Jeksenbi, 17 Qaraşa 2019
Osı ğoy endi... 9864 32 pikir 26 Jeltoqsan, 2017 sağat 11:55

Qıtaylıqtar Qazaqstan azamatın wrlap ketken

Qazaqstan Respublikasınıñ Prezidenti

N. Ä. NAZARBAEVTIÑ; 

QR Prezidenti Äkimşiligi

Basşısınıñ birinşi orınbasarı

M. M. TÄJINNİÑ; 

QR Sırtqı İster ministri

Q. Q. ÄBDİRAHMANOVTIÑ; 

QR Wlttıq Qauipsizdik komitetitiniñ Törağası

K. Q. MÄSİMOVTIÑ; 

QR Bas Prokurorı

Q. P. QOJAMJAROVTIÑ; 

«Nwr Otan» partiyası Törağasınıñ

Birinşi orınbasarı

M. A. QWL-MWQAMMEDTİÑ

nazarına

 

«Qala men Dala» gazetiniñ redakciyasına Nwrtay Töke attı Qazaqstan azamatı arız ayta kelgen. Ol 2017 jıldıñ 7 jeltoqsanında küyeu balası Asqar Azatbekti eki eldiñ ortasına salınğan «Qorğas» erkin ekonomikalıq aymağına barğan jerinen belgisiz bireuler djip maşinasına basıp, Qıtay jaqqa alıp ketkenin, sodan beri Asqar Azatbekten habar ala almağanın jetkizdi.

Asqar Azatbek

1976 jılı 18 qañtarda düniege kelgen.

2017 jılı 6 qazan küni Qazaqstan azamattığın alğan.

Pasport nomeri: №11483752.

JSN: 760118000347

Twrğılıqtı meken-jayı: Almatı qalası Alatau audanı Däurenbekov köşesi 31 üy.

Qan bazarda adam wrlau

Nwrtay Tökeniñ aytuına qarağanda, osıdan 7 ay bwrın küyeu balası Asqar Azatbek Qıtay Halıq Respublikasınan Atamekenge birjolata köşip kelip, birden azamattıq alğan. Bwrın Qıtaydıñ Şınjañ ölkesi İle aymağında ärtürli salada memlekettik qızmet atqarğan ol elge kelgen soñ jeke biznespen aynalısudı közdep, öz aldına käsip bastaudı qolğa alğan. Ol osı maqsatın orındau üşin qıtaylıq biznesmendermen iskerlik kezdesu wyımdastıru üşin «Qorğas» bazarına tanısı Orazjan Swltanälini ertip baradı.

Şamamen tüsten keyingi sağat 16.30 şamasında olar Qorğas bazarınıñ qazaqstandıq şekara baqılauınan ötip, «Samwrıq» keşeniniñ aldına baradı. Däl osı kezde eki djipten azamattıq kiim kigen 7-8 qıtay azamatı tüsip, birden ekeuin qaumalap wstay aladı da, Orazjandı jiberip, Asqardı maşinağa zorlıqpen otırğızıp, Qıtay şekarasına qaray alıp ketken.

«Bwrın-soñdı qan bazarda adam wrlağandı körmegen de, estimegen de edik. Öziniñ azamatı bolsa bir säri, özge eldiñ azamatın bwlay wrlap äketu, birinşiden, kisilik qwqıqqa qol swğu bolsa, ekinşiden, bir eldi, onıñ zañın sıylamau, basınu», – deydi Nwrtay Töke. Ol Asqar Azatbektiñ qaltasında Qazaqstan pasportı bolğanımen, onda Qıtayğa ötetin viza bolmağanın aytadı. Qıtay azamattarı şekaradan qalay alıp ötkenine tañdanısın jasırmaydı.

Nwrtay Töke osı ärketteri arqılı «Qıtaylıqtar (olardıñ naqtı qanday organnıñ qızmetkeri ekendikteri belgisiz) eki el arasında qalıptasqan, kelisilgen barlıq erejelerdi, halıqaralıq normativti zañdardı da öreskel bwzıp otır» dep topşılaydı.

Asqar Azatbektiñ pasportınıñ köşirmesi

«Esim şığıp ketti»

Asqar Azatbekpen «Qorğas» bazarına birge barğan Orazjan Swltanäli azamattıq kiim kigen adamdardıñ tüsin bajaylap bayqap ta ülgirmegen. Bizben telefon arqılı söylesken ol «Qorğas» bazarınıñ işine engen soñ köp ötpey «Samwrıq» keşeniniñ aldında qıtaylıq biznes ökilimen kezdeskenderin aytadı. Arada bes minut öter-ötpesten qastarına eki djip toqtay salıp, birden ekeuin wstağan.

