik nomerlermen auıl-aymaqqa şığu kerektigin ayttı. Men rejisserdiñ wsınısın qabıldap, az ğana uaqıt işinde koncerttiñ bağdarlamasın dayarladıq. Bwrın qoyılıp jürgen «Eñlik-Kebek» p'esasınıñ üzindisin de, meniñ orındauımdağı halıq änderin de auıl halqı jaqsı qabıldadı. Şımkenttiñ halqı sauıqşıl, kisini jatırqamaytın, önerdi bağalaytın halıq eken. Gostrol'den spektakl'diñ qoyılımına molınan jetetin aqşamen oralıp, öz jwmısımızğa kiristik. Qoyılımdı jwrtşılıq jaqsı qabıldadı. İssapardıñ ayaqtalar kezinde teatr basşılığı mağan osı jerde qızmetke qaluğa wsınıs jasadı. «Jağdayıñızdı jasaymız, otbasıñız bolsa, üy beremiz» degen soñ  Şımkent jwrtınıñ ıstıq ıqılasın qimay sonda qaluğa bel budım.

- Bwl şeşimiñizge ökingen keziñiz boldı ma?

-Joq, nege ökineyin? Otbasımdı köşirip äkeldim. Ol kezde joldasım maydanda edi. Meniñ ata-anam erte qaytıs bolıp, men ata-äjemniñ tärbiesin körgenmin. Meni ösirgen atam da ol kezde baqilıq bolğan. Sondıqtan äjemdi, maydanğa ketken nağaşımnıñ eki balasın alıp, Şımkent teatrına qızmetke keldim. Sol kieli sahnadan 95 jasıma deyin tüskenim joq. Somdamağan beynem bolmadı. Qızdıñ da, kempirdiñ de rölin somdadım. Şekspirdiñ «Dezdemonasınan» bastap, orıs, özbek basqa da wlttardıñ äyel beynelerin sahnaladım. Beynelerdi somdau üşin sol wlttıñ psihologiyasın zerdeleuge, keyipkerimmen etene tanısuıma tura keldi. Qasietti sahna meni müyizi qarağayday öner tarlandarımen, halıq ärtisterimen, janıp twrğan jastarmen tanıstırdı. Halıq ärtisi atandım, talay memlekettik marapattaularğa ie boldım. Jambıl Jabaev, Küläş Bayseyitova siyaqtı atı añızğa aynalğan twlğalarmen birge Mäskeude Stalin, Molotovtardıñ dastarhanınan däm tattım. Bwl mağan jaratuşı sıylağan ülken baq. Qazir qızım men küyeu balamnıñ qolındamın. Nemereler men şöbereler süyip otırğan baqıttı äjemin. Küyeu balam qırğızdıñ janı jaysañ azamatı.

-Wzaq jasauıñızdıñ qwpiyası nede?

-Bwl Allanıñ bergen sıyı. Ata-anam dünieden erte qaytıp, meni ata-äjem ösirgendikten jetim-jesirlerge köp bolıstım. Är künime şükirşilik etumen ömir sürdim. Eşkimge renjigenim joq. İşimdi jegidey jeytin ökinişim joq.

-Ğasırmen birge jasağan qariya, eliniñ erkesi, abzal ana retinde jas örkenge qanday ösiet aytar ediñiz?

-Jastar, sender baqıttısıñdar! Bizdiñ jas kezimizde mwnday mümkindik bolğan joq. Qanday röl berse de, rizalıqpen qabıldap, abıroymen somdap şığuğa wmtılıñdar. Sonda halıqtıñ rizalığın alıp, eñbekteriñniñ jemisin jeysiñder.

-Ğwmırıñızdıñ 64 jılın J.Şanin atındağı qazaq drama teatrınıñ sahnasına arnap, halqımızdı öneriñizben susındatqan Sizdiñ önegeli ömiriñiz keyingi wrpaqqa jwğıstı bolsın! Sizge aytar alğısımız şeksiz.

P.S. Bügin Astananıñ Ortalıq koncert zalında Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne sport ministrliginiñ wjımı Wlıstıñ wlı künindegi Naurız şaşu dumanına qatıstı.  Ministrliktiñ qwttı qonağı bolıp kelgen Ayşa apamız bizdiñ toyımızğa qwr kelmegen eken. Sahna törinde şabıt şaqırğan 101- degi halıq ärtisi  körermen qauımğa ännen şaşu şaştı.

Ğ. Särsenwlı

Abai.kz

 

1 pikir