Jeksenbi, 24 Mausım 2018
46 - söz 2568 12 pikir 13 Naurız, 2018 sağat 09:04

Qazirgi wstazdardıñ qateligi

Mektep forması turalı zañdı ärine bärimiz qoldaymız. Wstaz bolıp eñbek etu qazirgi tañda öte auır jäne qiın. Til üyrenu, tehnologiyalardı damıtıp, onı alıp jüru bwl salağa öziniñ ülken keri äserlerin tigizip otır. Öz mamandığımmen qızmet istemesem de barlığın körip, bilip otırmın. Ata-anamen, oquşımen til tabısu üşin de mıqtı jüyke kerek. Joğarı jaq bilim sapası dep qıspaqqa alsa keybir ata-analar balasınıñ sözin söylep mwğalimderdiñ miın aşıtıp jatadı. Köbimizdiñ bala künimizde mwğalim degen därejesi joğarı, qadirli adamdar edi. Oğan sol wstazdardıñ özderi de ülgi bola biletin. Qazir keybir jas mwğalimder öz därejesin özderi tömendetip jür.

Birinşiden: amanıñdı almaydı. Meyli tanı-tanıma sälemi tüzu bolsın. Wstaz ata-analarmen, balalarmen amandasudı ädetke aynaldırsın.

Ekinşiden: üzilis arasında bir-birimen qazaq tilinde söylessin.

Üşinşiden: tizeden joğarı köylek, yubka nemese şalbar kiedi. Bwl balalarğa körsetken ülgileri me? Oquşılardıñ aldında bedeldi boluı üşin etekteri tizeden joğarı bolmauı kerek. Qızdarğa şalbar kimesin dese, wstazdar ülgi bolsın, şalbar kimesin.

Törtinşiden: wstaz bolğannan keyin dwrıs söyley bilu kerek. Balanıñ sanasına siñdiretin atalı sözder köp. Balağattamay, kemsitpey, jäy sözben jetesine jetkizip aytsın.

Besinşiden: joğarğı klass oquşılarınıñ tırnaq ösiru, kirpik japsıru, qas jwlu, boyanu sındı ülken kemşilikteri beleñ alıp ketti. Bwğan da tosqauıl qoyu kerek. Aralas mektep bolsa da tärtipke birdey bağınatınday şara qoldanu kerek. Mektep zañı, erejesi bärine ortaq.

Altınşıdan: Jas wlan, jas qanat t.b. toptarınıñ jwmısın jañğırtıp, jwmıldıra jwmıs isteytindey jauapkerşilikpen qarau kerek.

Jetinşiden: är türli üyirmeler ötkizuge, balalardıñ bos uaqıtın tiimdi paydalanularına tiimdi jağday oylastırğan jön.

Sonda ğana ata-analar da wsaq-tüyekke bola balanıñ sözin söylemeytindey bolar. Oquşılar men wstazdardıñ arasında tüsinispeuşilik kemip, tärtip ornar. Biz mektepte oqığanda temirdey tärtip wstazdardıñ özderinen bastalatın. Tärtipsiz oquşını tıñdamasa tildemey-aq teris qaratıp bwrışqa twrğızatın. Sumkasın kötertip qoyatın. Oğan bola ata-anamen mwğalimniñ arasında arazdastıq bolğan emes. Ol tärtip edi. Üyde otırğanda mwğalimge qarsı şıqpa, artıq söyleme, sabağıña mwqiyat bol, dwrıs kiin, tüzu jür dep otıramız. Barlığı sonday tärtipke bağınsın. Bwl meniñ jeke oyım.

Laura Anuarhanqızı

Facebook-tegi paraqşasınan

12 pikir