«Meni tört Qıtay azamtı wstadı da, jerge jatqızıp, qaltamdağı pasportımdı alıp şıqtı. Mağan «Qazaqstanğa kelgeniñe qanşa jıl boldı?» dep swradı. «15 jıldan beri Qazaqstan azamatımın» degenim sol edi, pasportımdı suretke tüsirip aldı da, «jöniñe ket!» dep bwyrıq berdi. Al özderi Asqar Azatbekti maşinalarına basıp alıp, Qıtay jaqqa qaray qwyğıta jöneldi» deydi O. Swltanäli.

Tilşiniñ «Sizderdi wstağan adamdar qay wlttıñ ökilderi?» degen swrağına: «Hanzu wltınıñ ökilderi. Olar qıtayşa söyledi», – dep jauap qattı.

Ol däl sol şaqta esi şığıp ketkenin, maşinalardıñ nomerin köre almağanın, wstağan azamattardıñ türine de tolıq qarap ülgirmegenin aytadı. Ol «Qorğas» bazarındağı «Samwrıq» keşeniniñ de Qıtaylarğa jalğa berilgenin jetkizdi.

Asqar Azatbektiñ jeke kuäligi

Policeyler eşteñe istey almay otır

Orazjan Swltanäli dosın wstap äketken soñ dereu şekaralıq baqılau beketinen ötip, Jarkentke kelgen. Sodan keyin Nwrtay Tökege män-jaydı aytıp habarlasqan jäne sol küni keşke Jarkent policiyasına barıp, bolğan jağdaydı bayandap, arız jazğan. Küyeu balasınıñ wrlanğanın bilgen Nwrtay Töke de ertesi Jarkent policiyasına barıp, bwl istiñ qatardağı kisi wrlau qılmısı emes, halıqaralıq mäsele ekenin tüsindirgenin jetkizdi.

«Policiya böliminiñ basşısı bizdi tıñdağan soñ qasımızğa arnayı bir policiya qızmetkerin qosıp, «Qorğas» bazarına barudı bwyırdı. Bizdiñ qasımızda jürip, naqtı oqiğa bolğan jerdi köruge tiis policey men arttarıñnan baramın dedi de, küni boyı kelmedi. Biz «Samwrıq» keşeniniñ aldın toruıldap keş batırdıq. Sodan beri jarkenttik policeyler «Qorğas» bazarındağı qıtaylıq äriptesterimizge swrau salğanımızben, olar eşqanday jauap qatqan joq. Kütiñder!» deuden aspay otır. Tım qwrısa «Samwrıq» keşenine ornatılğan tört videobaqıladı da körmegen», – deydi. Ol «Samwrıq» sauda keşeniniñ qojayını qıtaylar bolğandıqtan, ondağı video jazbalar öşirilip tastauı mümkin deydi. Eger sol videojazbalardı köre alsa, onda Asqar Azatbekti wstağandardıñ maşina nomerlerin biluge bolatının, sol arqılı Qıtay tarapına swrau salu mümkindigi tuatının aytadı.

 

Kirgen iz bar, şıqqan iz joq…

Biz osı oqiğağa baylanıstı jarkenttik policiya bölimine habarlastıq. Özin Mädi Botambaev dep tanıstırğan policiya qızmetkeri Asqar Azatbekti wrlau faktisi boyınşa 7 jeltoqsan küni arız tüskenin rastadı.  Alayda, qıtaylıq äriptesterine bwl oqiğa boyınşa resmi  hat jazğandarımen, eşqanday naqtı jauap kelmegen. Ol «Qorğas» bazarınıñ qazaqstandıq şekara baqılau qızmeti arqılı Asqar Azatbektiñ 2017 jılı 7 jeltoqsan küni sağat şamamen 16.30 mölşerinde bazarğa kirgenin, biraq sol küyi keri oralmağanın anıqtağandarın, odan özge eşqanday naqtı aqparat qoldarında joqtığın telefon arqılı aytıp berdi.

QR Sırtqı İster ministrliginiñ jauabı

Sırtqı İster ministrligi ne istey aladı?

Nwrtay Töke köp ötpey jergilikti advokatımen keñesu arqılı QR Sırtqı İster ministrligi Almatı qalası ökildigi basşısına arız jazğan. Oğan kelgen jauap hatta N. Tökeniñ arızı  «bwl is boyınşa QR-nıñ QHR-dağı Elşiligine (Beyjiñ qalası) jäne Ürimjidegi pasporttıq-vizalıq Qızmetine şwğıl türde qarastıru üşin» joldanğanın habarlağan. Jauap hat qolına tiisimen Nwrtay Töke Ürimjidegi elşilik qızmetkerlerine de barıp qaytqanın aytadı. Olar da Qıtaydıñ tiisti mekemelerine osı is negizinde swrau salğanımen, eşqanday jauap ala almağandarın, bwl oqiğanı baqılauda wstaytındarın aytıp şığarıp salğan.

«Sodan beri Beyjiñdegi Elşilik qızmetkerlerimen telefon arqılı söylesip jürmin. Olar Qıtaydıñ Sırtqı İster ministrligine resmi hat jazğandarın, biraq Qıtaydıñ Sırtqı İster ministrligi Asqar Azatbekti Qıtayğa alıp ötkeni äri kimderdiñ wstağanı turalı resmi aqparat joq bolğandıqtan, bwl isti qarastıruğa eşqanday negiz joq dep jauap bergenin jetkizdi. Qazirşe osı oqiğanı öz közimen körgen Orazjan ğana. «Samwrıqtağı» videobaqılau jazbaların körsek, naqtı dälel bolar edi» deydi Nwrtay Töke.

 

«Jerastı türmesinde otır»

Küyeu balasın izdegen azamat N. Töke qıtaylıq tanıstarı arqılı (olar attarın atamaudı swrağan) izdeu salıp, beyresmi aqparat alğanın äñgimeledi. Oğan jetken aqparat boyınşa Asqar Azatbek QHR Şınjañ ölkesi Şapşal audanındağı jerastı türmesinde otırğan boluı ıqtimal.

«Estuimşe, Şapşal türmesi  qatañ rejimdegi koloniyalardıñ biri körinedi. Ol türmege qamalğandardıñ deni aman şıqpaydı degen sıbıs bar. Asqardıñ densaulığı da sır berip jürgen. Qan qısımı öte joğarı bolatın. 2014 jılı Ürimji qalasında jüregine operaciya jasatqan. Onıñ tağdırına qauip tönip twr ma dep alañdaymız» degen ol, QR Sırtqı İster ministrligi naqtı kuägerlerden jauap alıp jäne «Samwrıq» sauda keşenindegi videobaqılaudı der uaqıtında tekserse, oñdı nätije bolar edi dep ümittenedi.

 

Bwrın qılmısqa tartılmağan

Asqar Azatbek bwrın-soñdı qılmıstıq jauapkerşilikke tartılmağan. Nwrtay Tökeniñ boljamınşa, soñğı jıldarı Qıtaydağı qazaqtarğa tüsken qısımdı bilgen soñ qızmetin tastap, elge oralğan. Asqar Qıtayda ärtürli salada memlekettik qızmet istegendikten, Qıtay biligi ayaqastınan elden ketip qalğanı üşin onıñ izine tüsken boluı mümkin. Biraq Qazaqstanğa eşqanday swrau salmağan.

«Eger onıñ äldebir qılmısqa qatısı bolğan künniñ özinde Qazaqstan azamatı retinde halıqaralıq äri eki el arasındağı zañdarğa säykes twtqındauı tiis qoy. Naqtı dälel-fakti bar bolsa, qazaqstandıq policeyler arqılı wstasa kerek edi. Bwl jerde tüsiniksiz jayttar öte köp. Aydıñ-künniñ amanında azamattarımızdı özge elder wrlap kete beretin bolsa, bizdiñ el bolğanımız qaysı? «Qorğas» bazarında şwbırıp jürgen azamattarımız qalay uayımsız ömir süredi? Mwnday bassızdıqqa tosqauıl bolarlıq qauqarımız joq pa?» dep küyinedi Nwrtay Töke.

 

«Endigi ümitimiz Prezidentte…»

«Men küni keşe Elbası Nwrswltan Nazarbaevqa, QR Sırtqı İster ministri Qayrat Äbdirahmanovqa, QR Wlttıq qauipsizdik komitetiniñ Törağası Kärim Mäsimovke, QR Bas Prokurorı Qayrat Qojamjarovqa, «Nwr Otan» partiyasınıñ Törağası Mwhtar Qwl-Mwhammedke arnayı hat jazdım. Juıq arada jauap keler dep kütip otırmın. Elimiz Konstituciyasında:  «Respublika öziniñ odan tıs jerlerde jürgen azamattarın qorğauğa jäne olarğa qamqorlıq jasauğa kepildik beredi» dep tayğa basqan tañbaday anıq jazılğan. Biz öz elimizde jürgen azamattardan bwlay ayırılatın bolsaq, qalay el bolamız?!  Men Prezidentten jäne barşa qazaqstandıqtardan elimizdiñ bir azamatına araşa tüsuin swraymın. Memlekettik bilik Asqar Azatbektiñ tağdırına beyjay qaramaytınına senemin. Bwl – bir qazaqtıñ tağdırı emes, barşa eldiñ tağdırı. Memlekettiñ atına kir keltiretin oqiğa. Sondıqtan joğarı lauazımdı kisilerden Qıtayğa resmi swrau joldauın, Asqar Azatbektiñ bas amandığına kepil boluın talap etemin», – deydi Nwrtay Töke.

«Qala men Dala» gazeti bwl oqiğanı öz baqılauında wstaytın boladı. Asqar Azatbektiñ tağdırına qatıstı qanday da bir jañalıq bolsa, oqırmandarğa habarlaytın bolamız.

T. Öckenbay

dalanews.kz 

32 pikir